Kan candida een miskraam veroorzaken? Wat het onderzoek zegt over candida en zwangerschap

Een vaginale candida-infectie tijdens de zwangerschap is veelvoorkomend en vrijwel altijd goed behandelbaar. In zeldzame gevallen kan een onbehandelde infectie de placentaontwikkeling verstoren en het risico op vroeggeboorte of een late miskraam licht verhogen.¹ Meld candida-klachten altijd bij je huisarts of verloskundige.

Waarom krijg je sneller candida als je zwanger bent?

Tijdens de zwangerschap stijgen de oestrogeenspiegels sterk. Oestrogeen stimuleert Candida albicans om over te schakelen naar zijn invasieve kiemdraadvorm — de fase waarin het gist weefsels kan binnendringen.² Dit verklaart waarom naar schatting 30 procent van de zwangere vrouwen een vaginale candida-infectie doormaakt.

Candida albicans is normaal gesproken een commensaal (meebewoner) op de slijmvliezen, maar kan bij veranderde omstandigheden pathogeen worden.³ Naast hormonale veranderingen spelen andere risicofactoren een rol:

• Gebruik van antibiotica (verstoort de beschermende vaginale flora)
• Diabetes of verminderde bloedsuikerregulatie
• Verminderde weerstand door ziekte of medicatie

Kan candida echt een miskraam veroorzaken?

Onderzoek toont een mogelijk verband, maar directe oorzakelijkheid is bij mensen beperkt aangetoond. Een studie in Frontiers in Microbiology liet zien dat vaginale blootstelling aan Candida albicans vroeg in de zwangerschap de placentaontwikkeling verstoort — in proefdiermodellen leidde dit tot groeivertraging en vroeggeboorte.¹

De virulentiefactoren van Candida albicans — waaronder biofilmvorming, weefselinvasie en de productie van candidalysine — kunnen lokale ontstekingsreacties versterken.⁴⁵ Bij ernstige, onbehandelde infecties bij mensen is een late miskraam een mogelijke maar uitzonderlijke complicatie. De meeste candida-infecties tijdens de zwangerschap hebben géén ernstige gevolgen wanneer ze tijdig worden behandeld.

Complicatie	Bij tijdige behandeling	Onbehandeld
Vaginale klachten	Verdwijnen	Verergeren
Vroeggeboorte	Laag risico	Verhoogd risico
Laag geboortegewicht	Laag risico	Mogelijk verhoogd
Late miskraam	Zeldzaam	Zeldzaam, maar iets verhoogd
Neonatale candidiasis	Zeldzaam	Overdracht bij bevalling mogelijk

Hoe wordt candida veilig behandeld tijdens de zwangerschap?

Behandel altijd in overleg met je huisarts of verloskundige — niet alle antischimmelmiddelen zijn veilig tijdens de zwangerschap.

Lokale behandeling met clotrimazol of miconazol (vaginale crème of zetpil) is de eerstekeuzebehandeling.⁶ Orale fluconazol wordt in het eerste trimester afgeraden vanwege mogelijke risico’s voor de foetus.⁷

Een Cochrane-review uit 2022 bevestigt dat langerdurende lokale kuren effectief zijn bij terugkerende infecties.⁸ Recente data uit 2025 laten bovendien zien dat bij zwangere vrouwen steeds vaker niet-albicans Candida-soorten voorkomen met verminderde gevoeligheid voor standaardbehandeling.⁹ Meld het aan je arts als klachten na een volledige kuur niet verdwijnen.

Helpt voeding tegen candida in de zwangerschap?

Voeding kan de kans op overgroei verminderen, maar is géén vervanging voor medische behandeling. Candida albicans gedijt beter bij hoge glucosespiegels.²

Praktische adviezen:

• Beperk toegevoegd suiker en sterk bewerkte voedingsmiddelen
• Kies voor volkoren granen (vezels vertragen de glucoseopname)
• Eet voldoende groente, fruit, noten en mager eiwit
• Probiotica via yoghurt of supplementen worden soms aanbevolen, maar bewijs voor preventie van candida tijdens de zwangerschap is beperkt⁸

Candida en borstvoeding: waar let je op?

Een candida-infectie kan zich ook aan de tepels manifesteren (candida mastitis). Dit veroorzaakt stekende pijn bij het voeden en de infectie kan via de mond naar de baby overgaan (spruw). Behandel dit altijd in overleg met je verloskundige of huisarts, zodat moeder en kind gelijktijdig worden behandeld.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als je:

• Zwanger bent én last hebt van vaginale jeuk, een branderig gevoel of ongewone afscheiding
• Herhaaldelijk candida-infecties hebt vóór of tijdens de zwangerschap
• Na een volledige kuur geen verbetering ziet
• Koorts, buikpijn of bloedverlies hebt — dit kunnen tekenen zijn van een ernstigere infectie

Meer informatie over klachten tijdens de zwangerschap vind je op Thuisarts.nl.

Veelgestelde vragen

Is een vaginale candida-infectie gevaarlijk tijdens de zwangerschap?

Een vaginale candida-infectie is in de meeste gevallen goed behandelbaar en leidt niet tot ernstige complicaties. Onbehandelde of herhaaldelijke infecties kunnen de placentaontwikkeling beïnvloeden en het risico op vroeggeboorte licht verhogen. Tijdige behandeling in overleg met je huisarts of verloskundige voorkomt vrijwel altijd complicaties.

