Kan honing je cholesterol verlagen? Dit zegt het onderzoek

Rauwe honing kan het LDL-cholesterol licht verlagen en HDL iets verhogen, zo blijkt uit reviews van klinische studies.¹ Het effect is bescheiden en hangt af van honingsoort en dosering. Honing is geen medicijn, maar als vervanger van geraffineerde suiker een slimmere keuze voor je lipidenprofiel.

Werkt honing echt bij een te hoog cholesterol?

Studies bij mensen laten zien dat dagelijkse inname van onbewerkte honing het totale cholesterol en LDL-cholesterol kan verlagen. Een uitgebreide review bevestigt dat honing gunstige effecten heeft op meerdere cardiometabole risicofactoren, waaronder het lipidenprofiel, ontstekingsmarkers en oxidatieve stress.¹

Geraffineerde (bewerkte) honing werkt minder goed. Het verschil zit in de polyfenolen, flavonoïden en enzymen die bij verhitting of industriële filtering verloren gaan. Onbewerkte honing bevat deze bioactieve stoffen nog volledig.

Honing bevat wél circa 80 gram suiker per 100 gram, dus méér is niet beter. Een meta-analyse uit 2025 toont dat fructoserijke suikers in grote hoeveelheden het metabool risico juist kunnen verhogen.²

Eigenschap	Onbewerkte honing	Bewerkte honing
Polyfenolen	Hoog (intact)	Laag (door verhitting)
Effect op LDL	Matig verlagend	Klein verlagend
Effect op HDL	Licht verhogend	Nauwelijks meetbaar
Suikergehalte	~80 g/100 g	~80 g/100 g

Welke honing werkt het beste voor je cholesterol?

Kies voor rauwe, onbewerkte honing — bij voorkeur direct van een imker. Die honing bevat de polyfenolen en enzymen waarmee de positieve effecten op lipiden worden geassocieerd.¹

Zo herken je onbewerkte honing:

• Etiket vermeldt “rauw” of “onbewerkt”
• Kristalliseert na verloop van tijd (volledig vloeibare honing is vaak verhit)
• Geen aanduiding “honing-mengsel” of “blend” op het etiket

Bijzondere soorten zoals Manuka of Thijmhoning bevatten soms hogere concentraties werkzame stoffen, maar specifiek bewijs dat ze beter werken voor cholesterolverlaging dan andere rauwe honingsoorten ontbreekt.

Hoeveel honing per dag is zinvol?

Onderzochte doses lagen op 70–75 gram per dag (5–6 eetlepels), wat circa 200–230 kcal en ruim 50 gram suiker oplevert. Dat is voor de meeste mensen te veel als dagelijkse aanvulling — zeker gezien het feit dat hoge fructose-inname het metabool risicoprofiel kan verslechteren.²

Praktisch advies: vervang de geraffineerde suiker in je dagelijkse routine door 1–2 theelepels (7–15 gram) rauwe honing in thee, yoghurt of havermout. Je profiteert van de bioactieve stoffen zonder de suikerbelasting van de studiehoeveelheden.

Let op bij diabetes: honing verhoogt de bloedsuiker, zij het langzamer dan tafelsuiker. Overleg met je arts of apotheker voordat je dagelijks honing inneemt als je diabetes hebt of bloedsuikerverlagende medicatie gebruikt.

Waarom kan honing het cholesterol verlagen?

Meerdere mechanismen zijn onderzocht:¹

Ontstekingsremming via polyfenolen: flavonoïden in rauwe honing remmen ontstekingsmarkers zoals CRP (C-reactief proteïne). Chronische laaggradige ontsteking beschadigt de vaatwand, waarna LDL-cholesterol zich vastzet op die beschadigde plekken. Minder ontsteking betekent minder vaatwandbeschadiging en minder kans op LDL-afzetting.

Antioxidatieve werking: de polyfenolen in honing remmen de oxidatie van LDL-cholesterol. Geoxideerd LDL is schadelijker dan normaal LDL omdat het zich makkelijker in de vaatwand afzet en een ontstekingsreactie uitlokt.¹

Lagere glycemische respons: honing bevat fructose en enzymatisch bewerkte suikers die iets langzamer worden opgenomen dan tafelsuiker. Minder bloedsuikerschommelingen leidt tot minder oxidatieve stress op de vaatwand — al is het belangrijk om de totale fructose-inname beperkt te houden.²

Wat zijn de symptomen van hoog cholesterol?

