Vitamine K: waarvoor heb je het nodig en waar zit het in?

Vitamine K is een vetoplosbare vitamine die je lichaam nodig heeft voor een goede bloedstolling en gezonde botten ¹. Je krijgt het binnen via groene bladgroenten (K1) en dierlijke producten (K2), maar je darmbacteriën maken ook een deel aan. Vooral voor pasgeborenen is extra vitamine K essentieel ².

Wat doet vitamine K in je lichaam?

Vitamine K activeert stollingsfactoren in je bloed ¹. Zonder voldoende vitamine K stolt je bloed niet goed, wat het risico op bloedingen vergroot. Daarnaast activeert het eiwitten zoals osteocalcine, die calcium naar je botten transporteren ³.

Onderzoek laat zien dat een goede vitamine K-status bijdraagt aan het behoud van botdichtheid, vooral in combinatie met vitamine D ³. Een deel van je vitamine K wordt aangemaakt door bacteriën in je dikke darm, maar dit is niet genoeg om aan je dagelijkse behoefte te voldoen ¹. De rest moet uit voeding komen.

Wat is het verschil tussen vitamine K1 en K2?

Er bestaan twee hoofdvormen van vitamine K, elk met eigen bronnen en functies ¹.

Kenmerk	Vitamine K1 (fylloquinon)	Vitamine K2 (menaquinon)
Belangrijkste bronnen	Groene bladgroenten, broccoli, spinazie	Kaas, ei, kip, natto
Hoofdfunctie	Bloedstolling	Botmetabolisme, calciumverdeling
Opname	Direct via dunne darm	Langer beschikbaar in het lichaam

Vitamine K1 is de vorm die je het meest via voeding binnenkrijgt en is vooral belangrijk voor de bloedstolling. Vitamine K2 speelt een grotere rol bij het transport van calcium naar de botten en weg van de bloedvaten ³. Een gevarieerd dieet levert doorgaans beide vormen op.

Waarom krijgen baby’s extra vitamine K?

Pasgeborenen hebben van nature zeer lage vitamine K-voorraden ². Ze krijgen weinig mee via de placenta, moedermelk bevat slechts kleine hoeveelheden, en hun darmflora is nog niet ontwikkeld genoeg om zelf vitamine K aan te maken.

Zonder aanvulling lopen baby’s risico op vitamine K-deficiëntiebloeding (VKDB), een zeldzame maar potentieel ernstige aandoening die kan leiden tot hersenbloedingen ²[^8]. In Nederland krijgen pasgeborenen daarom direct na de geboorte vitamine K toegediend.

Bij borstvoeding wordt aangeraden om dagelijks 150 microgram vitamine K te geven tot de leeftijd van 3 maanden [^8]. Baby’s die flesvoeding krijgen, hebben dit meestal niet nodig omdat kunstvoeding al vitamine K bevat.

In welke voeding zit vitamine K?

De beste bronnen van vitamine K1 zijn groene bladgroenten. Voor K2 moet je bij dierlijke producten en gefermenteerde voeding zijn ¹.

Goede bronnen van vitamine K1:

• Boerenkool, spinazie en broccoli
• Sla en andijvie
• Spruitjes en snijbonen

Goede bronnen van vitamine K2:

• Kaas (vooral harde kazen)
• Eieren
• Kip en vlees
• Natto (gefermenteerde sojabonen)

Vitamine K is vetoplosbaar, waardoor je lichaam het beter opneemt samen met een beetje vet ¹. Een scheutje olijfolie over je salade helpt dus bij de opname. Meer informatie over vitamine K in voeding vind je bij het Voedingscentrum.

Hoeveel vitamine K heb je per dag nodig?

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) hanteert een adequate inname van 70 microgram per dag voor volwassenen ¹. Een veelgebruikte vuistregel is ongeveer 1 microgram per kilogram lichaamsgewicht.

Met een portie groene groenten per dag kom je hier doorgaans ruim aan. Zo bevat 100 gram gekookte boerenkool al meer dan 800 microgram vitamine K1 ¹. Een dagelijkse portie groente met wat kaas of vlees erbij is in de praktijk meer dan voldoende.

Kan je een vitamine K-tekort krijgen?

Bij volwassenen met een gevarieerd dieet is een tekort zeldzaam ⁴. Bepaalde groepen lopen echter meer risico:

• Pasgeborenen — door lage voorraden en onrijpe darmflora ²
• Mensen met darmziekten — zoals de ziekte van Crohn of coeliakie, waarbij de opname verstoord is ⁴
• Langdurig antibioticagebruik — kan darmbacteriën die vitamine K produceren verminderen ¹
• Mensen met lever- of galwegaandoeningen — de lever heeft vitamine K nodig voor de aanmaak van stollingsfactoren ⁴

Symptomen van een ernstig tekort zijn onder andere snel blauwe plekken, neusbloedingen en langdurig nabloeden bij wondjes ⁴. Neem bij deze klachten contact op met je huisarts. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over bloedstolling.

Is vitamine K gevaarlijk bij bloedverdunners?

