Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Geharde palmvetten en transvetten: wat zijn de risico's en hoe vermijd je ze?

Geharde palmvetten en transvetten: wat zijn de risico's en hoe vermijd je ze?

Transvetten verhogen LDL-cholesterol en verlagen HDL-cholesterol. Wat zijn gehydrogeneerde vetten, hoe herken je ze op een etiket en hoe vermijd je ze?

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 23 april 2026 · 6 min leestijd · Ons redactieproces

Geharde palmvetten — officieel gehydrogeneerde of gedeeltelijk gehydrogeneerde vetten — verhogen je LDL-cholesterol (“slecht”), verlagen je HDL-cholesterol (“goed”) en verhogen het risico op hart- en vaatziekten.1 Ondanks Europese regelgeving duiken ze nog in sommige bewerkte producten op. Dit artikel legt uit wat ze zijn, hoe je ze herkent en hoe je ze vermijdt.

Wat zijn gehydrogeneerde vetten precies?

Plantaardige oliën zijn bij kamertemperatuur vloeibaar. Om ze vast en lang houdbaar te maken worden ze gehydrogeneerd: een industrieel proces waarbij waterstofgas aan de onverzadigde bindingen van de vetzuren wordt toegevoegd. Het resultaat is een stevig, goedkoop vet dat de voedingsindustrie graag gebruikt in koekjes, margarines en gebak.

Het bijeffect: bij dit proces ontstaan transvetzuren (of transvetten) — vetzuurmoleculen met een afwijkende ruimtelijke structuur die het lichaam niet goed herkent of verwerkt.1 Volledig gehydrogeneerde vetten bevatten nauwelijks transvetten; gedeeltelijk gehydrogeneerde vetten (partially hydrogenated oils, PHO) zijn de werkelijke probleembron.

Waarom zijn transvetten zo schadelijk voor je hart?

Transvetten ontregelen je cholesterolbalans op twee manieren tegelijkertijd: ze verhogen het LDL-cholesterol én verlagen het HDL-cholesterol. Dat dubbele effect vergroot het risico op atherosclerose (aderverkalking) aanzienlijk — sterker dan verzadigd vet doet.1

Bijkomende cardiovasculaire effecten bij hoge transveteninname:

  • Verhoogde opbouw van plaques in de slagaders
  • Groter risico op afsluiting van kransslagaderen (hartinfarct)
  • Verhoogde bloeddruk door verminderde elasticiteit van vaatwanden

Het Voedingscentrum geeft heldere richtlijnen over vetten in relatie tot hart- en vaatziekten.

Welke andere gezondheidsrisico’s zijn er?

Ontstekingen en darmgezondheid Onderzoek naar geïnteresterificeerde palmolievetten — een nieuwere industrieel bewerkte variant — toonde bij muizen verhoogde darmpermeabiliteit, bacteriële translocatie en veranderde ontstekingsparameters aan.2 Of dit effect bij mensen optreedt bij normale voedingsinname is nog onvoldoende onderzocht.

Insulineresistentie Een voedingspatroon rijk aan transvetten is in meerdere studies geassocieerd met een hoger risico op insulineresistentie, een voorloper van type 2 diabetes.1

Zwangerschap Er zijn aanwijzingen dat een hoge transveteninname tijdens de zwangerschap de vetzuursamenstelling van moedermelk en foetale weefsels negatief beïnvloedt. Bespreek dit met je verloskundige of huisarts als je hierover vragen hebt. Thuisarts.nl biedt betrouwbare patiëntinformatie.

Hoe herken je transvetten op het etiket?

Fabrikanten hoeven “transvet” in de EU niet als aparte categorie in de voedingswaardentabel te vermelden. Let op deze termen in de ingrediëntenlijst:

EtiketttermWat het betekent
Gedeeltelijk gehard vetBevat transvetten — vermijden
Gehydrogeneerd plantaardig vetWaarschijnlijk transvetten aanwezig
Partially hydrogenated oil (PHO)Engels equivalent — vermijden
Gehard vet (volledig)Nauwelijks transvetten, maar hoog verzadigd
Palmvet / palmoleineGeen transvetten, maar hoog in verzadigd vet

Staat “gedeeltelijk gehard” in de ingrediëntenlijst? Laat het product staan.

