Is kauwgom gezond? Voor- en nadelen van suikervrije kauwgom en zoetstoffen

Suikervrije kauwgom is voor de meeste mensen een prima keuze. Kauwen na het eten maakt speeksel aan, en kauwgom met xylitol lijkt de bacteriën te verminderen die gaatjes veroorzaken¹². De nadelen hangen af van hoeveel je kauwt. Te veel suikeralcoholen geeft buikklachten en diarree, en urenlang kauwen kan je kaak overbelasten.

Is kauwgom goed voor je tanden?

Suikervrije kauwgom kan helpen tegen gaatjes, naast het poetsen. In een Chinees bevolkingsonderzoek hadden mensen die suikervrije kauwgom kauwden een betere gebitsstatus dan mensen die dat niet deden². Zo’n onderzoek laat een verband zien. Dat de kauwgom de oorzaak is, is daarmee niet bewezen.

Xylitol lijkt daar nog een eigen effect bovenop te hebben. In een studie uit 2022 daalde bij mensen die xylitolkauwgom kauwden de hoeveelheid bacteriën in de tandplak die met gaatjes en tandvleesontsteking in verband worden gebracht¹. In een andere studie werkte een kauwgom met xylitol, EDTA en MSM ongeveer even goed als een chloorhexidine-mondspoeling³. Dat ging wel om die specifieke combinatie van stoffen. Over gewone xylitolkauwgom zegt het weinig.

Kauwgom vervangt tandenpoetsen niet. Poets twee keer per dag met fluoridetandpasta (met de hand of elektrisch) en maak ook de ruimtes tussen je tanden schoon.

Welke zoetstoffen zitten er in suikervrije kauwgom?

Suikervrije kauwgom is meestal gezoet met suikeralcoholen (ook wel polyolen genoemd), zoals xylitol, sorbitol, maltitol of erythritol. Vaak zit er ook een intensieve zoetstof in, zoals aspartaam, sucralose of acesulfaam-K. Op het etiket vind je ze onder hun naam of hun E-nummer. Wat elke zoetstof is en hoeveel je ervan mag binnenkrijgen, lees je bij het Voedingscentrum.

Zoek je kauwgom voor je tanden, kies dan een soort met xylitol hoog op de ingrediëntenlijst.

Kun je buikpijn of diarree krijgen van veel kauwgom?

Ja. Je darmen nemen suikeralcoholen maar voor een deel op. De rest trekt water aan in je darm en wordt in je dikke darm door bacteriën afgebroken. Daar kun je winderigheid, buikpijn en dunne ontlasting van krijgen. Producten met meer dan 10 procent toegevoegde polyolen moeten daarom wettelijk de waarschuwing dragen dat overmatig gebruik een laxerend effect kan hebben⁵. Dat geldt voor xylitol net zo goed als voor sorbitol.

In één stukje kauwgom zit maar weinig, maar als je de hele dag door kauwt, loopt het snel op. Heb je buikklachten en kauw je veel, minder dan eerst of stop een tijdje en kijk of de klachten verdwijnen. Mensen met prikkelbaredarmsyndroom (PDS) kunnen gevoeliger zijn voor suikeralcoholen.

Kan veel kauwgom kauwen kaakpijn veroorzaken?

Dat kan. Urenlang kauwen belast je kauwspieren en je kaakgewricht. Ben je gevoelig voor kaakklachten (pijn, stijfheid of klikken bij het kaakgewricht, soms met hoofdpijn), dan kan veel kauwgom die klachten uitlokken of erger maken.

Doet kauwen pijn, laat de kauwgom dan een paar weken staan en kijk of het beter wordt. Blijft de pijn, ga dan naar je tandarts of huisarts. Op Thuisarts.nl lees je meer over kaakklachten.

Zijn kunstmatige zoetstoffen schadelijk op de lange termijn?

Dat is nog niet duidelijk. De zoetstoffen in Europese kauwgom zijn goedgekeurd en hebben een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI). Toch zijn er grote bevolkingsstudies die vragen oproepen.

In het Franse NutriNet-Santé-onderzoek, met ruim 100.000 volwassenen, hadden mensen die meer kunstmatige zoetstoffen binnenkregen een iets hoger risico op kanker⁷, hart- en vaatziekten⁶ en diabetes type 2⁸. Bij kanker ging het vooral om aspartaam en acesulfaam-K. Een Braziliaanse studie volgde ruim 12.000 volwassenen acht jaar lang. Wie de meeste zoetstoffen gebruikte, waaronder ook xylitol, sorbitol en erythritol, ging cognitief sneller achteruit, vooral als die persoon jonger was dan 60⁹. Voor erythritol vonden onderzoekers dat hoge bloedwaarden samengingen met meer hartinfarcten en beroertes. In laboratoriumproeven gingen bloedplaatjes door erythritol makkelijker klonteren⁴.

