Vaginale schimmelinfectie: symptomen, behandeling en tips tegen terugkeer

Een vaginale schimmelinfectie (vulvovaginale candidiase) veroorzaakt hevige jeuk, branderigheid en witte, korrelige afscheiding. De oorzaak is overgroei van de Candida-schimmel — normaal in kleine hoeveelheden aanwezig — door verstoring van het vaginale microbioom. ¹ Met antischimmelmiddelen zoals clotrimazol of fluconazol verdwijnt de infectie bij de meeste vrouwen binnen één tot twee weken. ²

Wanneer ontstaat een vaginale schimmelinfectie?

De Candida albicans-schimmel leeft bij meer dan de helft van alle vrouwen in de vagina zonder klachten te veroorzaken. ³ Problemen ontstaan zodra het evenwicht met beschermende Lactobacillus-bacteriën wordt verstoord. ⁴ Veelvoorkomende triggers:

• Antibioticagebruik — doodt ook beschermende lactobacillen ⁵
• Hoge bloedsuikerwaarden, zoals bij ongereguleerde diabetes ¹
• Zwangerschap en hormonale veranderingen — stijgend oestrogeen stimuleert Candida-groei ²
• Oestrogeenrijke anticonceptiepil ²
• Verzwakt immuunsysteem — door ziekte of immunosuppressieve medicatie ⁵

Ongeveer 75 % van alle vrouwen krijgt minstens één keer een vaginale schimmelinfectie. Bij 5–8 % keert de infectie vier of meer keer per jaar terug; dit wordt recidiverende vulvovaginale candidiase (RVVC) genoemd. ²⁵

Welke symptomen horen bij een vaginale schimmelinfectie?

De meest herkenbare klachten zijn: ⁶⁷

• Hevige jeuk en branderigheid rond de vagina en vulva
• Witte, korrelige afscheiding (vergelijkbaar met kwark)
• Roodheid en zwelling van de vulva
• Pijn of branderigheid bij het plassen of vrijen

Let op: grijsgroene of schuimige afscheiding, of een visgeur, wijst eerder op bacteriële vaginose — een aandoening die een andere behandeling vereist. ³ Laat de diagnose stellen door je huisarts. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Welke behandelingen werken bewezen goed?

De eerste keus bij een ongecompliceerde infectie zijn azool-antischimmelmiddelen: vaginale crèmes of tabletten met clotrimazol of miconazol (vrij verkrijgbaar bij de apotheek), of een eenmalige orale dosis fluconazol op recept. ²⁸

Behandeling	Toediening	Beschikbaarheid	Effectiviteit
Clotrimazol crème of tablet	Vaginaal, 1–7 dagen	Apotheek, zonder recept	~80–90 % genezing
Miconazol vaginaalcapsule	Vaginaal, 1–3 dagen	Apotheek, zonder recept	~80–90 % genezing
Fluconazol 150 mg	Oraal, eenmalig	Op recept via huisarts	~90 % genezing

Bij terugkerende infecties (vier of meer per jaar) bespreek je met je huisarts een onderhoudskuur: zes maanden wekelijks fluconazol verlaagt het risico op recidief aanzienlijk. ²⁸

Raadpleeg je huisarts als je voor het eerst klachten hebt, zwanger bent, klachten na behandeling terugkomen, of als de symptomen niet passen bij een typische schimmelinfectie. Meer informatie: Thuisarts.nl.

Helpen probiotica bij herstel van het vaginale microbioom?

Probiotica met Lactobacillus-stammen — met name L. crispatus en L. rhamnosus — tonen in onderzoek veelbelovende resultaten bij het herstellen van het vaginale microbioom na een schimmelinfectie. ⁴ Het bewijs is echter nog niet sterk genoeg voor een vaste klinische aanbeveling. ¹

Biologische yoghurt met levende Lactobacillus-culturen is een laagdrempelige aanvulling op je voeding, maar gebruik het niet als vervanging voor medicamenteuze behandeling.