Een te hoog cholesterol geeft zelden directe klachten — precies daarom is het zo gevaarlijk. Toch zijn er signalen die artsen soms koppelen aan langdurig verhoogd LDL:

• Vermoeidheid: verminderde doorbloeding door aderverkalking kan spieren en organen minder goed van zuurstof voorzien
• Hartkloppingen: kunnen samenhangen met beginnende atherosclerose die het hart extra belast
• Xanthomen: kleine vetophopingen op huid of pezen, zeldzaam maar kenmerkend voor erfelijk verhoogd cholesterol (familiaire hypercholesterolemie)

De enige betrouwbare manier om een te hoog cholesterol vast te stellen is een bloedtest. Thuisarts.nl legt uit wanneer je je cholesterol moet laten meten.

Hoog cholesterol bij vrouwen: welke symptomen vallen op?

Bij vrouwen stijgt het LDL-cholesterol na de overgang door de daling van oestrogeen, een hormoon dat normaal beschermend werkt op het lipidenprofiel. De klachten zijn vaak vaag — vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning — en worden regelmatig verward met overgangsklachten.

Daardoor blijft een verhoogd cholesterol bij vrouwen langer onopgemerkt. Regelmatige cholesterolmeting is voor vrouwen boven de vijftig extra belangrijk, zeker bij een familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten of bij andere risicofactoren zoals overgewicht of roken.

Is honing alleen voldoende bij een te hoog cholesterol?

Nee. Honing is hooguit één schakel in een groter geheel. Een te hoog cholesterol heeft meerdere oorzaken — genetica, voeding, beweging, gewicht, roken en aandoeningen zoals diabetes of hypothyreoïdie spelen allemaal mee.

Onderzoek naar het portfoliodieet — een voedingspatroon met plantaardige eiwitten, noten, oplosbare vezels en plantsterolen — toont een significant lager risico op hart- en vaatziekten en cardiovasculaire sterfte.³⁴ Metabole analyses bevestigen dat dit dieet het LDL-cholesterol via meerdere biochemische routes verlaagt.⁵

Leefstijlveranderingen die aantoonbaar werken:

• Dagelijks 30 minuten matig intensief bewegen — verlaagt LDL en verhoogt HDL
• Meer oplosbare vezels: haverzemelen, peulvruchten, groenten
• Minder verzadigde vetten: vervang rood vlees en volle zuivel door plantaardige alternatieven
• Stoppen met roken: verhoogt HDL aantoonbaar

De Hartstichting geeft een volledig leefstijloverzicht voor mensen met een verhoogd cholesterol. Honing kan geraffineerde suiker vervangen als onderdeel van een gezonder eetpatroon — voeg het niet toe bovenop je huidige suikerinname.

Gezonde recepten met honing voor je cholesterol

Havermout met walnoten en honing Havermout bevat bèta-glucaan, een oplosbare vezel die LDL aantoonbaar verlaagt — een van de pijlers van het portfoliodieet.³ Walnoten leveren plantaardige omega-3-vetzuren. Voeg 1 theelepel rauwe honing toe voor zoetheid.

Yoghurt met peer en honing Griekse yoghurt (probiotica voor de darmflora) met gesneden peer (pectine, een oplosbare vezel) en 1 theelepel rauwe honing. Een ontbijt dat via meerdere mechanismen bijdraagt aan een betere lipidenstofwisseling.

Groene thee met gember en honing Groene thee bevat EGCG (epigallocatechine-gallaat), een polyfenol dat LDL-oxidatie remt. Gember heeft ontstekingsremmende eigenschappen. Vervang suiker door 1 theelepel rauwe honing.

Veelgestelde vragen

Kan honing het cholesterol echt verlagen?

Ja, maar het effect is bescheiden. Reviews van klinische studies tonen dat rauwe honing het LDL-cholesterol licht kan verlagen en het HDL iets kan verhogen. Het werkt het beste als je geraffineerde suiker erdoor vervangt, niet als je het toevoegt bovenop je bestaande suikerinname.

Wat zijn de eerste symptomen van een te hoog cholesterol?

Een te hoog cholesterol geeft zelden merkbare klachten — dat maakt het juist gevaarlijk. Mogelijke signalen bij langdurig verhoogd LDL zijn onverklaarbare vermoeidheid, hartkloppingen en in zeldzame gevallen xanthomen (vetachtige hobbels op huid of pezen). De enige betrouwbare methode is een bloedtest via de huisarts.

