Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Griep: symptomen, oorzaken en 19 tips om sneller te herstellen

Griep: symptomen, oorzaken en 19 tips om sneller te herstellen

Griep of verkoudheid? Zo herken je influenza, weet je wanneer je de huisarts belt en lees je 19 praktische tips om sneller te herstellen.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 14 november 2026 · 10 min leestijd · Ons redactieproces

Griep (influenza) is een virusinfectie van de luchtwegen. Ze begint plotseling, met hoge koorts, spierpijn en uitputting. De meeste gezonde volwassenen knappen thuis binnen één tot twee weken op als ze rusten, genoeg drinken en zo nodig paracetamol nemen. Voor ouderen, zwangeren en mensen met een chronische aandoening kan griep ernstig verlopen.1

Is het griep of een verkoudheid?

Griep vraagt een andere aanpak dan een verkoudheid, dus het helpt om het verschil te kennen. Influenza begint abrupt: binnen enkele uren ga je van gezond naar volledig uitgeschakeld. Een verkoudheid ontwikkelt zich geleidelijk, over één tot twee dagen.1

KenmerkGriep (influenza)Verkoudheid
BeginPlotseling, binnen urenGeleidelijk
KoortsVaak hoog (38,5 °C of meer)Zelden of licht
SpierpijnUitgesprokenLicht of afwezig
VermoeidheidUitputtendMild
Loopneus en niezenMinder op de voorgrondHoofdklacht

Het griepvirus infecteert de cellen van de luchtwegen, van neus en keel tot soms diep in de longen. Je afweersysteem reageert daar fel op.1 Die afweerreactie verklaart een groot deel van de klachten: koorts, spierpijn en vermoeidheid zijn tekenen dat je lichaam de infectie bestrijdt.

Hoe raak je besmet met griep en hoe lang ben je besmettelijk?

Griep verspreidt zich vooral via druppeltjes en kleine deeltjes die vrijkomen als een besmet persoon hoest, niest of praat. Ook via handen en besmette oppervlakken, zoals deurklinken, kan het virus overgaan.1

  • Incubatietijd: meestal één tot vier dagen tussen besmetting en de eerste klachten.1
  • Besmettelijk: ongeveer vanaf één dag vóór tot vijf à zeven dagen ná het begin van de klachten. Kinderen en mensen met een verzwakte afweer blijven vaak langer besmettelijk.1
  • Seizoen: in gematigde klimaten zoals Nederland circuleert griep vooral in de wintermaanden.1 Het RIVM houdt elk seizoen bij wanneer er sprake is van een griepepidemie.

Welke typen griepvirus zijn er?

Bij mensen spelen vooral influenza A en B een rol. Zij veroorzaken de jaarlijkse griepgolven. Influenza C geeft meestal alleen milde klachten.1

TypeKenmerkBetekenis voor de mens
Influenza AVeel subtypen, komt ook voor bij vogels en zoogdierenSeizoensgriep en pandemieën
Influenza BVrijwel alleen bij mensenSeizoensgriep, vaak iets milder
Influenza CZeldzaamMeestal milde verkoudheidsklachten

Influenza A-virussen worden benoemd naar twee eiwitten op hun oppervlak: hemagglutinine (H) en neuraminidase (N). Met hemagglutinine hecht het virus zich aan receptoren op de cellen van je luchtwegen. Welke receptoren het virus herkent, bepaalt mede welke soort (mens, vogel, varken) het kan infecteren.2 Neuraminidase knipt nieuw gevormde virusdeeltjes los van de geïnfecteerde cel, zodat ze zich verder kunnen verspreiden.1 Bekende combinaties zijn H1N1 (de Spaanse griep van 1918 en de pandemie van 2009) en H3N2.1

Het griepvirus kopieert zijn erfelijk materiaal (RNA) met een eigen enzym dat geregeld kopieerfouten maakt.3 Daardoor verandert het virus voortdurend een beetje. Om die reden wordt het griepvaccin elk jaar opnieuw samengesteld op basis van de virussen die naar verwachting gaan circuleren.1

Wat zijn de symptomen van griep?

De klassieke griepsymptomen zijn:1

  • Plotselinge hoge koorts (38,5 °C of hoger)
  • Spierpijn, vooral in rug, armen en benen
  • Uitputtende vermoeidheid
  • Hoofdpijn
  • Droge hoest
  • Keelpijn
  • Koude rillingen
  • Soms misselijkheid, braken of diarree (vaker bij kinderen)

Begint de koorts plotseling en voel je je alsof je door een bus bent overreden? Dan wijst dat eerder op griep dan op een verkoudheid. Ouderen hebben soms nauwelijks koorts en worden vooral suf, verward of erg verzwakt.1 Op Thuisarts.nl lees je wat je zelf kunt doen en wanneer je contact opneemt met je huisarts.

