Sperti aambeienzalf en aambeien verlichten: 5 tips die écht werken

Aambeien verlichten begint bij de juiste combinatie van symptoombehandeling en leefstijlaanpassingen. Een zalf zoals Sperti kan jeuk, branderigheid en zwelling tijdelijk verminderen, maar onderzoek toont aan dat aanpassingen in dieet en toiletgewoonten de kans op terugkeer pas écht verlagen.¹²

Wat zijn aambeien en hoe ontstaan ze?

Aambeien (hemorrhoïden) zijn verwijde bloedvaatjes in het anale kanaal of rondom de anus. Ze zijn anatomisch bij iedereen aanwezig, maar geven pas klachten als ze opzwellen of ontstoken raken.²

De meest voorkomende risicofactoren zijn:

• Vezelarm dieet en harde ontlasting
• Langdurig persen of zitten op het toilet
• Chronische obstipatie of diarree
• Overgewicht en een zittende levensstijl
• Zwangerschap — verhoogde buikdruk vergroot het risico aanzienlijk[^8]
• Veroudering — bindweefsel in het anale kanaal verzwakt met de leeftijd³

Helder bloed op het toiletpapier of in de wc-pot is het meest voorkomende teken van interne aambeien. Externe aambeien zijn zichtbaar als een knobbeltje rondom de anus, doorgaans pijnlijker, en kunnen soms bloeden bij irritatie.⁴

Interne vs. externe aambeien: wat is het verschil?

Type	Locatie	Pijn	Bloedverlies
Intern	In het anale kanaal	Zelden pijnlijk	Vaak (helder bloed)
Extern	Rondom de anus	Vaak pijnlijk	Soms bij irritatie
Trombotisch extern	Rondom de anus	Hevig	Zelden

Interne aambeien worden ingedeeld in vier graden op basis van ernst — van licht verwijde bloedvaten (graad I) tot aambeien die permanent naar buiten steken (graad IV).² Bij graad III of IV is medische behandeling vaak noodzakelijk.

Sperti aambeienzalf: werkt het echt?

Sperti aambeienzalf is een van de bekendste vrij verkrijgbare middelen tegen aambeiklachten in Nederland. Het is bedoeld om symptomen tijdelijk te verlichten — jeuk, branderigheid en zwelling — maar pakt de onderliggende oorzaak niet aan.

Actieve ingrediënten in gangbare aambeienzalven zijn doorgaans lokale anesthetica voor pijnstilling en soms een licht corticosteroïd (een ontstekingsremmer) voor zwellingvermindering. Klinische richtlijnen beschrijven lokale behandelingen als een zinvolle eerste stap bij lichte tot matige klachten.²

Gebruik: breng de zalf aan zoals aangegeven op de verpakking, alleen bij een opflakkering. Gebruik producten met hydrocortison niet langer dan de aanbevolen periode — langdurig gebruik kan de huid irriteren of verdunnen.

Let op: heb je twijfels over de diagnose, aanhoudend bloedverlies, of klachten die na twee weken niet verbeteren? Raadpleeg dan je huisarts. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Welke Sperti-producten zijn er?

Sperti biedt meerdere toepassingsvormen aan:

Product	Toepassing	Geschikt voor
Zalf	Extern aansmeren	Externe aambeien
Crème	Extern, blijft beter zitten	Externe aambeien
Zetpillen	Inwendig inbrengen	Interne én externe aambeien
Verkoelende gel	Extern, verkoelend effect	Branderigheid bij externe aambeien

Zetpillen zijn de aangewezen keuze als je ook interne klachten hebt. Externe producten zijn niet voor intern gebruik bedoeld.²

5 bewezen tips om aambeien te verlichten

Leefstijlaanpassingen zijn de meest duurzame manier om aambeien te behandelen én te voorkomen. Internationale richtlijnen bevelen dit aan als eerste stap bij lichte tot matige klachten:¹²

1. Meer vezels eten

Streef naar 25–35 gram vezels per dag via volkorenbrood, groenten, peulvruchten en fruit. Vezels maken de ontlasting zachter zodat je minder hoeft te persen. Verhoog je vezelinname geleidelijk om gasklachten te vermijden.

2. Voldoende drinken

Drink minimaal 1,5–2 liter water per dag. Vezels werken alleen effectief in combinatie met voldoende vocht. Koffie en alcohol hebben een vochtafdrijvend effect en kunnen de klachten verergeren.

3. Warme zitbaden

Een warm zitbad (sitz bath) van 10–15 minuten, twee tot drie keer per dag, vermindert pijn en spierspanning rondom de anus.⁵ Gebruik lauw tot warm water zonder zeep of additieven.

4. Niet te lang op het toilet zitten

Beperk elk toiletbezoek tot maximaal vijf à tien minuten. Lezen of scrollen op je telefoon verlengt de tijd onbewust en verhoogt de druk op het anale gebied. Ga alleen naar het toilet als je daadwerkelijk aandrang voelt.

5. Dagelijks bewegen

Dertig minuten beweging per dag — wandelen volstaat — stimuleert de darmwerking en helpt obstipatie voorkomen.¹ Langdurig zitten vergroot de druk op het bekkengebied en is een erkende risicofactor voor aambeien.

Wanneer moet je naar de dokter?