Zijn transvetten al verboden in Europa?

Grotendeels wel. Sinds april 2021 geldt in de EU een wettelijk maximum van 2 gram industriële transvetten per 100 gram vet in voedingsmiddelen (Verordening EU 2019/649). Van nature voorkomende transvetten in vlees en zuivel vallen hier buiten.

De VS en Canada verboden partially hydrogenated oils al in 2018. Dankzij de EU-regelgeving zijn gemiddelde transvetniveaus in Europese producten sterk gedaald. Wees toch alert op goedkope koekjes, sommige gefrituurde snacks en producten van buiten de EU.

Pindakaas en transvetten: wanneer wel, wanneer niet?

Traditionele pindakaas bestaat voor 100% uit gemalen pinda’s en bevat daarmee geen toegevoegde of gehydrogeneerde vetten. In goedkopere varianten wordt palmvet of gehard vet toegevoegd voor een gladde textuur en om oliescheiding te voorkomen.

Wat te kiezen:

  • 100% pindakaas: ingrediëntenlijst bevat alleen pinda’s (en eventueel zout)
  • Biologische varianten zonder toegevoegde oliën
  • Amandel- of cashewpasta als goed alternatief

Zelf maken is ook goed mogelijk: maal 200–250 gram geroosterde pinda’s in een krachtige keukenmachine (minimaal 800W aanbevolen) gedurende 5–10 minuten tot een gladde pasta. Daarmee heb je direct een basis voor allerlei lekkere combinaties.

Gezonde alternatieven voor producten met geharde vetten

Onderzoek laat zien dat combinaties van onverzadigde plantaardige oliën — zoals olijfolie, koolzaadolie of zonnebloemolie — vergelijkbare textuureigenschappen kunnen bereiken als palmvet, zonder industriële transvetten.34

Praktische richtlijnen:

  • Bakken en braden: olijfolie of koolzaadolie
  • Smeervet: kwaliteitsmargarine zonder gedeeltelijk gehard vet, of roomboter met mate
  • Snacks: onbewerkte noten, vers fruit, rauwe groenten
  • Pindakaas en notenpasta: 100%-varianten of zelfgemalen

Gebruik je medicijnen of heb je een chronische aandoening? Vraag dan persoonlijk advies aan je huisarts of diëtist.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of een product transvetten bevat?

Controleer de ingrediëntenlijst op termen als ‘gedeeltelijk gehard vet’, ‘gehydrogeneerd plantaardig vet’ of het Engelse ‘partially hydrogenated oil (PHO)’. In de EU hoeven fabrikanten transvetten niet als aparte post in de voedingswaardentabel te vermelden, dus de ingrediëntenlijst is je belangrijkste gids. Staat er alleen ‘gehard vet’ zonder ‘gedeeltelijk’, dan zijn er nauwelijks transvetten. Kies bij twijfel voor producten met zo min mogelijk ingrediënten.

Welke pindakaas bevat geen transvetten?

Pindakaas waarvan de ingrediëntenlijst uitsluitend ‘pinda’s’ (en eventueel zout) vermeldt, bevat geen toegevoegde of gehydrogeneerde vetten. Veel populaire merkpindakazen voegen palmvet of suiker toe voor een gladde textuur en langere houdbaarheid. Biologische 100%-pindakaas is een veilige keuze. Amandel- en cashewpasta zijn goede alternatieven met een vergelijkbaar voedingsprofiel.

Wat kan ik, naast bewegen, doen om mijn transveteninname te verlagen?

De effectiefste stap is het vervangen van bewerkte snacks, koekjes en frituurolie door onbewerkte alternatieven. Kook zoveel mogelijk zelf met olijfolie of koolzaadolie en lees etiketten van margarines, gebak en kant-en-klaarmaaltijden. Beperk gefrituurde fastfood — dat is doorgaans de grootste bron van industriële transvetten. Een gevarieerd voedingspatroon met verse producten maakt het vrijwel vanzelf moeilijk om de aanbevolen maximale inname te overschrijden.

Welke producten zijn vrij van palmvet?

