Wat is metabole acidose?

2017-01-18T11:45:41+00:00mei 31st, 2013|Diabetes Behandelen|11 Reacties

Laatste update: door

Wat is metabole acidose? – Deel 1

Metabole acidose is een aandoening waarbij er een onevenwicht is in de pH-balans van het lichaam. Kort gezegd komt het erop neer dat het lichaam teveel zuren heeft opgestapeld en er niet genoeg bicarbonaat aanwezig is om de effecten van deze zuren te neutraliseren.

Deze aandoening kan verschillende oorzaken hebben: een gebrek aan insuline, het volgen van een 'uithongerings-dieet', een probleem in het spijsverteringsstelsel (veelvuldig overgeven of diarree bijvoorbeeld). Het kan ook een symptoom zijn van een ernstig onderliggend probleem aan een belangrijk orgaan zoals de lever, het hart of de nieren.

En het kan eventueel ook een indicatie zijn van een overdosis drugs of medicijnen of een vergiftiging. In dit artikel geven we je een uitgebreid overzicht van de mogelijke oorzaken en behandelingen voor deze aandoening.

Oorzaken metabole acidose

Metabole acidose komt voor wanneer ons lichaam eerder zuur dan basisch is. In de chemie wordt de term 'pH' gebruikt om aan te duiden of een stof zuur of basisch is. Op een schaal van 14 wordt een pH van 7.0 aangemerkt als neutraal. Een pH onder 7.0 is zuur en hoe lager het cijfer, hoe zuurder de stof. Een pH boven 7.0 wil op zijn beurt zeggen dat een stof eerder basisch is.

De pH van bloed is normaal gesproken lichtjes basisch (ook wel alkalisch genoemd) en varieert in principe tussen 7.36 en 7.44.

Zuren zijn een natuurlijk bijproduct van de afbraak van vetten en van andere lichaamsprocessen. Maar bij sommige aandoeningen heeft het lichaam niet genoeg bicarbonaat, een stof die zuren neutraliseert. In zo'n toestand kan ons lichaam de geproduceerde zuren dus niet uitbalanceren.

Dit kan gebeuren als het lichaam vetten gebruikt om energie te produceren in plaats van koolhydraten. Typische aandoeningen waarbij dit voorkomt zijn: chronisch alcoholisme, ondervoeding en diabetische keto-acidose. Een dieet dat weinig koolhydraten bevat maar veel vetten kan ook leiden tot metabole acidose.

Soms blijkt metabole acidose trouwens ook een symptoom te zijn van een ander medisch probleem, bijvoorbeeld nierfalen, leverfalen of ernstige diarree. De opbouw in het bloed van melkzuren door hartfalen, een shock of kanker heeft ook metabole acidose tot gevolg.

Tenslotte zien we ook metabole acidose voorkomen indien er sprake is van een overdosering of vergiftiging met bijvoorbeeld aspirine, methanol of ehyleen-glycol.

Symptomen

In lichte gevallen van metabole acidose zijn hoofdpijn, een gebrek aan energie en slaperigheid typische symptomen. De ademhaling wordt soms snel en oppervlakkig. Ook zien artsen bij patiënten met metabole acidose vaak dat deze last hebben van misselijkheid, overgeven, diarree, uitdroging en verlies van eetlust.

Bij diabetici die symptomen van metabole acidose vertonen merken ze vaak ook dat de adem 'fruitig' geurt. Patiënten verliezen soms ook het bewustzijn of voelen zich gedesoriënteerd. In ernstige gevallen kan metabole acidose leiden tot coma of dood.

Diagnose

Metabole acidose wordt vastgesteld op basis van de symptomen die mensen vertonen maar wordt over het algemeen bevestigd door laboratoriumtests op bloed- of urinestalen. Indien de bloedstalen een pH-waarde vertonen onder 7.35 dan bevestigt dit de metabole acidose. Andere stoffen die in het bloed voorkomen zoals potassium, glucose, ketones of melkzuur zitten soms ook boven hun normale waardes.

Het gehalte aan bicarbonaten in het bloed zal laag zijn. Indien gekeken wordt naar de pH van urinestalen dan duidt een waarde van minder dan 4.5 op metabole acidose.

Metabole acidose behandeling

De behandeling van deze aandoening zal zich in de eerste plaats concentreren op het corrigeren van het onevenwicht in de pH waardes. Vaak wordt sodium bicarbonaat en vochten in het bloed geïnjecteerd door een ader. Een intraveneuze toediening van vochten en eventuele medicatie wordt vaak verkozen omdat deze zo sneller door het lichaam van de patiënt kunnen opgenomen worden.

Indien de patiënt lijdt aan diabetes wordt vaak ook insuline toegediend. Verder geven artsen dikwijls nog extra medicatie om de bloeddruk of het hartritme onder controle te krijgen, om beroertes te voorkomen of om misselijkheid en overgeven te stoppen. Uiteraard worden gedurende de hele behandeling de hartslag, ademhaling, bloeddruk en lichaamstemperatuur goed in de gaten gehouden.

En dan begint het zoeken naar de onderliggende oorzaak van de metabole acidose. Zoals je hierboven kon lezen kan deze namelijk een heel gamma aan oorzaken hebben.