Aambeien zijn in de meeste gevallen onschuldig. Ga toch naar de huisarts als:²⁴

• Bloedverlies aanhoudt langer dan een week, of hevig is
• Je hevige pijn ervaart ook buiten het toiletbezoek
• Er een harde, pijnlijke zwelling rondom de anus ontstaat — dit kan wijzen op een trombotische aambei
• Je koorts of rillingen hebt
• Klachten na twee weken zelfzorg niet verbeteren

Je huisarts kan aambeien beoordelen en zo nodig doorverwijzen naar een specialist.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duren aambeien?

Lichte aambeien verdwijnen vaak binnen een paar dagen tot twee weken met de juiste zelfzorg, zoals meer vezels, voldoende vocht en warme zitbaden. Zonder aanpassing van de onderliggende oorzaken — zoals een vezelarm dieet of langdurig persen — komen ze vaak terug. Bij klachten die langer dan twee weken aanhouden, is een bezoek aan de huisarts verstandig.

Kan ik aambeienzalf gebruiken tijdens de zwangerschap?

Aambeien zijn heel gewoon tijdens de zwangerschap door de verhoogde buikdruk en hormonale veranderingen, en verdwijnen doorgaans vanzelf na de bevalling.[^8] Bespreek het gebruik van aambeienzalf altijd met je verloskundige of huisarts, want niet alle werkzame stoffen zijn geschikt tijdens de zwangerschap of borstvoeding.

Wat is het verschil tussen een zalf en een crème voor aambeien?

Een crème heeft een waterrijkere basis en blijft beter op de aangebrachte plek zitten. Een zalf heeft een vettere basis en kan zich gemakkelijker verspreiden. Beide verlichten vergelijkbare symptomen — welke vorm prettiger werkt, verschilt per persoon.

Werken warme zitbaden echt bij aambeien?

Ja, warm water ontspant de anale sfincterspier en vermindert pijn en irritatie rondom de anus.⁵ Onderzoek ondersteunt warme zitbaden als effectieve aanvulling op de behandeling. Gebruik lauw tot warm water gedurende 10–15 minuten, twee tot drie keer per dag.

Hoe voorkom ik dat aambeien terugkomen?

Structurele leefstijlaanpassingen verlagen de kans op terugkeer het meest: meer vezels eten, voldoende drinken, dagelijks bewegen en niet te lang op het toilet zitten. Onderzoek toont aan dat recidieven significant minder voorkomen bij mensen die deze aanpassingen volhouden.⁶

Wanneer zijn aambeien gevaarlijk?

Aambeien zelf zijn zelden gevaarlijk, maar hevig of langdurig bloedverlies kan op den duur tot bloedarmoede leiden. Aanhoudend bloedverlies uit de anus kan ook wijzen op een andere aandoening, zoals een poliep of darmkanker, en moet door een arts worden beoordeeld.⁴

Helpt aloë vera bij aambeien?

Aloë vera gel heeft ontstekingsremmende eigenschappen en kan irritatie tijdelijk verlichten. Sterk wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van aloë vera specifiek bij aambeien is echter beperkt. Zitbaden en vezelaanpassing zijn beter onderbouwde eerste stappen.¹

Footnotes

1. Akinmoladun O, Oh W. Management of Hemorrhoids and Anal Fissures. The Surgical Clinics of North America. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38677814/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

2. Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Diseases of the Colon and Rectum. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38294832/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

3. Aguilar-Alvarado MY, Baker B, Chiu LS. Benign Colorectal Disorders. Primary Care. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37516514/ ↩

4. Lohsiriwat V, Sheikh P, Bandolon R. Recurrence Rates and Pharmacological Treatment for Hemorrhoidal Disease: A Systematic Review. Advances in Therapy. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36331754/ ↩ ↩² ↩³

5. Lohsiriwat V, Jitmungngan R. Strategies to Reduce Post-Hemorrhoidectomy Pain: A Systematic Review. Medicina (Kaunas, Lithuania). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35334594/ ↩ ↩²

6. Rao SSC, Qureshi WA, Yan Y. Constipation, Hemorrhoids, and Anorectal Disorders in Pregnancy. The American Journal of Gastroenterology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36194029/ ↩

Bronnen

1. Akinmoladun O, Oh W — Management of Hemorrhoids and Anal Fissures · The Surgical Clinics of North America · 2024
2. Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR — The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids · Diseases of the Colon and Rectum · 2024
3. Lohsiriwat V, Jitmungngan R — Strategies to Reduce Post-Hemorrhoidectomy Pain: A Systematic Review · Medicina (Kaunas, Lithuania) · 2022
4. Krammer H, Herold A, Schmidt-Lauber M — Proctology · Deutsche medizinische Wochenschrift (1946) · 2023
5. Aguilar-Alvarado MY, Baker B, Chiu LS — Benign Colorectal Disorders · Primary Care · 2023
6. Lohsiriwat V, Sheikh P, Bandolon R — Recurrence Rates and Pharmacological Treatment for Hemorrhoidal Disease: A Systematic Review · Advances in Therapy · 2023
7. Rao SSC, Qureshi WA, Yan Y — Constipation, Hemorrhoids, and Anorectal Disorders in Pregnancy · The American Journal of Gastroenterology · 2022