Maca: wat zegt de wetenschap over libido, vruchtbaarheid en energie?

Maca (Lepidium meyenii) is een knol uit de hoge Andes in Peru die al eeuwenlang wordt gebruikt als voedsel en volksgeneesmiddel. Wetenschappelijk onderzoek suggereert dat maca het libido kan verbeteren bij zowel mannen als vrouwen, maar claims over energie en testosteron zijn minder goed onderbouwd dan supplementenverpakkingen vaak suggereren.¹

Wat is maca en hoe werkt het?

Maca is een tweejarige plant uit de kruisbloemenfamilie — dezelfde familie als de radijs en de raap. De eetbare knol groeit op 3.800–4.500 meter hoogte in de Peruaanse Andes en wordt er al meer dan 2.000 jaar verbouwd als voedsel én geneesmiddel.¹ In westerse gezondheidswinkels vind je maca als poeder, capsule of vloeibaar extract.

De knol bevat macamiden, macaëen, glucosinolaten en polyfenoliën — stoffen die vermoedelijk verantwoordelijk zijn voor de biologische effecten.² Er bestaan meerdere kleuren, elk met een iets andere samenstelling:

De meeste klinische studies gebruiken gestandaardiseerde extracten van 1.500–3.000 mg per dag, verdeeld over twee innames.¹

Werkt maca echt als libido-booster?

Dit is het best gedocumenteerde effect van maca. Een uitgebreide review uit 2024 in Frontiers in Pharmacology concludeert dat maca bij zowel mannen als vrouwen het libido kan verbeteren — opvallend genoeg zonder meetbare veranderingen in testosteron of oestrogeen.¹ Het mechanisme loopt vermoedelijk via macamiden en macaëen, die de aanmaak van neurotransmitters beïnvloeden.²

Eerder onderzoek suggereerde ook een positief effect bij mensen met verminderd libido als bijwerking van antidepressiva (SSRI’s — selectieve serotonineheropnameremmers), maar dit betrof een kleine pilotstudie die nog niet breed is gerepliceerd.

Belangrijk voorbehoud: maca verhoogt de testosteronspiegel niet meetbaar. Een systematische review uit 2024 over zogenaamde testosteron-boosters vond geen betrouwbaar bewijs dat maca de serum-testosteronspiegel significant verhoogt.⁴

Kan maca de vruchtbaarheid bij mannen verbeteren?

Een systematische review en meta-analyse uit 2022 in Frontiers in Pharmacology analyseerde zes gecontroleerde studies naar maca en spermaparameters. De conclusie: maca leidde tot een statistisch significante verbetering in spermaconcentratie en -beweeglijkheid.⁵ Zwarte maca lijkt hierbij het meest onderzocht.¹

Kanttekening: de geïncludeerde studies zijn klein van omvang en de onderzoekskwaliteit varieert. Het gaat om veelbelovende maar nog voorlopige bevindingen — raadpleeg je huisarts als je vragen hebt over vruchtbaarheid.

Helpt maca bij menopauze-klachten?

Enkele dubbelblinde studies suggereren dat maca vrouwen in de menopauze kan helpen bij angst, depressieve klachten en een laag libido. Een opvallend voordeel: maca bevat géén fyto-oestrogenen en verhoogt de oestrogeenspiegel niet direct — het werkingsmechanisme loopt mogelijk via de hypothalamus-hypofyse-as (de hormoonregulatie in de hersenen).¹

De beschikbare studies zijn echter klein (14–120 deelnemers) en van korte duur (8–12 weken). Raadpleeg bij aanhoudende overgangsklachten je huisarts voor een passend behandelplan. Thuisarts.nl biedt betrouwbare informatie over behandelopties bij de menopauze.

Geeft maca meer energie en uithoudingsvermogen?

Dit is een veelgemaakte claim die bij mensen nog onvoldoende wetenschappelijk is onderbouwd. Een bibliometrische analyse uit 2025 over macaonderzoek wereldwijd identificeert energie en sportprestatie als actief onderzoeksgebied, maar concludeert dat klinisch bewijs bij mensen nog schaars is.⁶ Een review uit 2023 over noötrope (cognitie-ondersteunende) kruiden noemt maca als potentiële kandidaat, maar de positieve data komen voornamelijk uit dieronderzoek.⁷

Wees kritisch op supplementen die “meer energie” garanderen zonder robuust bewijs bij mensen.