De koorts zakt meestal binnen drie tot vijf dagen. Hoesten en moeheid kunnen daarna nog één tot twee weken aanhouden, soms langer.1

Wie loopt het meeste risico op complicaties?

Iedereen kan griep krijgen, maar bij sommige groepen is de kans op complicaties zoals longontsteking duidelijk groter:1

  • Ouderen: de afweer wordt minder sterk met de leeftijd
  • Zwangeren: griep kan bij hen ernstiger verlopen. Neem bij koorts direct contact op met je verloskundige, huisarts of gynaecoloog
  • Mensen met een chronische aandoening: hart- en vaatziekten, diabetes, astma of COPD, nierziekte
  • Mensen met een verzwakt immuunsysteem: door ziekte of door afweeronderdrukkende medicijnen
  • Jonge kinderen, vooral onder de twee jaar
  • Bewoners van verpleeghuizen

In Nederland krijgen 60-plussers en mensen met bepaalde medische aandoeningen elk jaar een uitnodiging voor de gratis griepprik. Op de site van het RIVM over de griepprik lees je wie daarvoor in aanmerking komt. Twijfel je of jij of een huisgenoot tot een risicogroep behoort? Vraag het je huisarts.

Zijn er medicijnen tegen griep?

Antibiotica werken niet tegen griep, want die werken alleen tegen bacteriën. Ze zijn wel nodig als er een bacteriële complicatie ontstaat, zoals een longontsteking.1

Er bestaan virusremmers (antivirale middelen), zoals oseltamivir. Die werken het best als je ermee begint binnen ongeveer twee dagen na de eerste klachten, en ze kunnen de ziekteduur iets verkorten.1 In Nederland schrijft de huisarts ze alleen voor bij mensen met een verhoogd risico op ernstige griep. Gezonde volwassenen hebben ze meestal niet nodig.

19 tips om sneller te herstellen van griep

Voor de meeste mensen draait herstel om de basis: rust, vocht en klachten verlichten. De tips hieronder zijn praktisch. Waar onderzoek een tip ondersteunt, staat dat erbij.

Rust en herstel

1. Rust echt uit. Doorwerken met koorts maakt herstellen zwaarder. Bouw je activiteiten pas weer op als de koorts weg is.

2. Blijf thuis. Je bent besmettelijk tot ongeveer vijf à zeven dagen na de eerste klachten.1 Thuisblijven beschermt collega’s en kwetsbare mensen om je heen.

3. Geef je lichaam slaap. Ga naar bed als je moe bent en houd de slaapkamer donker, rustig en niet te warm.

Drinken en eten

4. Drink voldoende. Koorts en zweten kosten extra vocht. Drink verspreid over de dag water, thee of heldere bouillon. Plas je weinig of heel donker, drink dan meer.

5. Eet licht als je trek hebt. Soep of bouillon geeft warmte, vocht en wat voeding zonder je maag zwaar te belasten. Geen trek? Zolang je goed drinkt, is dat een paar dagen geen probleem.

6. Laat alcohol staan. Alcohol droogt uit en past slecht bij koorts en pijnstillers.

Klachten verlichten

7. Paracetamol bij koorts en pijn. Paracetamol verlicht koorts, hoofdpijn en spierpijn. Houd je aan de dosering in de bijsluiter (voor volwassenen meestal maximaal 4 gram per dag, lager bij leverproblemen, ondergewicht of veel alcoholgebruik). Overleg bij twijfel met je apotheek of kijk op Thuisarts.nl.

8. Ibuprofen alleen na afweging. Ibuprofen helpt ook tegen pijn en koorts, maar is niet geschikt voor iedereen. Wees voorzichtig bij maagklachten, nierziekte, hartfalen, zwangerschap of bloedverdunners. Vraag eerst advies aan je apotheek. Geef kinderen geen aspirine (acetylsalicylzuur) zonder overleg met de huisarts.

9. Zoutoplossing voor de neus. Een neusspray met fysiologisch zout kan een verstopte neus verlichten en kun je vaak achter elkaar gebruiken.

10. Houd de lucht niet te droog. Droge verwarmingslucht kan je keel en neus irriteren. Een luchtbevochtiger of een bak water bij de verwarming kan prettig voelen.

11. Stoom voorzichtig. Boven een kom heet water hangen kan prettig aanvoelen bij een verstopte neus. Houd afstand om verbranding te voorkomen en doe het niet bij kinderen.

Je omgeving beschermen

12. Ventileer regelmatig. Zet een raam open of laat de ventilatieroosters open. Frisse lucht verlaagt de hoeveelheid virusdeeltjes in een ruimte.

