Paardenmelk tegen psoriasis: helpt het echt?

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat paardenmelk psoriasis geneest of vermindert. De meeste positieve berichten komen van verkoopsites of zijn puur anekdotisch. Paardenmelk bevat interessante voedingsstoffen zoals lactoferrine en immunoglobulines¹, maar gerichte studies naar het effect op psoriasis ontbreken volledig. Dit is wat we wél weten.

Waarom wordt paardenmelk gelinkt aan psoriasis?

Paardenmelk is in Nederland geregistreerd als voedingsmiddel, niet als geneesmiddel. Verkopers mogen daarom geen medische claims maken. Toch circuleren online beweringen over huidgenezing, betere weerstand en een “bloedreinigend” effect.

De redenering is indirect: paardenmelk bevat bioactieve stoffen zoals lysozym, lactoferrine en immunoglobuline G (IgG)². Deze componenten spelen een rol in het immuunsysteem. Omdat psoriasis een auto-immuunziekte is waarbij het immuunsysteem de huidcellen te snel laat delen³, wordt aangenomen dat immuunmodulerende voeding zou kunnen helpen.

Het probleem: er is geen enkele klinische studie die dit verband specifiek voor paardenmelk en psoriasis heeft onderzocht. De stap van “bevat immuuncomponenten” naar “helpt bij psoriasis” is wetenschappelijk niet gemaakt.

Wat zit er eigenlijk in paardenmelk?

Paardenmelk verschilt qua samenstelling aanzienlijk van koemelk. Het bevat minder vet en caseïne, maar meer lactose en wei-eiwitten¹. Recente analyses van merriemelk tonen een profiel met omega-3-vetzuren en immunoglobuline G².

Daarnaast zijn in paardenmelk probiotische gisten geïdentificeerd die mogelijk gunstig zijn voor de darmflora⁴. Dit is relevant omdat recent onderzoek een verband legt tussen het darmmicrobioom en psoriasis⁵. Maar “bevat interessante stoffen” is iets anders dan “werkt tegen psoriasis” — die tweede stap is niet aangetoond.

Is rauwe paardenmelk veilig?

Mensen die paardenmelk gebruiken bij huidklachten kiezen vaak voor de rauwe variant, omdat zij geloven dat pasteurisatie de werkzame stoffen vernietigt. Dit brengt risico’s met zich mee.

Rauwe melk — van elk dier — kan pathogenen bevatten zoals Listeria monocytogenes, E. coli en Salmonella⁶. Een onderzoek uit 2023 vond daarnaast meetbare hoeveelheden zware metalen in rauwe merriemelk, afhankelijk van de lokale bodemgesteldheid⁷.

Wie moet rauwe melk vermijden?

• Mensen met een verzwakt immuunsysteem (door medicatie, chemotherapie of HIV)
• Zwangere vrouwen en jonge kinderen
• Mensen die immunosuppressiva gebruiken voor psoriasis (zoals methotrexaat of biologicals)

Als je toch rauwe paardenmelk wilt proberen, let dan op hygiënische winning, directe koeling (< 4 °C) en snelle consumptie.

Welke voeding helpt wél bij psoriasis?

Hoewel er geen specifiek “psoriasisdieet” bestaat, laat onderzoek zien dat voedingspatronen invloed kunnen hebben op de ernst van klachten⁸. De verbinding loopt via het darmmicrobioom en ontstekingsprocessen⁵³.

Beter onderbouwd dan paardenmelk:

• Omega-3-vetzuren (vette vis, lijnzaad, walnoten) — kunnen ontstekingsmarkers verlagen⁸
• Groenten en fruit rijk aan antioxidanten — donkere bladgroenten, bessen
• Probiotica (yoghurt, zuurkool, kimchi) — ondersteunen de darmflora⁵
• Vermijden van bekende triggers — alcohol en sterk bewerkte voeding verergeren bij sommige mensen de klachten⁸

Een voedingsdagboek kan helpen om persoonlijke triggers te identificeren. Overleg met een diëtist als je gerichte begeleiding wilt.

Wanneer naar de huisarts of dermatoloog?

Psoriasis is een chronische aandoening die medische begeleiding verdient. Raadpleeg je huisarts als:

• De klachten je dagelijks functioneren beïnvloeden
• Je huid niet reageert op vrij verkrijgbare middelen
• Je overweegt te stoppen met voorgeschreven medicatie
• Je supplementen of alternatieve middelen wilt combineren met je huidige behandeling

Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare, huisarts-gevalideerde informatie over psoriasis en behandelopties.

Veelgestelde vragen

Is melk rechtstreeks van de koe of het paard veilig om te drinken?

Rauwe melk — direct na het melken of uit de koeling — kan ziekteverwekkende bacteriën bevatten zoals Listeria en E. coli⁶. Het risico hangt niet af van het moment van drinken, maar van hygiëne bij het melken en snelle koeling onder 4 °C. Mensen met een verminderde weerstand moeten rauwe melk altijd vermijden.

Is paardenmelk beter dan hormoonzalf bij psoriasis?

Die vergelijking gaat niet op. Corticosteroïdenzalven zijn klinisch onderzocht en bewezen effectief bij psoriasis, al zijn er bijwerkingen bij langdurig gebruik zoals huidverdunning⁸. Voor paardenmelk ontbreekt klinisch bewijs volledig. Dat paardenmelk een natuurproduct is, maakt het niet automatisch werkzamer of veiliger. Overleg altijd met je arts voordat je stopt met voorgeschreven medicatie.

Kan paardenmelk interacties hebben met psoriasismedicatie?

Er zijn geen directe interacties bekend tussen paardenmelk en psoriasismedicatie. Wel is rauwe melk riskant als je immunosuppressiva gebruikt (methotrexaat, biologicals), omdat je weerstand dan verlaagd is en je vatbaarder bent voor infecties uit onbehandelde melkproducten⁶.

Hoe lang duurt het voordat paardenmelk effect heeft op psoriasis?

Er is geen wetenschappelijk antwoord op deze vraag, omdat klinische studies ontbreken. Gebruikers die online verbetering rapporteren noemen termijnen van enkele dagen tot weken, maar dit is puur anekdotisch. Een placebo-effect kan hierbij een rol spelen.

Welke voedingsmiddelen kunnen psoriasis verergeren?

Alcohol, sterk bewerkte voeding en voeding met een hoge glycemische index worden het vaakst als triggers genoemd⁸. Dit verschilt echter per persoon. Een voedingsdagboek helpt om je eigen triggers te identificeren. Bespreek hardnekkige klachten met een diëtist.

Waar vind je betrouwbare informatie over psoriasis?

Thuisarts.nl biedt huisarts-gevalideerde informatie over psoriasis en behandelopties. Je huisarts of dermatoloog kan je persoonlijk begeleiden. Patiëntenorganisaties zoals de Psoriasis Vereniging Nederland bieden lotgenotencontact en praktische tips.