Bijwerkingen en wanneer maca vermijden

Maca wordt bij normale doses over het algemeen goed verdragen. Bekende bijwerkingen bij hogere doses zijn:

• Maagklachten of misselijkheid
• Verandering in stoelgang (zowel harder als zachter is beschreven, afhankelijk van persoon en dosis)
• Winderigheid of een opgeblazen gevoel, met name bij gelijktijdig gebruik van andere kruiden
• Slaapproblemen bij inname ‘s avonds

Vermijd maca of overleg eerst met je arts in deze situaties:

• Zwangerschap en borstvoeding — er is onvoldoende veiligheidsdata; maca wordt afgeraden.
• Schildklieraandoeningen — maca bevat glucosinolaten die de schildklierfunctie kunnen beïnvloeden, met name bij jodiumtekort.¹ Overleg eerst met je arts of apotheker.
• Hormoonafhankelijke aandoeningen — laboratoriumonderzoek uit 2022 toonde dat maca-extract de migratie van triple-negative borstkankercellen in vitro (in het laboratorium) stimuleerde.⁸ Of dit effect ook bij mensen optreedt is onbekend, maar voorzichtigheid is geboden bij een (voorgeschiedenis van) hormoonafhankelijke of oestrogeengevoelige aandoening. Raadpleeg je specialist.
• Medicijngebruik — overleg met je apotheker als je medicijnen gebruikt, met name voor schildklier of hormoontherapie.

Bij twijfel raadpleeg je altijd je huisarts of apotheker. Het Voedingscentrum geeft praktische achtergrondinformatie over supplementgebruik in het algemeen.

Veelgestelde vragen

Kan maca de stoelgang harder maken?

Ja, een verandering in stoelgangpatroon is een bekende bijwerking van maca, met name bij hogere doses. Zowel hardere als lossere ontlasting zijn beschreven, afhankelijk van de persoon en de dosering. Begin met een lagere dosis en verhoog geleidelijk. Als de klacht na een week aanhouden, stop dan tijdelijk en raadpleeg je huisarts.

Ik gebruik maca voor de menopauze en heb last van een opgeblazen buik en winderigheid. Hoe kan dat?

Spijsverteringsklachten zoals winderigheid en een opgeblazen gevoel zijn bekende bijwerkingen van maca, met name bij hogere doses of een gevoelige maag. Als je ook andere kruiden zoals passiebloem gebruikt, kan die combinatie de darmen extra prikkelen. Probeer maca bij een maaltijd in te nemen en verlaag tijdelijk de dosis. Raadpleeg je huisarts als de klachten ernstig of aanhoudend zijn.

Verhoogt maca mijn testosteronspiegel?

Nee, wetenschappelijk onderzoek laat zien dat maca de serum-testosteronspiegel niet meetbaar verhoogt. Een systematische review uit 2024 vond geen betrouwbaar bewijs voor dit effect. Maca kan het libido wel verbeteren, maar via een ander mechanisme dat niet via testosteron verloopt.

Mag ik maca gebruiken als ik antidepressiva slik?

Er is beperkt onderzoek dat maca een positief effect kan hebben op libidoverlies als bijwerking van SSRI’s (antidepressiva). Het gaat echter om een kleine pilotstudie, en wisselwerkingen met medicatie zijn niet uitgesloten. Overleg altijd eerst met je huisarts of apotheker voordat je maca combineert met medicijnen.

Waar kan ik betrouwbaar maca kopen?

Kies voor producten met een keurmerk van een onafhankelijke derde partij of gecertificeerde kwaliteitscontrole (zoals Informed Sport of ISO-certificering). Apothekers en erkende gezondheidswinkels vallen doorgaans onder Europese voedingssupplementenwetgeving, wat een basisgarantie biedt voor veiligheid en etikettering. Wij vermelden geen specifieke aanbieders; je apotheker kan je helpen bij de keuze.

Is maca veilig bij schildklierklachten?

Nee, maca wordt afgeraden bij schildklieraandoeningen. De knol bevat glucosinolaten — stoffen die de schildklierfunctie kunnen beïnvloeden, met name bij jodiumtekort. Overleg altijd eerst met je arts of apotheker als je schildklierklachten hebt of schildkliermedicatie gebruikt.

Kan ik maca gebruiken als ik borstkanker heb gehad?

Voorzichtigheid is geboden. Laboratoriumonderzoek toonde dat maca-extract de migratie van bepaalde borstkankercellen in vitro stimuleerde. Of dit effect ook bij mensen relevant is, is onbekend, maar bij een (voorgeschiedenis van) hormoonafhankelijke of oestrogeengevoelige aandoening wordt sterk aangeraden eerst je specialist te raadplegen voordat je maca inneemt.