Dit is een belangrijke veiligheidswaarschuwing. Gebruik je bloedverdunners op basis van vitamine K-antagonisten — zoals acenocoumarol of fenprocoumon — dan beïnvloedt vitamine K direct de werking van je medicatie ¹⁴.

Te veel vitamine K kan de werking van deze medicijnen verminderen, waardoor het risico op bloedstolsels toeneemt. Te weinig kan juist leiden tot overmatige bloedverdunning. Het belangrijkste advies: houd je vitamine K-inname zo constant mogelijk en overleg altijd met je arts of trombosedienst voordat je je eetpatroon drastisch wijzigt of supplementen gaat nemen ⁴.

Let op: nieuwere bloedverdunners (DOAC’s zoals rivaroxaban of apixaban) werken via een ander mechanisme en worden niet direct beïnvloed door vitamine K. Overleg ook hierbij met je arts voordat je supplementen start.

Veelgestelde vragen

Is vitamine K1 hetzelfde als vitamine K2?

Nee, het zijn twee verschillende vormen. Vitamine K1 (fylloquinon) komt vooral voor in groene bladgroenten en is belangrijk voor de bloedstolling. Vitamine K2 (menaquinon) zit in dierlijke producten en gefermenteerd voedsel en speelt een grotere rol bij de botstofwisseling. Een gevarieerd dieet bevat doorgaans beide vormen.

Kan ik te veel vitamine K binnenkrijgen via voeding?

Via voeding alleen is een overdosis vitamine K uiterst onwaarschijnlijk. Er is geen vastgestelde bovengrens voor vitamine K uit voeding of supplementen. Gebruik je echter bloedverdunners op basis van vitamine K-antagonisten (zoals acenocoumarol), dan is het belangrijk om je inname constant te houden en te overleggen met je arts.

Mag ik vitamine K-supplementen nemen als ik bloedverdunners slik?

Dat hangt af van het type bloedverdunner. Bij vitamine K-antagonisten zoals acenocoumarol kan extra vitamine K de werking van je medicatie verstoren. Neem nooit op eigen houtje vitamine K-supplementen als je deze medicijnen gebruikt. Overleg altijd eerst met je arts of trombosedienst.

Helpt vitamine K bij het voorkomen van osteoporose?

Vitamine K activeert osteocalcine, een eiwit dat calcium naar de botten transporteert. Onderzoek suggereert dat een goede vitamine K-status, vooral in combinatie met vitamine D, kan bijdragen aan het behoud van botdichtheid. Het is echter geen vervanging voor bewezen behandelingen bij gediagnosticeerde osteoporose.

Waarom zit er zo weinig vitamine K in moedermelk?

Moedermelk bevat van nature lage concentraties vitamine K, ongeacht het dieet van de moeder. Daarom wordt in Nederland aangeraden om borstgevoede baby’s dagelijks extra vitamine K te geven tot de leeftijd van 3 maanden. Baby’s die flesvoeding krijgen, hebben dit doorgaans niet nodig omdat kunstvoeding al verrijkt is met vitamine K.

Kan ik vitamine K combineren met vitamine D?

Ja, vitamine K en D werken complementair. Vitamine D bevordert de opname van calcium, terwijl vitamine K helpt om dat calcium op de juiste plek — in de botten — terecht te laten komen. Veel supplementen combineren daarom beide vitamines. Overleg bij hoge doseringen altijd met je arts.

Footnotes

1. Mladěnka P, Macáková K, Kujovská Krčmová L. Vitamin K - sources, physiological role, kinetics, deficiency, detection, therapeutic use, and toxicity. Nutrition Reviews. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34472618/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

2. Hand I, Noble L, Abrams SA. Vitamin K and the Newborn Infant. Pediatrics. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35190810/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

3. Aaseth JO, Finnes TE, Askim M. The Importance of Vitamin K and the Combination of Vitamins K and D for Calcium Metabolism and Bone Health: A Review. Nutrients. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39125301/ ↩ ↩² ↩³

4. Perrone S, De Bernardo G, Lembo C. Vitamin K insufficiency and the prophylaxis strategy in term healthy infants: A multicentre study. European Journal of Clinical Investigation. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38071415/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

Bronnen

1. Mladěnka P, Macáková K, Kujovská Krčmová L — Vitamin K - sources, physiological role, kinetics, deficiency, detection, therapeutic use, and toxicity · Nutrition Reviews · 2022
2. Hand I, Noble L, Abrams SA — Vitamin K and the Newborn Infant · Pediatrics · 2022
3. Aaseth JO, Finnes TE, Askim M — The Importance of Vitamin K and the Combination of Vitamins K and D for Calcium Metabolism and Bone Health: A Review · Nutrients · 2024
4. Mathews N, Hayward CPM — Vitamin K Deficiency: Diagnosis and Management · Annals of Laboratory Medicine · 2025
5. Perrone S, De Bernardo G, Lembo C — Vitamin K insufficiency and the prophylaxis strategy in term healthy infants: A multicentre study · European Journal of Clinical Investigation · 2024