Indien metabole acidose tijdig herkend en behandeld wordt hoeft de patiënt er geen blijvende gevolgen aan over te houden. Maar uiteraard moet de onderliggende oorzaak dan wel behandeld worden.

Het belangrijkste is dus niet te lang wachten vooraleer je medische hulp zoekt bij dit probleem. Onbehandeld leidt metabole acidose immers tot een coma en uiteindelijk tot de dood van de patiënt!

Conclusie

Je ziet dat metabole acidose een zeer ernstige aandoening is. Gelukkig kunnen artsen vrij eenvoudig vaststellen of er bij een patiënt sprake is van deze aandoening. En ze kunnen op korte termijn maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de gezondheidstoestand van de patiënt niet kritiek wordt en deze er geen blijvend letsel aan zal overhouden.

Zo kunnen ze de nodige tijd 'kopen' om de onderliggende oorzaak op te sporen en deze ook te behandelen. In het tweede deel van dit artikel gaan we aandacht besteden aan deze onderliggende oorzaken en gaan we je vooral ook tips geven om te voorkomen dat je hier ooit last van krijgt.

Maar mocht je nu al vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van dit onderwerp dan mag je deze hieronder alvast achterlaten!

11 Reacties

  1. An 28 september 2014 om 12:45 - Antwoorden

    Hoe kun je achter je ph waarde komen? huisarts gevraagd die meet het niet. apotheek en drogist hebben geen test..... Hoe weet ik of ik verzuringen heb.? Heb veel pijn in voeten!
    gr An

    • Robert Jan Hendriks 28 september 2014 om 17:12 - Antwoorden

      Hallo An,

      Flauw van de huisarts dat hij/zij deze niet even wil meten. Maar je kunt ook zelf meten!
      Strips hiervoor kun je hier bestellen!

      Laat je me even weten hoe de strips bevallen en wat de uitkomst is?
      Jack

  2. mevrouw M.KLERK 9 oktober 2014 om 15:52 - Antwoorden

    Ik heb darmkanker met uitzaaiingen in de lever en longen mijn PH waarde is 6 nu slik ik bicarbonaat en alkaline druppels om mijn waardens omhoog te krijgen. Helaas is mijn oncologie hier niet mee eens en zegt dat ik er mee o p moet houden omdat het erg gevaarlijk is wat te doen?

    • Robert Jan Hendriks 10 oktober 2014 om 17:35 - Antwoorden

      In dit geval is het verstandig om gewoon naar je oncoloog te luisteren. Deze kent jouw hele dossier en is prima in staat om te bepalen wat goed en slecht voor je is. Mocht je dit écht niet vertrouwen, vraag dan eens een andere oncoloog om advies. Maar het is niet verstandig om tegen de adviezen van je oncoloog in te gaan.
      Overigens is het wel leerzaam om te vernemen WAAROM dit gevaarlijk zou zijn.

      Hou je me op de hoogte?
      Jack

  3. Kettenis 2 september 2015 om 23:30 - Antwoorden

    Graag zou ik willen weten wat het precies inhoud
    mijn PH waarde is 5
    is dit laag?
    Ik heb chronische nierinsufficientie en heb van de internist natriumbicarbonaat suppletie gekregen 2 x daags 2 capsules
    Moet ik mij zorgen maken hierover ik lees zulke nare dingen.
    Graag uw advies
    Met vriendelijke groet M.Kettenis

    • Team OptimaleGezondheid 29 november 2015 om 18:32 - Antwoorden

      Met een Ph waarde van 5 is jouw lichaam te zuur. Het is een bekend feit dat een verzuurd lichaam meer kans heeft op het ontwikkelen van allerlei nare aandoeningen en kwalen.

  4. Soraya 22 februari 2016 om 12:38 - Antwoorden

    Bij overmatig overgeven ontstaat er geen metabole acidose, maar kan er een metabole alkalose ontstaan i.v.m. het verlies van zuur.

  5. An 28 oktober 2016 om 10:15 - Antwoorden

    Beste,
    Ik heb teveel chloride +108, en moet tussen 98 en 107 staan. m'n andere electrolyten staan goed. Hoe krijg ik deze in balans? Natrium bicarbonaat? Hoeveel per dag? Of moet ik fruit eten, want wegens Pds eet ik niks van fruit.
    Is dit gevaarlijk?
    Mijn trombocyten staan ook te laag, -125 en moet tussen 171 en 374ul staan.

    Mvg,
    An

    • Team OptimaleGezondheid 8 november 2016 om 16:23 - Antwoorden

      Het is erg lastig om hier een sluitend antwoord op te geven, An.
      Dit is echt een vraag voor je behandelend arts.

  6. Eline 29 juli 2018 om 11:32 - Antwoorden

    Ik ben nu bijna twee weken bezig met een koolhydraatarm dieet zonder suiker. Ik voel me verder goed en verlies aardig wat kilo's. Ik heb alleen veel last van verzuring in mijn benen tijdens fietsen en traplopen.
    Kan dit in verband staan met metabole acidose?

    • Team OptimaleGezondheid 2 augustus 2018 om 17:55 - Antwoorden

      Dit zou inderdaad kunnen, Eline. Neem even contact op met een je huisarts of (beter nog) met een sportarts.

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: