Schimmelinfectie in de slokdarm: symptomen, diagnose en behandeling

Een schimmelinfectie in de slokdarm — medisch candida-oesofagitis — ontstaat wanneer de schimmel Candida albicans overgroeit in de slijmvlieslaag van de slokdarm. De meest kenmerkende klachten zijn pijn of moeite bij het slikken en een branderig gevoel achter het borstbeen. Dit is een aandoening die een arts moet vaststellen en behandelen.¹

Welke symptomen horen bij een schimmelinfectie in de slokdarm?

De klachten kunnen per persoon sterk verschillen. De meest voorkomende zijn:

• Pijn bij het slikken (odynofagie): een scherp of branderig gevoel bij elke slok
• Moeite met slikken (dysfagie): voedsel of speeksel voelt vast te zitten
• Branderig gevoel achter het borstbeen
• Misselijkheid of een vol gevoel in de keel
• Witte plekjes in mond of keel — mondspruw (spruw) dat soms doorgroeit naar de slokdarm

Slechte adem kan een bijkomende klacht zijn bij mondschimmel, maar is geen betrouwbaar signaal op zichzelf voor een infectie dieper in de slokdarm.

Klachten zoals pijn bij het slikken of een aanhoudend branderig gevoel kunnen ook andere oorzaken hebben, zoals zuurbranden of slokdaarmspasmen. Laat dit altijd beoordelen door een arts als het langer dan een paar dagen aanhoudt.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De enige zekere manier om candida-oesofagitis vast te stellen is via een endoscopie — een kijkonderzoek waarbij een gastro-enteroloog de binnenkant van je slokdarm bekijkt met een dunne camera.¹ Typische bevindingen zijn witachtige vlekken of beslag op de slokdarmwand.

Tijdens het onderzoek kan een klein weefselmonster worden genomen (biopsie) om te bevestigen dat het om Candida gaat, en niet om een andere oorzaak — zoals herpes-oesofagitis, die een heel andere behandeling vereist.

Hoe verloopt het traject:

1. Bespreek je klachten met je huisarts
2. Bij verdenking verwijst de huisarts je door naar een gastro-enteroloog
3. Endoscopie bevestigt of sluit de infectie uit

Wat zijn de oorzaken van candida-oesofagitis?

Candida albicans leeft normaal in kleine hoeveelheden in mond en spijsverteringskanaal. Een infectie ontstaat pas wanneer het evenwicht verstoord raakt. Bekende risicofactoren:

Een slokdarm die al beschadigd is door chronisch zuurbranden of regelmatig overgeven kan kwetsbaarder zijn voor infectie, omdat de beschermende slijmvlieslaag aangetast raakt.

Hoe wordt een schimmelinfectie in de slokdarm behandeld?

De standaardbehandeling is een antischimmelmiddel dat je als tablet slikt, meestal fluconazol.¹ De kuur duurt doorgaans twee tot drie weken, afhankelijk van ernst en onderliggende oorzaak.

Aanvullend kan je arts adviseren:

• Maagzuurremmers als zuurbranden meespeelt
• Pijnstillers als slikken erg pijnlijk is
• Aanpak van de onderliggende oorzaak — denk aan betere inhalatietechniek bij astma of betere glucoseregulatie bij diabetes

Belangrijk: Stel medicatie nooit zelf in. Antischimmelmiddelen kunnen wisselwerken met andere medicijnen. Raadpleeg altijd je huisarts of apotheker.²

Zeldzame complicaties, zoals littekenvorming in de slokdarm, kunnen een endoscopische ingreep vereisen, maar dit komt zelden voor.

Wat kun je het beste eten tijdens herstel?

Omdat slikken pijnlijk is, kies je het beste voor zacht en niet-irriterend voedsel:

• Aardappelpuree, zachte pasta of rijst
• Soep op lichaamstemperatuur (niet te heet of te koud)
• Gekookte havermout
• Yoghurt of kefir
• Zachte, goed gekookte groenten

Vermijd tijdelijk:

• Hard voedsel zoals noten, rauwe groenten en knapperig brood
• Erg heet of erg koud voedsel
• Sterk gekruid eten en alcohol

Als vast voedsel te pijnlijk is om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, bespreek dit dan met je huisarts. In dat geval kan een diëtist of arts een vloeibare voeding of drinkvoedingssupplement aanbevelen.

Veelgestelde vragen

Helpt sinaasappelsap bij een schimmelinfectie in de slokdarm?

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat het drinken van sinaasappelsap candida-oesofagitis behandelt of verlicht. De zuren in sap bereiken de slokdarmwand niet in voldoende concentratie om schimmelgroei te remmen, terwijl de aanwezige fruitsuikers juist schimmelgroei kunnen bevorderen. Ook voor mondspruw is citrusbehandeling geen erkende medische aanpak. De enige bewezen behandeling is een antischimmelmiddel op recept van je arts.

Hoe krijg ik genoeg voedingsstoffen binnen als slikken te pijnlijk is?

Kies voor vloeibaar of zeer zacht voedsel: soep, yoghurt, gekookte havermout, aardappelpuree en vruchtenmoes zijn goede opties. Drinkvoedingssupplementen — verkrijgbaar bij de apotheek — bieden geconcentreerde calorieën en voedingsstoffen in een kleine hoeveelheid. Als je meer dan een paar dagen nauwelijks kunt eten, bespreek dit dan met je huisarts — die kan je doorverwijzen naar een diëtist of aanvullende ondersteuning regelen.

Wat zijn slokdaarmspasmen en hoe onderscheid ik dat van een schimmelinfectie?

Slokdaarmspasmen zijn onwillekeurige samentrekkingen van de slokdarmspieren die pijn op de borst en moeite met slikken veroorzaken — klachten die sterk lijken op candida-oesofagitis. Het belangrijkste verschil is dat spasmen geen infectie zijn en dus niet reageren op antischimmelmedicatie. Alleen een arts kan de twee betrouwbaar onderscheiden, bij voorkeur via endoscopie of een slokdarm-drukmeting (manometrie).

Kan een schimmelinfectie in de slokdarm vanzelf overgaan?

Bij een gezond immuunsysteem en een duidelijke tijdelijke oorzaak — zoals een korte antibioticakuur — kan een lichte infectie soms afnemen, maar dit is onzeker. Candida-oesofagitis behandel je bij voorkeur altijd met antischimmelmedicatie op advies van een arts, omdat de infectie anders kan uitbreiden of terugkomen.

Is candida-oesofagitis besmettelijk?

Candida albicans leeft normaal al in het lichaam van de meeste mensen. Je krijgt candida-oesofagitis niet ‘op’ van iemand anders via normaal dagelijks contact; de infectie ontstaat vrijwel altijd door een verstoord evenwicht in je eigen flora. Bij mensen met een gezond immuunsysteem leidt eventuele overdracht via intiem contact zelden tot een slokdarminfectie.

Wat gebeurt er als een schimmelinfectie in de slokdarm niet behandeld wordt?

Zonder behandeling kan de infectie zich uitbreiden en de slokdarmwand verder beschadigen. In zeldzame gevallen — met name bij mensen met een ernstig verzwakt immuunsysteem — kan candida zich verspreiden naar de bloedbaan (invasieve candidiasis), wat een ernstige aandoening is. Laat klachten die passen bij candida-oesofagitis daarom altijd beoordelen door een arts.