Schimmelinfecties nemen toe: oorzaken, resistentie en preventie

Schimmelinfecties komen vaker voor dan vroeger, en dat heeft twee aantoonbare oorzaken: de moderne levensstijl biedt meer omstandigheden die schimmelgroei bevorderen, én bepaalde schimmelsoorten worden resistenter tegen gangbare behandelingen.¹ Goede preventie is daarmee effectiever dan wachten tot een infectie medicatie nodig heeft.

Waarom nemen schimmelinfecties toe?

Schimmels gedijen goed in een warme, vochtige omgeving — en de moderne levensstijl biedt die omstandigheden vaker dan vroeger. Veelvuldig antibioticagebruik verstoort de balans van micro-organismen in je lichaam en vergroot zo de kans op schimmelovergroei. Een dieet rijk aan suiker en geraffineerde koolhydraten, chronische stress en weinig beweging spelen ook een rol.¹

Overgewicht vergroot het risico verder: in huidplooien hoopt vocht op, wat schimmelgroei bevordert. Niet alleen ernstige, ziekenhuisgerelateerde infecties komen vaker voor — ook terugkerende vaginale infecties of nagelschimmel zijn bij meer mensen een terugkerend probleem.

Wat is azolresistentie en waarom is dat zorgwekkend?

Azolen zijn de meest gebruikte groep antischimmelmiddelen, zowel in de geneeskunde als in landbouw en industrie — als conserveermiddel in verf en als bestrijdingsmiddel op gewassen. Door langdurige, brede blootstelling aan azolen kunnen schimmelsoorten resistente varianten ontwikkelen, een proces vergelijkbaar met antibioticaresistentie bij bacteriën.²

Het RIVM volgt de ontwikkeling van resistente schimmelsoorten actief, ook omdat Nederland relatief hoge resistentiecijfers kent in Europees perspectief.² Heb je een hardnekkige schimmelinfectie die niet reageert op standaardbehandeling? Bespreek dat dan met je huisarts — in sommige gevallen is aanvullend onderzoek zinvol.

Hoe voorkom je een schimmelinfectie?

Preventie is effectiever dan behandeling, zeker nu resistentie de beschikbare behandelingsopties kan beperken. Praktische stappen:

• Houd de huid droog: droog je na het douchen goed af, ook in huidplooien.
• Kies ademend ondergoed: katoen houdt minder vocht vast dan synthetische stoffen.
• Beperk suiker en geraffineerde koolhydraten: schimmels zoals Candida gedijen goed op suiker.
• Gebruik antibiotica alleen op indicatie: overmatig gebruik verstoort de darmflora en verhoogt de kans op schimmelovergroei.
• Verwissel natte kleding snel: zwem- of sportkleding die lang blijft zitten, biedt schimmel ideale groeiomstandigheden.

Bij aanhoudende of terugkerende klachten raadpleeg je huisarts of bekijk betrouwbare informatie op Thuisarts.nl.¹

Veelgestelde vragen

Wat zijn de meest voorkomende schimmelinfecties bij volwassenen?

Veelvoorkomende schimmelinfecties zijn vaginale infecties door Candida (spruw), nagelschimmel (tinea unguium), voetschimmel (tinea pedis) en huidschimmel in plooien. Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem kunnen ook ernstigere infecties optreden, zoals longschimmel door Aspergillus. Thuisarts.nl biedt betrouwbare informatie over wanneer een huisartsbezoek nodig is.

Wanneer moet ik naar de dokter met een schimmelinfectie?

Ga naar de huisarts als klachten niet reageren op vrij verkrijgbare middelen na twee weken, als de infectie terugkeert, of als je koorts, pijn of uitbreiding van de infectie ervaart. Bij diabetes, een verzwakt immuunsysteem of zwangerschap is een huisartsbezoek bij de eerste klachten al verstandig.

Kan antibioticagebruik een schimmelinfectie veroorzaken?

Ja, antibiotica doden niet alleen schadelijke bacteriën maar ook de nuttige bacteriën die normaal schimmelgroei in toom houden. Dit kan leiden tot overgroei van schimmels zoals Candida, met name in de darm of vagina. Als je weet dat je gevoelig bent voor schimmelinfecties na antibioticakuren, bespreek dan preventieve maatregelen met je huisarts of apotheker.

Zijn schimmelinfecties besmettelijk?

Sommige schimmelinfecties zijn overdraagbaar, andere niet. Voetschimmel en ringworm kunnen worden overgedragen via direct contact of gedeelde oppervlakken zoals badkamervloeren. Vaginale Candida-infecties zijn doorgaans niet seksueel overdraagbaar. Goede handhygiëne en het niet delen van persoonlijke spullen beperken de overdracht.

Wat is azolresistentie precies?

Azolen zijn antischimmelmiddelen die breed worden ingezet in de geneeskunde én in de industrie en landbouw. Door langdurige blootstelling kunnen schimmelsoorten mutaties ontwikkelen waardoor azolen niet meer effectief zijn. Dit maakt hardnekkige schimmelinfecties moeilijker te behandelen en is een groeiend volksgezondheidsprobleem dat het RIVM actief monitort.

Helpt een gezond dieet om schimmelinfecties te voorkomen?

Een dieet met minder suiker en geraffineerde koolhydraten kan bijdragen aan het beperken van schimmelovergroei, omdat schimmels zoals Candida goed gedijen op suikers. Er is echter geen bewijs dat een specifiek anti-Candida-dieet infecties volledig voorkomt of geneest. Dieet is één factor naast hygiëne, hormoonbalans en immuunfunctie.

Footnotes

1. Thuisarts.nl redactie. Schimmelinfecties — Thuisarts.nl. Thuisarts.nl. 2025. https://www.thuisarts.nl/zoek?q=schimmelinfectie ↩ ↩² ↩³

2. RIVM redactie. Azolresistentie bij schimmels — RIVM. RIVM. 2025. https://www.rivm.nl/zoeken?trefwoord=azolresistentie+schimmel ↩ ↩²

Bronnen

1. Thuisarts.nl redactie — Schimmelinfecties — Thuisarts.nl · Thuisarts.nl · 2025
2. RIVM redactie — Azolresistentie bij schimmels — RIVM · RIVM · 2025