Medicijnen bij tinnitus: wat werkt, wat niet en welke risico's je moet kennen

Geen enkel goedgekeurd geneesmiddel geneest tinnitus — de pieptoon, het suizen of het ruisen in je oren. Toch schrijven artsen soms medicijnen voor om bijkomende klachten te verlichten. Welke middelen worden gebruikt, waarom werken ze maar beperkt, en wat heeft recent onderzoek gevonden? Dit artikel geeft een helder overzicht.

Welke medicijnen worden voorgeschreven bij tinnitus?

Er bestaat geen specifiek goedgekeurd medicijn voor tinnitus.¹ Artsen schrijven soms middelen voor die oorspronkelijk voor andere aandoeningen zijn ontwikkeld:

Medicijngroep	Voorbeelden	Beoogd effect	Bewijs
Antidepressiva	Amitriptyline, nortriptyline	Vermindering van distress	Zwak, kleine studies
Benzodiazepinen	Alprazolam, clonazepam	Kalmering, slaapverbetering	Beperkt; risico op afhankelijkheid
Anticonvulsiva	Gabapentine	Vermindering van neurale activiteit	Weinig overtuigend
Vasodilatoren	Betahistine	Verbetering doorbloeding	Niet bewezen bij tinnitus

Onderzoek suggereert dat geen van deze middelen tinnitus structureel verhelpt.² Ze kunnen hooguit tijdelijke verlichting bieden van bijkomende klachten zoals angst of slaapproblemen.

Waarom werkt medicatie zelden permanent?

Tinnitus is geen ziekte op zichzelf, maar een symptoom — een signaal dat ergens in het gehoorpad of de hersenen iets niet klopt.³ De oorzaken lopen sterk uiteen: gehoorschade door lawaai, somatosensorische problemen in kaak of nek, cardiovasculaire oorzaken of psychische stress.⁴

Omdat medicijnen de onderliggende oorzaak zelden aanpakken, verdwijnt het geluid nauwelijks permanent. Dat verklaart ook waarom hetzelfde middel bij de ene patiënt licht helpt en bij de andere niets doet.

Opgelet: sommige medicijnen kunnen tinnitus juist veroorzaken

Dit is een belangrijk veiligheidspunt dat vaak onderbelicht blijft. Bepaalde medicijnen zijn ototoxisch — ze kunnen het binnenoor beschadigen en zo tinnitus veroorzaken of bestaande klachten verergeren:¹

• Hoge doses aspirine (>2–3 g/dag): kan tijdelijk oorsuizen veroorzaken
• Sommige antibiotica (aminoglycosiden, zoals gentamicine): risico op permanent gehoorverlies
• Lisdiuretica (furosemide) bij hoge intraveneuze doses
• Bepaalde chemotherapiemiddelen (cisplatine): sterk ototoxisch effect

Bespreek altijd met je arts of apotheker welke medicijnen je gebruikt als je last hebt van tinnitus.

Wat werkt wel bij chronisch oorsuizen?

Recent onderzoek richt zich op een multidisciplinaire aanpak in plaats van losse medicijnen.¹ Behandelopties met de meeste onderbouwing:

Tinnitus Retraining Therapy (TRT)

Combineert geluidstherapie met counseling. Het brein leert het storende signaal te “de-prioritiseren”.² Dit is momenteel een van de best onderbouwde niet-medicamenteuze benaderingen.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Richt zich niet op het geluid zelf, maar op de emotionele reactie erop. Meerdere studies tonen vermindering van tinnitusdistress aan.²

Aanpak van de onderliggende oorzaak

• Bij somatosensorische tinnitus (kaak, nek): fysiotherapie of tandheelkundige behandeling kan helpen.⁴
• Bij gehoorverlies: een hoortoestel kan de relatieve tinnitusluidheid verminderen doordat omgevingsgeluid versterkt wordt.
• Bij pulserende tinnitus: vasculaire oorzaken moeten worden uitgesloten door een specialist.⁵

Leefstijl en omgeving

Onderzoek suggereert dat blootstelling aan groenomgeving geassocieerd is met minder tinnitus.⁶ Verder geldt:

• Vermijd langdurige blootstelling aan harde geluiden en draag gehoorbescherming
• Beperk cafeïne en alcohol als je merkt dat dit klachten verergert — dit verschilt per persoon
• Stressreductie via beweging of ontspanningstechnieken kan bijdragen aan klachtenvermindering

Heb je aanhoudend last van oorsuizen? Raadpleeg je huisarts. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over wanneer een doorverwijzing zinvol is.

Veelgestelde vragen

Helpt amitriptyline bij tinnitus?

Amitriptyline wordt soms voorgeschreven bij tinnitus, maar het bewijs voor directe effectiviteit is zwak. Kleine studies suggereren enige verlichting van bijkomende angst- en slaapklachten, maar het geluid zelf verdwijnt er niet door. Vanwege bijwerkingen zoals slaperigheid en droge mond schrijven artsen dit middel terughoudend voor bij tinnitus.