Welke leefstijltips verkleinen de kans op terugkeer?

Medicatie is de hoeksteen van de behandeling. Daarnaast kunnen leefstijlaanpassingen het risico op een volgende infectie verkleinen. ¹⁸

Voeding en drank

• Beperk suiker en snelle koolhydraten — hoge bloedglucose is een bekende risicofactor voor Candida-overgroei. ¹
• Drink voldoende water — het ondersteunt je algehele stofwisseling en helpt frisdrankgebruik te beperken.
• Beperk alcohol — alcohol kan het immuunsysteem tijdelijk verzwakken.
• Eet gevarieerd — vezels, vitaminen en mineralen uit groenten en fruit ondersteunen je weerstand.

Hygiëne en kleding

• Draag katoenen ondergoed dat vocht afvoert; vermijd synthetisch materiaal.
• Vermijd strakke synthetische broeken — warmte en vocht bevorderen schimmelgroei.
• Was de vulva alleen met water of een pH-neutrale waslotion; gewone zeep verstoort het vaginale milieu.
• Droog je goed af na het douchen, ook in huidplooien.
• Verwissel maandverband en tampons regelmatig.

Seksualiteit en sport

• Vermijd geparfumeerde glijmiddelen die vaginale slijmvliezen kunnen irriteren.
• Schimmelinfecties zijn niet seksueel overdraagbaar, maar seksueel contact tijdens een infectie kan irritatie verergeren.
• Verwissel direct na het sporten je sportkleding om aanhoudend vocht te voorkomen.

Kan een schimmelinfectie ook elders op het lichaam voorkomen?

Candida beperkt zich niet tot de vagina. Schimmel kan ook voorkomen op de huid (onder de borsten, in de liezen, tussen de tenen) of in de mond (candidiasis oris, ook wel spruw). ⁷ Voor elk van deze vormen bestaan specifieke antischimmelcrèmes of -spoelmiddelen. Bij twijfel over de diagnose of bij aanhoudende klachten: raadpleeg je huisarts of apotheker.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een vaginale schimmelinfectie?

Met antischimmelmiddelen verdwijnen klachten meestal binnen één tot zeven dagen. ² Zonder behandeling kunnen klachten weken aanhouden en verergeren. Blijven klachten na behandeling bestaan, ga dan naar je huisarts.

Kan een vaginale schimmelinfectie vanzelf overgaan?

Bij een zeer milde infectie is spontaan herstel mogelijk, maar dit duurt vaak weken. Behandeling met antischimmelmiddelen is sneller en betrouwbaarder. ⁸ Laat een aanhoudende infectie niet onbehandeld, want het vaginale microbioom kan verder uit balans raken.

Wat is het verschil tussen een schimmelinfectie en bacteriële vaginose?

Een schimmelinfectie veroorzaakt hevige jeuk en witte, korrelige afscheiding zonder sterke geur. Bacteriële vaginose kenmerkt zich door dunne, grijsgroene afscheiding met een visachtige geur en weinig of geen jeuk. ³ Beide aandoeningen vereisen een andere behandeling; laat de diagnose stellen door je huisarts.

Mag je seks hebben tijdens een vaginale schimmelinfectie?

Een schimmelinfectie is niet seksueel overdraagbaar, maar seksueel contact kan de geïrriteerde slijmvliezen verder beschadigen. Het wordt aanbevolen seksueel contact te vermijden totdat de infectie volledig genezen is.

Waarom blijf ik terugkerende schimmelinfecties krijgen?

Terugkerende infecties (vier of meer per jaar) worden recidiverende vulvovaginale candidiase (RVVC) genoemd en treffen 5–8 % van de vrouwen. ⁵ Mogelijke oorzaken zijn diabetes, herhaald antibioticagebruik of een verzwakt immuunsysteem. Bespreek dit met je huisarts — een onderhoudskuur met wekelijks fluconazol kan uitkomst bieden.