13. Was je handen vaak. Was ze met zeep, zeker na hoesten of niezen en voordat je eten klaarmaakt. Handhygiëne helpt verspreiding naar huisgenoten te beperken.1

14. Gebruik papieren zakdoekjes. Hoest of nies in je elleboog of in een papieren zakdoek, gooi die direct weg en was daarna je handen.

Griep voorkomen

15. Haal de griepprik als je in aanmerking komt. Vaccinatie is de belangrijkste manier om griep en complicaties te voorkomen. Het vaccin wordt elk jaar aangepast.1 Behoor je tot een risicogroep, dan is de prik gratis via het RIVM-programma.

16. Let op je vitamine D. Het Voedingscentrum adviseert sommige groepen, zoals 70-plussers en mensen met een donkere huid, extra vitamine D. Of vitamine D je beschermt tegen griep, is niet duidelijk aangetoond. Neem geen hoge doses zonder overleg, want vitamine D stapelt zich op in het lichaam.

17. Beweeg regelmatig, zeker rond je griepprik. Er zijn aanwijzingen dat lichamelijke activiteit de afweerreactie op het griepvaccin kan versterken.4 Kies voor matige inspanning. Voorkom overtraining, en sport niet met koorts.

18. Houd een vast slaapritme aan. Probeer ook buiten het griepseizoen dagelijks zeven tot negen uur te slapen.

19. Neem ontspanning serieus. Langdurige spanning maakt alles zwaarder, ook herstel. Ademhalingsoefeningen, wandelen en contact met anderen kunnen helpen.

Kan vogelgriep ook mensen ziek maken?

Vogelgriepvirussen zijn influenza A-virussen die vooral bij wilde vogels en pluimvee voorkomen.5 Mensen raken er zelden mee besmet, en dan bijna altijd na nauw contact met besmette dieren. Dat komt onder meer doordat deze virussen het liefst hechten aan receptoren die bij mensen vooral diep in de luchtwegen zitten.2

Zorgen zijn er vooral over dieren die zowel vogel- als mensengriep kunnen oplopen, zoals varkens. Daarin kunnen virussen erfelijk materiaal uitwisselen en zo een nieuw type vormen.6 Daarom houden onderzoekers vogelgriep wereldwijd nauwlettend in de gaten en werken ze aan vaccins voor een mogelijke pandemie.7 Vind je een dode vogel, raak die dan niet aan. Kijk op de site van het RIVM voor actuele informatie.

Wanneer moet je naar de huisarts bij griep?

De meeste mensen herstellen zonder medische hulp. Bel je huisarts als:

  • de koorts langer dan vijf dagen aanhoudt, of terugkomt nadat je al opknapte
  • je benauwd bent, snel of oppervlakkig ademt, of pijn hebt bij het ademhalen
  • je pijn op de borst hebt
  • je suf of verward raakt, of moeilijk wakker te krijgen bent
  • je heel weinig plast of nauwelijks iets binnenhoudt
  • je tot een risicogroep behoort en griep krijgt (bel dan liefst binnen twee dagen)
  • je kind slecht drinkt, slap is, kreunend ademt of erg ziek lijkt

Bij ernstige benauwdheid, blauwe lippen of hevige pijn op de borst bel je direct 112. Op Thuisarts.nl vind je een overzicht van wanneer je moet bellen.

Veelgestelde vragen

Mag ik met griep naar buiten, bijvoorbeeld om de hond uit te laten?

Kou zelf veroorzaakt geen griep, dat doet een virus. Een korte rustige wandeling met warme kleding is meestal geen probleem als je geen koorts hebt. Heb je koorts, rust dan en vraag of iemand anders de hond uitlaat. Komen klachten zoals hoesten, pijn op de borst of in de rug al maanden steeds terug, laat je dan onderzoeken door een arts: dat past niet bij een gewone griep.

Hoe lang ben je besmettelijk met griep?

Je bent besmettelijk vanaf ongeveer één dag voor tot vijf à zeven dagen na het begin van de klachten. Kinderen en mensen met een verzwakte afweer kunnen langer besmettelijk zijn. Blijf in die periode zoveel mogelijk thuis en houd afstand van kwetsbare mensen.

Helpen antibiotica tegen griep?

Nee. Griep wordt veroorzaakt door een virus, en antibiotica werken alleen tegen bacteriën. De huisarts schrijft ze alleen voor als er een bacteriële complicatie ontstaat, zoals een longontsteking.

Kun je griep krijgen van de griepprik?