Het gaat hier om observationele studies. Ze laten een verband zien, geen oorzaak. Mensen die veel zoetstoffen gebruiken, hebben bijvoorbeeld vaker overgewicht of diabetes. De studies keken naar alles wat mensen aan zoetstoffen binnenkregen, niet naar kauwgom apart. Een overzichtsartikel uit 2024 noemt het bewijs over langdurig gebruik gemengd en vindt meer onderzoek nodig¹⁰.

Praktisch gezien zijn een paar stukjes kauwgom per dag iets anders dan elke dag liters light frisdrank. Wil je minder zoetstoffen binnenkrijgen, kijk dan eerst naar wat je drinkt en naar zoetjes.

Helpt kauwgom tegen misselijkheid na een operatie?

Dat is onderzocht. In een gerandomiseerde studie uit 2025 in meerdere ziekenhuizen kregen vrouwen die na een operatie misselijk waren kauwgom als behandeling¹¹. Of dat in jouw situatie kan, bepaalt het ziekenhuisteam. Kauwgom is geen vervanging van medicijnen tegen misselijkheid.

Hoeveel kauwgom per dag is verstandig?

Er is geen officieel maximum. Een redelijke vuistregel: kauw na een maaltijd of tussendoortje als je niet meteen kunt poetsen, en niet de hele dag door. Zo krijg je wel het extra speeksel, maar hebben je buik en je kaak er minder last van. Krijg je buikklachten of kaakpijn, dan is dat het teken om minder te kauwen.

Wie moet extra opletten met kauwgom?

• Mensen met fenylketonurie (PKU). Aspartaam bevat fenylalanine. Daarom staat er op de verpakking ‘bevat een bron van fenylalanine’⁵.
• Mensen met PDS of een gevoelige darm. Suikeralcoholen geven bij hen sneller buikklachten.
• Mensen met kaakklachten. Veel kauwen kan de pijn erger maken.
• Jonge kinderen. Kauwgom kan worden ingeslikt of in de keel schieten. Geef het pas als je kind begrijpt dat het niet doorgeslikt mag worden. Sommige kinderen lijken gevoelig voor kunstmatige kleurstoffen. Een overzichtsartikel uit 2024 bespreekt een mogelijk verband met hyperactief gedrag¹².
• Hondenbezitters. Xylitol is giftig voor honden. Bewaar kauwgom buiten hun bereik en bel meteen de dierenarts als je hond het heeft opgegeten.

Veelgestelde vragen

Kan veel kauwgom kauwen een oorzaak zijn van buikpijn, diarree of kaakpijn?

Ja, allebei kan. De suikeralcoholen in suikervrije kauwgom, zoals sorbitol en xylitol, kunnen in grotere hoeveelheden buikpijn, winderigheid en diarree geven. Urenlang kauwen kan je kaakspieren en kaakgewricht overbelasten. Ga minder kauwen, en ga naar je huisarts of tandarts als de klachten blijven.

Hoeveel kauwgom per dag kan ik veilig kauwen?

Er is geen officieel maximum. Kauw vooral na het eten en niet de hele dag door. Krijg je last van je buik of kaak, dan kauw je te veel.

Kan ik kauwgom gebruiken in plaats van tandenpoetsen?

Nee. Suikervrije kauwgom kan helpen, maar komt bovenop het poetsen. Poets twee keer per dag met fluoridetandpasta en maak ook tussen je tanden schoon.

Is xylitol beter dan sorbitol?

Voor je tanden lijkt xylitol de betere keuze, omdat het in onderzoek de bacteriën in tandplak vermindert die gaatjes veroorzaken. Voor je buik maakt het weinig uit: beide zijn suikeralcoholen en kunnen bij veel gebruik laxerend werken.

Is kauwgom met aspartaam gevaarlijk?

Aspartaam is in Europa goedgekeurd. In een groot Frans bevolkingsonderzoek hing een hoge inname samen met een iets hoger risico op kanker, maar zo’n verband bewijst geen oorzaak. Heb je fenylketonurie (PKU), vermijd aspartaam dan altijd, omdat het fenylalanine bevat.

Is kauwgom geschikt voor kinderen?

Voor jonge kinderen niet, omdat ze kauwgom kunnen inslikken of erin kunnen stikken. Voor oudere kinderen is suikervrije kauwgom met xylitol de beste keuze, het liefst zonder kunstmatige kleurstoffen. Vraag bij twijfel je tandarts om advies.

Kan kauwgom kwaad als je een hond hebt?

Ja, als er xylitol in zit. Xylitol is giftig voor honden. Bewaar kauwgom buiten hun bereik en bel meteen de dierenarts als je hond het toch heeft opgegeten.