Psoriasis behandelen: van traditionele therapie tot natuurlijke aanpak

Psoriasis is een chronische auto-immuunziekte die niet te genezen is, maar waarvan de klachten bij de meeste mensen goed te beheersen zijn. Reguliere behandelingen variëren van topische zalven en lichttherapie tot systemische medicatie. Aanvullend groeit het bewijs voor kruidengeneeskunde als ondersteunende maatregel — al vervangt niets een behandeling onder medisch toezicht.¹

Welke traditionele psoriasis behandelingen zijn bewezen effectief?

Je dermatoloog of huisarts bepaalt de behandeling op basis van de ernst en locatie van de plekken. Bij milde tot matige psoriasis beginnen artsen doorgaans met topische (op de huid aangebrachte) middelen.

Behandeling	Werkingsmechanisme	Wanneer ingezet
Corticosteroïden zalf	Onderdrukt ontstekingsreactie	Milde tot matige plekken
Vitamine D3-analogen (calcipotriol)	Remt celoverproductie	Stabiele plaque-psoriasis
Ditranol	Normaliseert celvernieuwing	Klinisch of ziekenhuissetting
Teerproducten	Anti-ontstekend en anti-jeuk	Hoofdhuid en chronische plekken
UVB-lichttherapie	Vermindert immuunactiviteit in huid	Matige tot ernstige psoriasis

Corticosteroïden zijn effectief, maar langdurig gebruik kan de huid dunner maken en leiden tot verlies van effect. Gebruik ze altijd zoals voorgeschreven door je arts. Voor betrouwbare uitleg op basis van Nederlandse richtlijnen, zie Thuisarts.nl.

Wanneer zijn sterkere behandelingen nodig?

Bij onvoldoende effect van topische therapie worden systemische middelen overwogen: orale medicatie zoals methotrexaat of acitretine, of biologicals die specifiek ingrijpen op het immuunsysteem.

PUVA-therapie — lichttherapie gecombineerd met het medicijn psoraleen — kan effectief zijn bij uitgebreide psoriasis, maar vergroot bij langdurig gebruik het risico op huidkanker. Extra blootstelling aan UV-licht moet dan streng worden vermeden. Dit is altijd een behandeling die plaatsvindt onder medisch toezicht.

Welke kruidenmiddelen zijn wetenschappelijk onderzocht bij psoriasis?

Een systematische review uit 2025, gepubliceerd in Complementary Therapies in Medicine, analyseerde 35 gecontroleerde studies en vond dat meerdere kruidenpreparaten de ernstscores van psoriasis aantoonbaar verlaagden.² Traditionele Chinese kruidenmengels worden het meest bestudeerd en lijken te werken via immuunmodulatie — het bijsturen van overactieve immuunreacties.³⁴

Planten die in meerdere trials positief werden beoordeeld:

• Centella asiatica (ook: gotu kola): de stof asiaticoside heeft ontstekingsremmende en huidherstellende eigenschappen.⁵⁶
• Gember (Zingiber officinale): heeft brede anti-inflammatoire werking via meerdere biologische signaalpaden.⁷
• Kurkuma (Curcuma longa) en andere polyfenolen: moduleren immuunreacties bij auto-immuunziekten.¹

Kruidenpreparaten kunnen interacties hebben met reguliere psoriasismedicatie. Overleg altijd met je arts of apotheker voordat je ermee start.

Wat is de relatie tussen darmgezondheid en psoriasis?

De zogenoemde gut-skin axis — de verbinding tussen darmmicrobioom en huid — is een actief onderzoeksgebied. Studies suggereren dat een verstoord darmmicrobioom bijdraagt aan systemische ontsteking, wat huidaandoeningen zoals psoriasis kan verergeren.¹ Of het gericht behandelen van de darm psoriasisklachten daadwerkelijk vermindert, is nog niet sluitend aangetoond in klinische trials.

Welke voedingsgewoonten kunnen psoriasisklachten beïnvloeden?

Er bestaat geen bewezen psoriasis-dieet, maar observationeel onderzoek en kleine trials suggereren dat bepaalde aanpassingen kunnen helpen:

• Omega-3-vetzuren: meer vette vis, walnoten en lijnzaad; minder verzadigd vet
• Antioxidanten: groenten en fruit die oxidatieve stress verminderen
• Gewicht: bij overgewicht verbetert gewichtsverlies de respons op behandeling
• Alcohol en roken: beide geassocieerd met ernstiger klachten — beperken of stoppen is zinvol

Een glutenvrij dieet heeft — bij mensen zonder coeliakie — geen bewezen effect op psoriasis.

Veelgestelde vragen

Is psoriasis besmettelijk?

Nee, psoriasis is niet besmettelijk. Het is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem de eigen huidcellen aanvalt, waardoor ze te snel worden aangemaakt. Je kunt psoriasis niet overdragen via aanraking of contact met anderen.