Nee. Het griepvaccin bevat geen levend virus dat griep kan veroorzaken. Je kunt een paar dagen een pijnlijke arm, lichte verhoging of spierpijn hebben. Dat is een normale reactie van je afweer en gaat vanzelf over.

Hoe lang duurt griep?

De koorts zakt meestal binnen drie tot vijf dagen. Hoesten en vermoeidheid kunnen nog één tot twee weken aanhouden. Duurt de koorts langer dan vijf dagen of word je na een verbetering weer zieker, neem dan contact op met je huisarts.

Mag ik sporten als ik griep heb?

Niet zolang je koorts hebt. Je lichaam heeft dan al zijn energie nodig om te herstellen. Bouw het sporten pas weer rustig op als je een paar dagen koortsvrij bent en je je weer fit voelt.

Footnotes

  1. Uyeki TM, Hui DS, Zambon M. Influenza. Lancet (London, England). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36030813/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14 ↩15 ↩16 ↩17 ↩18 ↩19 ↩20

  2. AbuBakar U, Amrani L, Kamarulzaman FA. Avian Influenza Virus Tropism in Humans. Viruses. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37112812/ ↩ ↩2

  3. Zhu Z, Fodor E, Keown JR. A structural understanding of influenza virus genome replication. Trends in microbiology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36336541/ ↩

  4. Zink N. Influenzaimpfung: Sport ist ideales Adjuvans. MMW Fortschritte der Medizin. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36198944/ ↩

  5. Bi Y, Yang J, Wang L. Ecology and evolution of avian influenza viruses. Current biology : CB. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39106825/ ↩

  6. Abdelwhab EM, Mettenleiter TC. Zoonotic Animal Influenza Virus and Potential Mixing Vessel Hosts. Viruses. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37112960/ ↩

  7. Cargnin Faccin F, Perez DR. Pandemic preparedness through vaccine development for avian influenza viruses. Human vaccines & immunotherapeutics. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38807261/ ↩

Gratis keto-check · 2 minuten

Ontvang je persoonlijke keto-plan om af te vallen

Afgestemd op wat jij lekker vindt en hoeveel tijd je hebt om te koken. Je plan staat direct klaar.

Ja, ik wil mijn keto-plan
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Bronnen

  1. Uyeki TM, Hui DS, Zambon M — Influenza · Lancet (London, England) · 2022
  2. Zhu Z, Fodor E, Keown JR — A structural understanding of influenza virus genome replication · Trends in microbiology · 2023
  3. AbuBakar U, Amrani L, Kamarulzaman FA — Avian Influenza Virus Tropism in Humans · Viruses · 2023
  4. Zink N — Influenzaimpfung: Sport ist ideales Adjuvans · MMW Fortschritte der Medizin · 2022
  5. Bi Y, Yang J, Wang L — Ecology and evolution of avian influenza viruses · Current biology : CB · 2024
  6. Abdelwhab EM, Mettenleiter TC — Zoonotic Animal Influenza Virus and Potential Mixing Vessel Hosts · Viruses · 2023
  7. Cargnin Faccin F, Perez DR — Pandemic preparedness through vaccine development for avian influenza viruses · Human vaccines & immunotherapeutics · 2024
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Persoonlijk plan · gratis

Afvallen met keto? Begin met jouw plan

Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct je persoonlijke keto-plan.

Start de keto-check
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Lees ook

Meer over levensstijl

5 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. Vermeirssen
    Beste Zit al dagen met griep ik was zo bang dat we naar de spoed zijn gereden zelfs nu nog doet mijn borstkast pijn heb al dafalgan-nerofen-hoestsiroop e.d genomen niets helpt wat raad u mij aan Mvg
    Team OptimaleGezondheid
    Wat was het advies van de spoed?
  2. Mevin
    Tegen het hoesten: Codeinefosfaat (alleen via recept te verkrijgen).
  3. patricia santcroos
    Beste, woon op Sicilie en ben al maanden lang iedere keer opnieuw ziek, sins begin november, griepverschijnselen, hoesten, neusverkouden, pijn op de borst en achter in de rug, pijn in de botten en articolaties. ben niet iemand die op bed is gaan liggen, heb daar geen tijd voor en heb ook honden die naar buiten moeten en geen genoegen nemen met de tuin, en ja op de boulevard aan zee en vooral 's avonds kan het behoorlijk koud zijn, moet ik dit absoluut vermijden of als men dik aangekleed is maakt het dan niets uit? De Siciliaanse gezondheidsverzorging is bepaald niet om over naar huis te schrijven dus aan een arts hier heb ik niet veel.
    Team OptimaleGezondheid
    In jouw geval moet je toch naar betere oplossingen zoeken, Patricia. Je legt jezelf te veel beperkingen op om voldoende te genezen.