BMI berekenen: formule, scores en wat jouw getal écht zegt

Je BMI (Body Mass Index) bereken je door je gewicht in kilogram te delen door het kwadraat van je lengte in meter. Bij 75 kg en 1,75 m is dat 75 ÷ 3,06 = 24,5 — normaal gewicht. Maar BMI alleen vertelt niet het hele verhaal: middelomtrek en metabole markers geven vaak een betrouwbaarder beeld van je daadwerkelijke gezondheidsrisico.¹

Hoe bereken je je BMI?

De formule is simpel:

BMI = gewicht (kg) ÷ lengte² (m²)

Voorbeeld: weeg je 82 kg en ben je 1,80 m lang, dan is je BMI 82 ÷ (1,80 × 1,80) = 25,3 — net boven de grens van overgewicht.

Je kunt je BMI ook direct berekenen via de BMI-tool op Thuisarts.nl.

Wat betekent jouw BMI-score?

Internationale richtlijnen hanteren de volgende grenswaarden voor volwassenen:¹

Ondergewicht (BMI < 18,5)

Een te laag BMI verhoogt het risico op tekorten aan calcium en vitamine D, wat op termijn kan leiden tot osteoporose.¹ Plotseling gewichtsverlies zonder duidelijke oorzaak is altijd reden om je huisarts te raadplegen.

Een laag pre-zwangerschaps-BMI verhoogt ook het risico op bepaalde zwangerschapscomplicaties. Bespreek dit bij een zwangerschapswens met je verloskundige of gynaecoloog.

Normaal gewicht (BMI 18,5 – 24,9)

Een score in dit bereik is gunstig, maar geen garantie voor goede gezondheid. Ook mensen met een normaal BMI kunnen een ongezond hoog vetpercentage hebben — zogeheten normal-weight obesity.¹ Aanvullende maten zoals middelomtrek geven een vollediger beeld (zie verderop).

Overgewicht en obesitas (BMI ≥ 25)

Boven BMI 25 stijgt het risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten en gewrichtsklachten geleidelijk.¹ Boven de 30 neemt dit risico meetbaar toe. Bij een BMI van 40 of hoger is professionele begeleiding door een arts of diëtist sterk aanbevolen.

Is BMI altijd betrouwbaar?

BMI heeft bekende beperkingen die de bruikbaarheid als enige gezondheidsmaat beperken:¹

• Geen onderscheid tussen vet en spier. Een gespierde sporter kan een ‘te hoog’ BMI hebben zonder gezondheidsrisico.
• Geen meting van vetdistributie. Buikvet (visceraal vet) is gevaarlijker dan vet op heupen en dijen — BMI maakt dit onderscheid niet.
• Leeftijds- en geslachtsverschillen. Vrouwen hebben bij hetzelfde BMI gemiddeld een hoger vetpercentage dan mannen. Ouderen verliezen spiermassa, waardoor BMI de werkelijke vetmassa onderschat.
• Etnische variatie. Voor mensen van Zuid-Aziatische en Aziatische afkomst gelden lagere risicodrempels: overgewicht al bij BMI ≥ 23.¹

Aanvullende maten die meer zeggen over je gezondheid:

Meer informatie over gezond gewicht en middelomtrek vind je op het Voedingscentrum.

BMI berekenen als vrouw: zijn er verschillen?

De officiële BMI-grenswaarden zijn voor mannen en vrouwen gelijk, maar de interpretatie verschilt. Vrouwen hebben van nature meer vetweefsel — onder meer voor hormonale functies en zwangerschap — waardoor ze bij hetzelfde BMI doorgaans een hoger vetpercentage hebben dan mannen.¹

In de praktijk betekent dit:

• Een vrouw met BMI 24 kan toch een klinisch relevant vetpercentage hebben dat aandacht verdient.
• Middelomtrek (streefwaarde < 80 cm) is voor vrouwen een minstens even sterke voorspeller van cardiometabool risico als BMI.
• Bij een zwangerschapswens is je pre-zwangerschaps-BMI relevant: zowel ondergewicht als overgewicht verhogen het risico op complicaties. Bespreek dit met je verloskundige of gynaecoloog.

Waarom kijken artsen steeds vaker naar metabole markers naast BMI?

BMI meet alleen de verhouding gewicht-lengte. Steeds meer onderzoek toont aan dat metabole markers — zoals bloedglucose, triglyceriden en insulineresistentie-indexen — in combinatie met BMI een betere voorspeller zijn van hart- en vaatziekten en stofwisselingsziekten.²³

Uit een grote cohortstudie onder ruim 4.500 deelnemers bleek dat insulineresistentie-indexen die BMI combineren met bloedwaarden, het risico op cardiometabole multimorbiditeit — denk aan diabetes, hartfalen en beroerte — beter voorspelden dan BMI alleen.² Een ander onderzoek toonde aan dat de triglyceride-glucose-BMI-index een sterke voorspellende waarde had voor eenjaarssterfte bij patiënten met hartfalen.³

Wat kun je hier zelf mee?