Zijn de symptomen van hoog cholesterol bij vrouwen anders?

De symptomen zelf zijn vergelijkbaar, maar bij vrouwen stijgt het LDL-cholesterol na de overgang door de daling van oestrogeen. Klachten worden vaak verward met overgangsklachten, waardoor een verhoogd cholesterol langer onopgemerkt blijft. Vrouwen boven de vijftig doen er goed aan hun cholesterol regelmatig te laten controleren.

Is er een verband tussen hoog cholesterol en vermoeidheid?

Vermoeidheid kan een indirect gevolg zijn van langdurig verhoogd cholesterol doordat aderverkalking de doorbloeding verslechtert. Er zijn echter veel andere oorzaken van vermoeidheid. Combineer je vermoeidheid met risicofactoren zoals overgewicht of een belaste familiegeschiedenis, laat dan een bloedtest doen bij de huisarts.

Kunnen hartkloppingen wijzen op hoog cholesterol?

Hartkloppingen kunnen samenhangen met beginnende aderverkalking door langdurig verhoogd LDL, maar hebben ook veel andere oorzaken zoals stress, cafeïne of slaaptekort. Raadpleeg altijd een arts bij aanhoudende hartkloppingen, zeker als die gepaard gaan met kortademigheid of druk op de borst.

Wat veroorzaakt een te hoog cholesterol?

De belangrijkste oorzaken zijn een dieet met veel verzadigde en transvetten, weinig beweging, overgewicht, roken en erfelijke aanleg. Aandoeningen als diabetes en hypothyreoïdie verhogen het cholesterol eveneens. Bij familiaire hypercholesterolemie is de genetische component dominant.

Is Manuka-honing beter voor je cholesterol dan gewone honing?

Er is geen overtuigend bewijs dat Manuka-honing specifiek beter werkt voor cholesterolverlaging dan andere rauwe honingsoorten. Manuka bevat hogere concentraties methylglyoxal, maar de cholesterolverlagende werking wordt voornamelijk toegeschreven aan polyfenolen die in alle onbewerkte honingsoorten voorkomen.

Footnotes

1. Zulkifli MF, Radzi MNFM, Saludes JP. Potential of Natural Honey in Controlling Obesity and its Related Complications. Journal of Evidence-Based Integrative Medicine. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36263596/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

2. Guntari P, Junaida A, Eny P. Fructose-containing sugars and metabolic risk: a systematic review and meta-analysis. Food & Nutrition Research. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41323133/ ↩ ↩² ↩³

3. Glenn AJ, Guasch-Ferré M, Malik VS. Portfolio Diet Score and Risk of Cardiovascular Disease: Findings From 3 Prospective Cohort Studies. Circulation. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37877288/ ↩ ↩²

4. Kavanagh ME, Zurbau A, Glenn AJ. The portfolio dietary pattern and risk of cardiovascular disease mortality during 1988-2019 in US adults: a prospective cohort study. BMC Medicine. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40394599/ ↩

5. Glenn AJ, Tessier AJ, Kavanagh ME. Metabolomic profiling of a cholesterol lowering plant-based diet from two randomized controlled feeding trials. European Journal of Clinical Nutrition. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40263496/ ↩

Bronnen

1. Zulkifli MF, Radzi MNFM, Saludes JP — Potential of Natural Honey in Controlling Obesity and its Related Complications · Journal of Evidence-Based Integrative Medicine · 2022
2. Guntari P, Junaida A, Eny P — Fructose-containing sugars and metabolic risk: a systematic review and meta-analysis · Food & Nutrition Research · 2025
3. Glenn AJ, Guasch-Ferré M, Malik VS — Portfolio Diet Score and Risk of Cardiovascular Disease: Findings From 3 Prospective Cohort Studies · Circulation · 2023
4. Kavanagh ME, Zurbau A, Glenn AJ — The portfolio dietary pattern and risk of cardiovascular disease mortality during 1988-2019 in US adults: a prospective cohort study · BMC Medicine · 2025
5. Glenn AJ, Tessier AJ, Kavanagh ME — Metabolomic profiling of a cholesterol lowering plant-based diet from two randomized controlled feeding trials · European Journal of Clinical Nutrition · 2025