Helpt yoghurt eten echt tegen een schimmelinfectie?

Yoghurt met levende Lactobacillus-culturen kan het vaginale microbioom ondersteunen. ⁴ Het wetenschappelijke bewijs is veelbelovend maar nog niet eenduidig. Yoghurt is geen vervanging voor medicamenteuze behandeling, maar een gezonde aanvulling op je voeding.

Is een vaginale schimmelinfectie gevaarlijk tijdens de zwangerschap?

Schimmelinfecties komen vaker voor tijdens de zwangerschap door hormonale veranderingen, maar zijn niet gevaarlijk voor het ongeboren kind. Vaginale azoolcrèmes zoals clotrimazol gelden als veilig; orale fluconazol wordt afgeraden tijdens de zwangerschap vanwege mogelijke risico’s voor de foetus. ² Vraag altijd advies aan je verloskundige of huisarts.

Footnotes

1. Bhosale VB, Koparde AA, Thorat VM. Vulvovaginal candidiasis — an overview of current trends and the latest treatment strategies. Microbial Pathogenesis. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39921042/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

2. Nyirjesy P, Brookhart C, Lazenby G. Vulvovaginal Candidiasis: A Review of the Evidence for the 2021 CDC STI Treatment Guidelines. Clinical Infectious Diseases. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35416967/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸

3. Sobel JD, Vempati YS. Bacterial Vaginosis and Vulvovaginal Candidiasis Pathophysiologic Interrelationship. Microorganisms. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38257934/ ↩ ↩² ↩³

4. Sun Z, Ge X, Qiu B. Vulvovaginal candidiasis and vaginal microflora interaction: Microflora changes and probiotic therapy. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36816582/ ↩ ↩² ↩³

5. MacAlpine J, Lionakis MS. Host-microbe interaction paradigms in acute and recurrent vulvovaginal candidiasis. Cell Host & Microbe. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39389030/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

6. Mitchell CM. Assessment and Treatment of Vaginitis. Obstetrics and Gynecology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38991218/ ↩

7. Shroff S. Infectious Vaginitis, Cervicitis, and Pelvic Inflammatory Disease. The Medical Clinics of North America. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36759099/ ↩ ↩²

8. Satora M, Grunwald A, Zaremba B. Treatment of Vulvovaginal Candidiasis — An Overview of Guidelines and the Latest Treatment Methods. Journal of Clinical Medicine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37629418/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

Bronnen

1. Sun Z, Ge X, Qiu B — Vulvovaginal candidiasis and vaginal microflora interaction: Microflora changes and probiotic therapy · Frontiers in Cellular and Infection Microbiology · 2023
2. Bhosale VB, Koparde AA, Thorat VM — Vulvovaginal candidiasis — an overview of current trends and the latest treatment strategies · Microbial Pathogenesis · 2025
3. Nyirjesy P, Brookhart C, Lazenby G — Vulvovaginal Candidiasis: A Review of the Evidence for the 2021 CDC STI Treatment Guidelines · Clinical Infectious Diseases · 2022
4. Mitchell CM — Assessment and Treatment of Vaginitis · Obstetrics and Gynecology · 2024
5. Shroff S — Infectious Vaginitis, Cervicitis, and Pelvic Inflammatory Disease · The Medical Clinics of North America · 2023
6. MacAlpine J, Lionakis MS — Host-microbe interaction paradigms in acute and recurrent vulvovaginal candidiasis · Cell Host & Microbe · 2024
7. Satora M, Grunwald A, Zaremba B — Treatment of Vulvovaginal Candidiasis — An Overview of Guidelines and the Latest Treatment Methods · Journal of Clinical Medicine · 2023
8. Sobel JD, Vempati YS — Bacterial Vaginosis and Vulvovaginal Candidiasis Pathophysiologic Interrelationship · Microorganisms · 2024