Welk middel is veilig tegen candida tijdens de zwangerschap?

Lokale behandeling met clotrimazol of miconazol (vaginale crème of zetpil) is de eerstekeuzebehandeling bij zwangere vrouwen. Orale fluconazol wordt in het eerste trimester afgeraden vanwege mogelijke risico’s voor de baby. Vraag altijd advies aan je huisarts of apotheker voordat je een middel gebruikt tijdens de zwangerschap.

Kan je candida tijdens de zwangerschap thuis behandelen?

Zelfbehandeling met vrij verkrijgbare middelen is buiten de zwangerschap soms een optie, maar tijdens de zwangerschap is het verstandig eerst je huisarts of verloskundige te raadplegen. Niet alle middelen zijn veilig, en candida-klachten kunnen worden verward met andere infecties zoals bacteriële vaginose. Een kweek kan duidelijkheid geven over de exacte verwekker.

Vergroot candida de kans op een vroeggeboorte?

Onderzoek suggereert dat onbehandelde vaginale candidiasis het risico op vroeggeboorte kan vergroten, mogelijk via verstoring van de placentaontwikkeling. Bij tijdige behandeling is dat risico laag. Meld candida-klachten altijd aan je verloskundige of huisarts zodat je snel de juiste behandeling krijgt.

Wat zijn de eerste symptomen van candida tijdens de zwangerschap?

De meest voorkomende symptomen zijn jeuk, een branderig gevoel, roodheid en een witte, korrelige afscheiding die lijkt op kwark. Tijdens de zwangerschap kunnen deze klachten soms iets anders aanvoelen dan normaal. Ga naar de huisarts bij twijfel, of als de klachten gepaard gaan met koorts, buikpijn of bloedverlies.

Kan candida terugkomen na behandeling tijdens de zwangerschap?

Ja, terugkerende candida-infecties komen relatief vaak voor tijdens de zwangerschap door de aanhoudend hoge oestrogeenspiegels. Een langerdurende lokale kuur kan dan effectief zijn. Bespreek terugkerende klachten met je huisarts — soms is een kweek nodig om resistente Candida-soorten uit te sluiten.

Footnotes

1. Dong Z, Fan C, Hou W. Vaginal Exposure to Candida albicans During Early Gestation Results in Adverse Pregnancy Outcomes via Inhibiting Placental Development. Frontiers in Microbiology. 2021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35281308/ ↩ ↩²

2. Bataineh MTA, Cacciatore S, Semreen MH. Exploring the effect of estrogen on Candida albicans hyphal cell wall glycans and ergosterol synthesis. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36268228/ ↩ ↩²

3. Schille TB, Sprague JL, Naglik JR. Commensalism and pathogenesis of Candida albicans at the mucosal interface. Nature Reviews Microbiology. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40247134/ ↩

4. Lopes JP, Lionakis MS. Pathogenesis and virulence of Candida albicans. Virulence. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34964702/ ↩

5. Robbins N, Cowen LE. Candida. Current Biology. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40494308/ ↩

6. Nyirjesy P, Brookhart C, Lazenby G. Vulvovaginal Candidiasis: A Review of the Evidence for the 2021 Centers for Disease Control and Prevention of Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines. Clinical Infectious Diseases. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35416967/ ↩

7. Bhosale VB, Koparde AA, Thorat VM. Vulvovaginal candidiasis — an overview of current trends and the latest treatment strategies. Microbial Pathogenesis. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39921042/ ↩

8. Cooke G, Watson C, Deckx L. Treatment for recurrent vulvovaginal candidiasis (thrush). Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35005777/ ↩ ↩²

9. Aboagye G, Waikhom S, Asiamah EA. Antifungal susceptibility profiles of Candida and non-albicans species isolated from pregnant women: implications for emerging antimicrobial resistance in maternal health. Microbiology Spectrum. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40454865/ ↩

Bronnen

1. Dong Z, Fan C, Hou W — Vaginal Exposure to Candida albicans During Early Gestation Results in Adverse Pregnancy Outcomes via Inhibiting Placental Development · Frontiers in Microbiology · 2021
2. Bataineh MTA, Cacciatore S, Semreen MH — Exploring the effect of estrogen on Candida albicans hyphal cell wall glycans and ergosterol synthesis · Frontiers in Cellular and Infection Microbiology · 2022
3. Lopes JP, Lionakis MS — Pathogenesis and virulence of Candida albicans · Virulence · 2022
4. Nyirjesy P, Brookhart C, Lazenby G — Vulvovaginal Candidiasis: A Review of the Evidence for the 2021 Centers for Disease Control and Prevention of Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines · Clinical Infectious Diseases · 2022
5. Cooke G, Watson C, Deckx L — Treatment for recurrent vulvovaginal candidiasis (thrush) · Cochrane Database of Systematic Reviews · 2022
6. Aboagye G, Waikhom S, Asiamah EA — Antifungal susceptibility profiles of Candida and non-albicans species isolated from pregnant women: implications for emerging antimicrobial resistance in maternal health · Microbiology Spectrum · 2025
7. Bhosale VB, Koparde AA, Thorat VM — Vulvovaginal candidiasis — an overview of current trends and the latest treatment strategies · Microbial Pathogenesis · 2025
8. Schille TB, Sprague JL, Naglik JR — Commensalism and pathogenesis of Candida albicans at the mucosal interface · Nature Reviews Microbiology · 2025
9. Robbins N, Cowen LE — Candida · Current Biology · 2025