Verse, onbewerkte voeding bevat sowieso geen industrieel palmvet. In bewerkte producten vind je palmvet terug in o.a. margarine, koekjes, chocolade en kant-en-klaarmaaltijden. Merken die expliciet ‘palmvetvrij’ communiceren zijn een veilige keuze. Het RSPO-keurmerk staat voor duurzame palmolie maar garandeert niet dat een product palmvetvrij is — lees altijd de ingrediëntenlijst.

Zijn transvetten in vlees en zuivel ook slecht voor je?

Vlees en zuivel bevatten van nature kleine hoeveelheden transvetten, zoals vacceenzuur. Deze natuurlijke transvetten lijken een ander — mogelijk neutraal of zelfs licht gunstig — effect te hebben dan industrieel geproduceerde transvetten. De EU-regelgeving richt zich dan ook uitsluitend op industriële transvetten. Bij een gevarieerd en matig eetpatroon hoef je je over deze natuurlijke transvetten normaal gesproken geen zorgen te maken.

Hoeveel transvetten per dag is acceptabel?

De WHO en het Voedingscentrum adviseren minder dan 1% van de dagelijkse energie-inname via transvetten. Bij 2000 kcal per dag betekent dit maximaal circa 2 gram — en minder is altijd beter. Dankzij EU-Verordening 2019/649 (van kracht april 2021) is het bij een normaal gevarieerd eetpatroon in Nederland tegenwoordig moeilijk dit maximum te overschrijden. Eet je veel bewerkte of geïmporteerde producten, dan loont het om etiketten te blijven lezen.

Kan ik zelf notenpasta maken en heb ik daarvoor een krachtige keukenmachine nodig?

Ja, en de investering is de moeite waard: zelfgemaakte notenpasta bevat geen toegevoegde vetten, suikers of conserveringsmiddelen. Maal 200–250 gram geroosterde pinda’s, amandelen of cashewnoten in een keukenmachine van minimaal 800W gedurende 5–10 minuten tot een gladde pasta. Lekkere combinaties: met verse fruitplakken (appel of banaan) op zuurdesembrood, door havermout, of als basis voor een satésaus met sojasaus en limoensap.

Footnotes

  1. Feingold KR, Adler RA, Ahmed SF. The Effect of Diet on Cardiovascular Disease and Lipid and Lipoprotein Levels. Endotext (NCBI Bookshelf). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33945244/ 2 3 4

  2. Menta PLR, Andrade MER, de Castro LF. Interesterified palm oil increases intestinal permeability, promotes bacterial translocation, alters inflammatory parameters and tight-junction protein genic expression in Swiss mice. Food Research International. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34980418/

  3. Alves V, de Figueiredo Furtado G, Luccas V. Structuration of lipid bases zero-trans and palm oil-free for food applications. Food Research International. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39147537/

  4. Kovács A, Homolya S, Temesi Á. Can palm oil be substituted? A rheological study of fat mixtures. Frontiers in Nutrition. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39421619/

Bronnen

  1. Feingold KR, Adler RA, Ahmed SF — The Effect of Diet on Cardiovascular Disease and Lipid and Lipoprotein Levels · Endotext (NCBI Bookshelf) · 2022
  2. Menta PLR, Andrade MER, de Castro LF — Interesterified palm oil increases intestinal permeability, promotes bacterial translocation, alters inflammatory parameters and tight-junction protein genic expression in Swiss mice · Food Research International · 2022
  3. Alves V, de Figueiredo Furtado G, Luccas V — Structuration of lipid bases zero-trans and palm oil-free for food applications · Food Research International · 2024
  4. Kovács A, Homolya S, Temesi Á — Can palm oil be substituted? A rheological study of fat mixtures · Frontiers in Nutrition · 2024
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over voeding