Kunnen benzodiazepinen tinnitus erger maken bij stoppen?

Ja, bij het afbouwen van benzodiazepinen kan tinnitus tijdelijk verergeren als onttrekkingsverschijnsel. Dit is een bekend effect bij mensen die al last hadden van tinnitus vóór het gebruik. Stop nooit abrupt met benzodiazepinen; bouw altijd langzaam af in overleg met je arts of apotheker.

Wanneer moet ik naar de dokter met oorsuizen?

Raadpleeg je huisarts als tinnitus plotseling optreedt, alleen aan één kant zit, gepaard gaat met gehoorverlies of duizeligheid, of als het je dagelijks functioneren sterk beïnvloedt. Pulserende tinnitus — waarbij het geluid in het ritme van je hartslag klopt — vereist altijd medisch onderzoek. Op Thuisarts.nl vind je meer informatie over wanneer een verwijzing naar een specialist zinvol is.

Is tinnitus altijd permanent?

Niet altijd. Tinnitus na een concert of een geluidsstoot verdwijnt vaak vanzelf binnen uren of dagen. Chronische tinnitus die langer dan drie maanden aanhoudt, heeft meer kans om te blijven, maar ook dan ervaren veel mensen verbetering met behandelingen zoals TRT of cognitieve gedragstherapie. Volledige genezing is niet altijd mogelijk, maar vermindering van klachten en verbetering van kwaliteit van leven wel.

Helpt een hoortoestel bij tinnitus?

Bij mensen met gehoorverlies kan een hoortoestel helpen doordat versterking van omgevingsgeluiden de relatieve luidheid van de tinnitus vermindert. Dit effect geldt niet voor iedereen en werkt het best bij tinnitus die samenhangt met merkbaar gehoorverlies. Een audioloog of kno-arts kan beoordelen of dit in jouw situatie zinvol is.

Kan stress tinnitus veroorzaken of verergeren?

Stress is een bekende factor die tinnitus kan verergeren, al is het zelden de enige oorzaak. Psychische spanning verhoogt de alertheid van het zenuwstelsel, waardoor het brein gevoeliger wordt voor interne geluiden. Stressreductie via regelmatig bewegen, mindfulness of cognitieve gedragstherapie kan de tinnitusklachten bij veel mensen merkbaar verminderen.

Welke voedingsmiddelen kunnen tinnitus verergeren?

Onderzoek naar voeding en tinnitus is beperkt en wisselend van kwaliteit. Cafeïne en alcohol worden door sommige patiënten als triggerfactor ervaren, maar dit verschilt sterk per persoon. Er is geen sterk bewijs dat een specifiek dieet tinnitus structureel verbetert; een gezond en gevarieerd eetpatroon is de beste basis.

Footnotes

1. Kleinjung T, Peter N, Schecklmann M. The Current State of Tinnitus Diagnosis and Treatment: a Multidisciplinary Expert Perspective. Journal of the Association for Research in Otolaryngology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39138756/ ↩ ↩² ↩³

2. Mazurek B, Hesse G, Dobel C. Chronic Tinnitus. Deutsches Arzteblatt international. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35197187/ ↩ ↩² ↩³

3. Langguth B, de Ridder D, Schlee W. Tinnitus: Clinical Insights in Its Pathophysiology — A Perspective. Journal of the Association for Research in Otolaryngology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38532055/ ↩

4. Michiels S. Somatosensory Tinnitus: Recent Developments in Diagnosis and Treatment. Journal of the Association for Research in Otolaryngology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37794291/ ↩ ↩²

5. Narsinh KH, Hui F, Saloner D. Diagnostic Approach to Pulsatile Tinnitus: A Narrative Review. JAMA otolaryngology — head & neck surgery. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35201283/ ↩

6. Yuan LL, Li DK, Tian YH. Greenness, Genetic Predisposition, and Tinnitus. Advanced science. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38445888/ ↩

Bronnen

1. Michiels S — Somatosensory Tinnitus: Recent Developments in Diagnosis and Treatment · Journal of the Association for Research in Otolaryngology · 2023
2. Kleinjung T, Peter N, Schecklmann M — The Current State of Tinnitus Diagnosis and Treatment: a Multidisciplinary Expert Perspective · Journal of the Association for Research in Otolaryngology · 2024
3. Mazurek B, Hesse G, Dobel C — Chronic Tinnitus · Deutsches Arzteblatt international · 2022
4. Yuan LL, Li DK, Tian YH — Greenness, Genetic Predisposition, and Tinnitus · Advanced science · 2024
5. Narsinh KH, Hui F, Saloner D — Diagnostic Approach to Pulsatile Tinnitus: A Narrative Review · JAMA otolaryngology -- head & neck surgery · 2022
6. Langguth B, de Ridder D, Schlee W — Tinnitus: Clinical Insights in Its Pathophysiology — A Perspective · Journal of the Association for Research in Otolaryngology · 2024