Wat is het verschil tussen psoriasis en eczeem?

Beide zijn chronische huidaandoeningen, maar ze hebben een andere oorzaak en behandeling. Psoriasis is een auto-immuunziekte met goed afgebakende, zilverachtig geschubde plekken. Eczeem hangt vaker samen met allergieën en uit zich meer in jeukende, natte of korstige plekken.

Kan psoriasis vanzelf overgaan?

Psoriasis kent bij veel mensen periodes van opvlamming en remissie. Blijvende genezing zonder behandeling treedt zelden op. Stress, infecties en bepaalde medicijnen kunnen opvlammingen uitlokken, terwijl de juiste behandeling langere rustige periodes mogelijk maakt.

Is UVB-lichttherapie veilig bij psoriasis?

UVB-lichttherapie is een bewezen en relatief veilige behandeling bij matige tot ernstige psoriasis. Bij medisch begeleid gebruik zijn de risico’s beperkt. PUVA-therapie met psoraleen is effectiever bij ernstige gevallen, maar vergroot bij langdurig gebruik het risico op huidkanker en vindt altijd onder toezicht van een dermatoloog plaats.

Helpt aloe vera bij psoriasisplekken?

Aloe vera heeft huidverzachtende en licht ontstekingsremmende eigenschappen. Kleine klinische studies tonen bescheiden vermindering van roodheid en schilfering, maar het bewijs is beperkt en de kwaliteit van onderzoek varieert. Het kan als aanvullend middel worden gebruikt, maar vervangt geen reguliere behandeling.

Kan stress psoriasis verergeren?

Ja, stress is een bekende trigger voor psoriasis-opvlammingen. Stress beïnvloedt het immuunsysteem en kan ontstekingsreacties in de huid versterken. Stressmanagement via beweging, mindfulness of psychologische begeleiding wordt aanbevolen als aanvulling op medische behandeling.

Welke arts behandelt psoriasis?

Je huisarts kan milde psoriasis behandelen met topische middelen. Bij matige tot ernstige psoriasis, of als topische behandeling onvoldoende helpt, word je doorverwezen naar een dermatoloog. Bij gewrichtsklachten door psoriasisartritis is ook een reumatoloog betrokken.

Footnotes

1. Moudgil KD, Venkatesha SH. The Anti-Inflammatory and Immunomodulatory Activities of Natural Products to Control Autoimmune Inflammation. International Journal of Molecular Sciences. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36613560/ ↩ ↩² ↩³

2. Anheyer M, Cramer H, Ostermann T. Herbal medicine for treating psoriasis: A systematic review. Complementary Therapies in Medicine. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40210174/ ↩

3. Yang XY, Cai WL, Guo CL. Chinese Medicine as Supporting Therapy for Psoriasis: Past, Present, and Future. Chinese Journal of Integrative Medicine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36301454/ ↩

4. Feng W, Liu H, Liang CL. Immunoregulatory effects of traditional Chinese medicine and its ingredients on psoriasis. International Immunopharmacology. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40409104/ ↩

5. Bandopadhyay S, Mandal S, Ghorai M. Therapeutic properties and pharmacological activities of asiaticoside and madecassoside: A review. Journal of Cellular and Molecular Medicine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36756687/ ↩

6. Diniz LRL, Calado LL, Duarte ABS. Centella asiatica and Its Metabolite Asiatic Acid: Wound Healing Effects and Therapeutic Potential. Metabolites. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36837896/ ↩

7. Ballester P, Cerdá B, Arcusa R. Effect of Ginger on Inflammatory Diseases. Molecules (Basel, Switzerland). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36364048/ ↩

Bronnen

1. Ballester P, Cerdá B, Arcusa R — Effect of Ginger on Inflammatory Diseases · Molecules (Basel, Switzerland) · 2022
2. Bandopadhyay S, Mandal S, Ghorai M — Therapeutic properties and pharmacological activities of asiaticoside and madecassoside: A review · Journal of Cellular and Molecular Medicine · 2023
3. Moudgil KD, Venkatesha SH — The Anti-Inflammatory and Immunomodulatory Activities of Natural Products to Control Autoimmune Inflammation · International Journal of Molecular Sciences · 2022
4. Anheyer M, Cramer H, Ostermann T — Herbal medicine for treating psoriasis: A systematic review · Complementary Therapies in Medicine · 2025
5. Yang XY, Cai WL, Guo CL — Chinese Medicine as Supporting Therapy for Psoriasis: Past, Present, and Future · Chinese Journal of Integrative Medicine · 2023
6. Diniz LRL, Calado LL, Duarte ABS — Centella asiatica and Its Metabolite Asiatic Acid: Wound Healing Effects and Therapeutic Potential · Metabolites · 2023
7. Feng W, Liu H, Liang CL — Immunoregulatory effects of traditional Chinese medicine and its ingredients on psoriasis · International Immunopharmacology · 2025