27 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. D de Bruin
    LS, Kunnen de eenmaal ingenomen harde vetten het lichaam alsnog verlaten. Wat, buiten bewegen en sporten, kan daarbij helpen? Gr Dave
    Robert Jan Hendriksauteur
    Opgeslagen vetten in je lichaam, en daarbij maakt het niet uit welke soort vet dit is, kan maar op één manier het lichaam verlaten: Door het te verbranden. Dit betekent dus onvermijdelijk veel sporten en bewegen! Succes, Jack
  2. elsemiek kemkes
    In heel veel producten, ook in de biologische en in biologisch brood ook zit palmolie of palmvet. Ook in de bio-winkels zijn bijv. bijna geen koekjes te vinden zonder palmolie, zelfs roomboterstroopwafels! Door een medewerkster van zo'n winkel werd gezegd dat dit echter wel gezond palmvet is. Kan dat? Hoe kan je weten of iets transvet is?
    Team OptimaleGezondheid
    Hoi Elsemieke, Die mevrouw van de winkel moet even bijgeschoold worden, want palmolie kun je echt niet scharen onder de noemer 'gezond'. Palmolie bevat méér verzadigde vetten dan onverzadigde vetten, en in mijn lijstje dus per definitie niet gezond. Helaas zit het in de meeste industriële producten omdat het zo goedkoop is. Fijn weekend!
  3. José Aarts
    Hallo Jack, weet jij ook in welke pindakaas géén transvetten zitten? Ik gebruik ook wel eens tahin op brood [zuurdesem] maar dat vind ik lang niet zo lekker als gewone pindakaas. groeten José
    Team OptimaleGezondheid
    Lees maar eens het volgende artikel: https://www.optimalegezondheid.com/pindakaas-wie-is-er-niet-groot-mee-geworden/ Daarin wordt deze vraag helemaal beantwoord. Daarnaast vind je op de link ook een heerlijk recept om zelf pindakaas te maken. Heel veel succes!
    frances
    AH en Jumbo verkopen pindakaas waar 100% pinda in ziten niks anders als je het etiket kan geloven tenminste!
  4. Eric
    Ben hier inderdaad terechtgekomen nadat ik geen pindakaas kon vinden zonder palmvet. Nog niet eens omdat het ongezond is, maar vanwege de ecologische impact van palmvet (olie) productie. Het is absurd dat het overal in zit. Het zijn de grote bedrijven die op aarde bepalen wie wat doet en wie wat eet! Uiteindelijk biologische pindakaas gevonden die alleen pindas en pindaolie bevat..... wel wat droger, maar dat los ik op met sambal ....... nu maar eens kijken wat daar allemaal in zit ;-)
    Team OptimaleGezondheid
    Voor wat betreft de sambal: Ga naar een toko bij jou in de buurt. Vaak maken die mensen hun sambal zelf. Dus zonder vervelende toevoegingen en twee keer zo lekker!
  5. Anne Müller
    Volgens Rineke Dijkinga zijn de vetten uit biologisch rode palmolie heel gezond. Dit bevat veel vit E en wel alle 8 vormen hiervan. Je hebt ook verzadigde vetten nodig evenveel als onverzadigd. Roomboter (wel bio natuurlijk), kokosolie en rode palmolie zijn gezonde verzadigde vetten.Zeker als je vetten gaat verwarmen om iets in te bakken kun je het beste verzadigd vet hiervoor gebruiken want dit zijn stabiele vetten die niet veranderen in transvetten. Iets bakken in zonnebloemolie wat juist heel veel gedaan wordt, is niet zo gezond, hier ontstaan juist heel veel transvetten. Ik heb heel lang gezocht naar hoe het zit met dit vet-verhaal en dit is wat ik er uit gehaald heb. Ik ben benieuwd of jij hier nog een andere kijk op hebt.
    Marjolijn
    Helemaal eens! Verzadigde vetten, onbehandeld uiteraard... Je hersens draaien op verzadigd vet, heb ik weleens begrepen... Sla nu eens niet allemaal door naar de andere kant...wissel het af van onbewerkte kokosolie, koude, extra vierge olijfolie, ghee en zuivere visolie... Dan blijf je mijns inziens in balans...met alleen onverzadigde vetten kom je er ook niet...
  6. Chef