• Vraag bij je volgende gezondheidscheck niet alleen naar je BMI, maar ook naar nuchtere bloedglucose en triglyceriden.
• Een ‘normaal’ BMI sluit metabole risico’s niet uit — en een licht verhoogd BMI hoeft niet te betekenen dat je ongezond bent.
• Laat je huisarts het totaalplaatje beoordelen: BMI, middelomtrek, bloedwaarden en leefstijl samen.

Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over gezond gewicht en wanneer hulp zoeken.

Speelt erfelijkheid een rol bij BMI?

Ja, voor een belangrijk deel. Tweelingstudies schatten de erfelijkheidsgraad van BMI op 40 tot 70 procent. Een grote studie onder ruim 34.000 deelnemers bevestigde dat het BMI van ouders een sterke voorspeller is van het BMI van hun kinderen — onafhankelijk van opleidingsniveau.⁴

Dat betekent niet dat je genen je lot bepalen. Erfelijkheid bepaalt je aanleg, maar leefstijl — voeding, beweging, slaap — bepaalt in hoeverre die aanleg zich uit. Juist mensen met een genetische kwetsbaarheid profiteren het meest van gezonde gewoonten.

Wat te doen bij een te laag BMI?

Bij ondergewicht zijn dit de eerste stappen:

1. Houd een eetdagboek bij om te zien of je voldoende calorieën en voedingsstoffen binnenkrijgt.
2. Eet minimaal drie maaltijden per dag, aangevuld met gezonde tussendoortjes.
3. Zorg voor voldoende eiwitten voor spierbehoud en herstel.
4. Start met krachttraining om spiermassa op te bouwen — spiermassa weegt meer dan vet.
5. Ga naar de huisarts als het gewichtsverlies onverklaarbaar is of recent begonnen — dit kan wijzen op een onderliggende aandoening.

Wat te doen bij een te hoog BMI?

Bij overgewicht of obesitas is het doel het vetpercentage te verlagen, niet alleen de weegschaalstand:

• Voeding: beperk sterk bewerkte voedingsmiddelen en toegevoegde suikers; kies voor volkoren producten, groenten, peulvruchten en magere eiwitbronnen.
• Beweging: combineer minimaal 150 minuten matige cardio per week met twee sessies krachttraining.
• Slaap en stress: chronisch slaaptekort en langdurige stress verhogen het stresshormoon cortisol, wat vetopslag rond de buik bevordert.
• Professionele begeleiding: bij een BMI boven de 30 is begeleiding door een huisarts, diëtist of leefstijlcoach effectiever dan zelfstandig afvallen.¹

Veelgestelde vragen

Hoe bereken ik mijn BMI?

Deel je gewicht in kilogram door je lengte in meter in het kwadraat. Weeg je 70 kg en ben je 1,70 m lang, dan is je BMI 70 ÷ (1,70 × 1,70) = 24,2. Je kunt je BMI ook online berekenen via de tool op Thuisarts.nl.

Wat is een gezond BMI voor een vrouw?

De officiële grenswaarden zijn voor mannen en vrouwen gelijk: een BMI tussen 18,5 en 24,9 geldt als normaal gewicht. Vrouwen hebben bij hetzelfde BMI doorgaans een hoger vetpercentage dan mannen, waardoor middelomtrek — streefwaarde onder de 80 cm — een nuttige aanvulling is. Bespreek twijfels met je huisarts.

Klopt BMI altijd als maat voor gezondheid?

Nee, BMI heeft bekende beperkingen. Het maakt geen onderscheid tussen spier- en vetmassa, meet geen vetdistributie en houdt geen rekening met leeftijd of etniciteit. Gebruik BMI altijd samen met aanvullende maten zoals middelomtrek en eventueel bloedwaarden.

Wat is het verschil tussen overgewicht en obesitas?

Bij overgewicht ligt je BMI tussen 25 en 29,9; bij obesitas is je BMI 30 of hoger. Obesitas wordt verder onderverdeeld in klasse I (30–34,9), klasse II (35–39,9) en ernstige obesitas (≥ 40). Hoe hoger de klasse, hoe groter het risico op aandoeningen als diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.

Wanneer moet ik naar de dokter vanwege mijn BMI?

Ga naar de huisarts bij onverklaarbaar gewichtsverlies, bij een BMI onder 18,5 dat je niet kunt verklaren, of bij een BMI boven 30 waarbij afvallen zelfstandig niet lukt. Bij een zwangerschapswens is het verstandig je BMI te bespreken met je verloskundige of gynaecoloog.

Wat is de taille-lengte-ratio en waarom zou ik die gebruiken?

De taille-lengte-ratio bereken je door je middelomtrek te delen door je lengte, beide in dezelfde eenheid. Een waarde onder 0,5 geldt als gezond voor volwassenen. Deze maat meet buikvet directer dan BMI en is daarmee een waardevolle aanvulling, vooral voor mensen met veel spiermassa.

Is BMI erfelijk bepaald?

Deels. Tweelingstudies schatten de erfelijkheidsgraad op 40 tot 70 procent, en het BMI van ouders voorspelt het BMI van hun kinderen. Maar erfelijkheid bepaalt je aanleg — leefstijlfactoren als voeding, beweging en slaap bepalen hoe die aanleg zich uit.