    Als chef ontdekte ik al lang geleden dat van een bepaald soort margarine de smaak veranderde, bovendien veranderde het bakgedrag. Allengs bleek dat het inmiddels voor mij bekende smaakje van palmvet overal te proeven is, maar dan ook overal hè. Een vriend van me die in de industrie van Unilever werkzaam is wist mij te verzekeren dat het werkelijk overal aan wordt toegevoegd. Vorige week heb ik in 'het schap' van de Jumbo naar een bak-of smeer product gezocht zonder sneeky toevoegingen, vergeefs, het zit overal in. Aangezien ik beroepshalve erg smaakgericht ben valt het mij wellicht meer op. Jammer voor mij dan. Toen ik onlangs een glaasje koele halfvolle melk voor mezelf inschonk schrok ik bijna van de onverwacht zuivere smaak, toen proefde ik weer eens wat zuivere zuivel is. Dit in tegenstelling tot vrijwel alle kant en klare kleine en grote toetjes en puddinkje, je proeft het. In mijn groeiende ergernis is het mij opgevallen dat ik zelfs de palmvet bij mijzelf begin te ruiken. Nog iets wat ik mij bedacht, ja het klinkt onbegrijpelijk en te gek voor woorden, maar, laat er niemand nog een 'wind' tegenwoordig, ik denk het wel, maar durf te stellen deze mogelijk door het palmvet gedimd wordt. Ik zoek nog gewone zeep zonder palmvet, ik wil frituurvet zonder palmvet, de frieten smaken niet meer zo begeerlijk als 20 jaar geleden. Ik wil gewoon geen palmvet. Dit moet zo snel mogelijk afgelopen zijn, we mogen ons best druk maken over onze gezondheid op lange termijn.
    Team OptimaleGezondheid
    Helemaal met je eens, Chef. Ook mijn zoektocht naar producten zonder palmvet is op een fiasco uitgelopen. Helaas wordt het nog steeds verkocht, omdat het goedkoop is. En zolang het verkocht wordt, zal de industrie hier niets aan veranderen. En zolang de industrie niets verandert, zal het nog steeds verkocht worden. Een vicieuze cirkel waar we, ben ik bang, nooit meer uitkomen. Dit is de hedendaagse consumptiemaatschappij: goedkoop en snel....en de gezondheid komt pas veel later...
  7. Cristina
    Wat kunnen wij nog voor Gezonde Produkten, (dus zonder Palmvet)? Te gek voor worden dat de industrie dit ons aandoet om hun zaken te vullen. Money, Money, Money!!! Simpelweg Schandalig!!@
  8. Onawa
    Als het om gezondheid gaat. Zou ik kip, vis of welk dier dan ook niet aanraden te eten. Zit ook transvetten in. Zuivel is daarom ook niet aan te raden. Lekker de noten, zaden, groente, granen en fruitttt consumeren. En zoveel mogelijk zelf fabriceren. Heel verzadigend! Mooi om te zien verder dat het echt noodzakelijk is om te stoppen met palmolie! Al niet voor het milieu!
  9. Jaap Boerman
    Gewoon verbieden alle bewerkte voeding wat voor de gezondheids factor alle kwalen die hier uit voortvloeien op de lange termijn ook de gevolgen niet meer betaalbaar worden er zijn al zoveel mensen ziek!
  10. Ruud van Riessen
    Het is gewoonweg een groot schandaal dat palmvetten en palmolie nog in onze voeding verwerkt worden. Mijn vrouw en ik zijn zeer alert bij het inkopen van onze etenswaren en lezen wat er op de etiketten staat. Als er al palmolie of palmvet op staat, zetten we het product gelijk terug in de schappen. Niet alleen omdat deze vetten er in zitten maar ook om het feit dat er hele oerwouden worden gekapt om er dan palmen te planten. Dit om aan de steeds groter wordende vraag naar palmvetten te voldoen. De Nederlandse media besteedt daar weinig of geen aandacht aan, maar kijk eens naar de Duitse zenders. Wekelijks zenden zij documentaires uit over wat de voedselindustrie allemaal doet, waar wij geen weet van hebben. Het wordt tijd dat de VWA daar eens aandacht aan besteedt. In plaats van hun kostbare tijd ( en ons belastinggeld ) te verkwanselen aan het rookverbod in de horeca gelegenheden. Ook ik weet dat roken niet goed is voor de gezondheid, maar wat de voedselindustrie op ons bordje legt is net zo slecht en misschien nog slechter voor ons en onze natuur. Om enkele voorbeelden te noemen; Wij smeren al jaren geen margarine o.i.d. op ons brood. Wij gebruiken uitsluitend echte roomboter. Wij eten graag een frietje. Maar niet gebakken in plantaardige en vloeibare vetten. Rotzooi !! Wij bakken uitsluitend in rundervet. (Veel lekkerder) Brood halen we niet meer in de supermarkt. Wij bakken het zelf. Zal niet goedkoper zijn, maar wel gezonder en veel lekkerder. Ook wordt het tijd dat onze regering zich eens buigt over wat de voedselindustrie ons allemaal voorschotelt. Ik wil maar gezegd hebben
    Team OptimaleGezondheid
    Ben het helemaal met je eens, Ruud!
  11. Miranda
    Ik maak gewoon zelf mijn notenpasta's. Moet je wel een goede keukenmachine hebben heb ik gemerkt. Kun je ook lekkere combinaties mee maken. Ik vind ze lekkerder en je weet wat erin zit.
    Team OptimaleGezondheid
    Helemaal mee eens, Miranda. Met name de zelfgemaakte 'Nutella' is bij mij favoriet!
  12. merel
    Bron voedingscentrum: Bij het volledig harden van onverzadigd vet ontstaan geen transvetzuren. Pindakaas bevat volledig gehard palmvet en bevat dus geen transvetzuren. Neemt wat mij betreft niet weg dat je beter 100% pindakaas kan eten. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/transvet.aspx en nog een leuk weetje uit hetzelfde artikel: Nu industriële transvetzuren grotendeels zijn verwijderd uit de Nederlandse voeding, leveren dierlijke transvetzuren de grootste bijdrage aan de totale hoeveelheid transvetzuren in voeding. 34% van de totale transvetzuren komt uit zuivel en 15% uit vlees. Halfvolle en magere melk bevatten geen transvet en staan in de Schijf van Vijf.
  13. jaap boerman
    Waarom worden deze geharde palm en transvetten nog steeds verborgen verwerkt in de voedsel industrie
    Rozemarijn
    Hallo Jaap, Dat is inderdaad een goede vraag waar ik zelf het antwoord ook niet op weet. In veel gevallen heeft het te maken met kosten en gemak. Gelukkig worden de regels wel steeds strenger en komen er ook steeds meer producten op de markt zonder deze vetten. Groetjes, Rozemarijn (Team OptimaleGezondheid)
  14. Henriette
    Bedankt voor dit artikel. Toch is mij nog iets niet helemaal duidelijk. In het rekenvoorbeeld wordt o.a. gezegd: "De maximale hoeveelheid transvetten is dus 2 gram. (per 2000 Kcal)." Maar wanneer er op een verpakking bij de voedingswaarden aan Vet: 0,4 gram staan, en bij daarvan verzadigd: 0,2 gram. Dan kan ik er toch in principe vanuit gaan dat dit product veilig is om te gebruiken, of staan deze vetten alsnog los van de transvetten die dan ook gebruikt zijn? Op deze betreffende verpakking staat wel Palmvet en Rundervet. Deze wil ik uiteraard het liefst vermijden, maar dat is helaas haast niet mogelijk.
    Rozemarijn
    Hallo Henriette, Verzadigd vet is gelukkig niet hetzelfde als transvetten. Volgens de Nederlandse wetten mogen er geen transvetten op een voedingswaardetabel genoemd worden, waarom dat zo is weet ik echter ook niet. Wel mogen producenten in hun producten niet meer dan 2 gram transvet per 100 g totaal vet hebben, dus zijn vrijwel alle producten veilig om te consumeren. Het beste wat je kan doen om transvetten te vermijden is om zo min mogelijk producten te consumeren die rundervet en palmvet bevatten. Omdat dat niet altijd mogelijk is, zal je wel een klein beetje binnenkrijgen, maar verklein je de hoeveelheid wel. Daarnaast komen er steeds meer producten op de markt die zonder palmvet gemaakt worden. Groetjes, Rozemarijn (Team OptimaleGezondheid)