Romanesco: is het gezond en hoe bereid je het?

Ja, romanesco is gezond. Deze groene torentjesbloemkool hoort bij dezelfde plantensoort als broccoli en bloemkool en bevat vezels, vitamine C, foliumzuur, vitamine K en glucosinolaten.¹ Wil je zoveel mogelijk voedingsstoffen behouden? Eet de groente dan rauw, stoom haar kort of rooster haar in de oven. Lang koken in veel water kost de meeste vitamine C.²³

Wat is romanesco precies?

Romanesco is een cultivar van Brassica oleracea. Tot die plantensoort horen ook broccoli, bloemkool, boerenkool en spruitjes.¹ In de winkel heet hij vaak broccoli-variant, maar botanisch zit romanesco het dichtst bij bloemkool. Daarom wordt hij in Nederland ook torentjesbloemkool genoemd.

Je herkent hem aan de geelgroene kleur en de spiraalvormige, puntige roosjes. Elk torentje bestaat weer uit kleinere torentjes. De smaak lijkt op bloemkool, maar is iets zachter en nootachtiger. Omdat hij er zo mooi uitziet, maak je er snel een feestelijk bijgerecht of een mooie soep van.

Wanneer is romanesco in het seizoen?

In Nederland en België vind je romanesco vooral van de late zomer tot in de herfst, grofweg van augustus tot november. Buiten die maanden is hij lastiger te krijgen en vaak duurder.

Welke voedingsstoffen zitten in romanesco?

Als lid van de koolfamilie heeft romanesco grotendeels dezelfde voedingsstoffen als bloemkool en broccoli:¹

• Voedingsvezels: goed voor je spijsvertering en je darmbacteriën.
• Vitamine C: helpt je weerstand en de opname van ijzer uit plantaardig voedsel.
• Foliumzuur (vitamine B11/B9): nodig voor celdeling en de aanmaak van rode bloedcellen.
• Vitamine K: speelt een rol bij de bloedstolling.
• Glucosinolaten: zwavelhoudende plantenstoffen. Als je de groente snijdt of kauwt, worden ze omgezet in onder meer sulforafaan. Die stoffen worden veel onderzocht vanwege hun antioxidatieve en ontstekingsremmende werking.

Een nuance: dat onderzoek naar glucosinolaten en sulforafaan is grotendeels in het lab en bij dieren gedaan. Het laat zien dat koolsoorten waardevolle stoffen bevatten. Het bewijst niet dat romanesco een bepaalde ziekte voorkomt of geneest.¹ Zie het daarom als een gezonde groente binnen een gevarieerd eetpatroon, niet als medicijn.

Welke bereiding behoudt de meeste voedingsstoffen?

Vitamine C en glucosinolaten lossen op in water en kunnen niet goed tegen hitte. Hoe langer je kookt en hoe meer water je gebruikt, hoe meer ervan verloren gaat.²³ Bij stomen, roosteren en wokken komt de groente niet in water terecht, dus blijft er meer behouden.

Tip uit het onderzoek: laat gesneden roosjes een paar minuten liggen voordat je ze verhit. Het enzym dat glucosinolaten omzet in sulforafaan krijgt dan de tijd om zijn werk te doen. Bij hoge temperaturen gaat dat enzym namelijk snel kapot.²

Hoe bereid je romanesco stap voor stap?

Voorbereiden

1. Spoel de romanesco af onder stromend water.
2. Snijd de onderkant van de stronk eraf en haal de buitenste bladeren weg.
3. Snijd of breek de groente in roosjes, net als bij bloemkool. De zachte binnenkant van de stronk kun je in blokjes meekoken.

Stomen

Zet de roosjes in een stoommandje boven kokend water en stoom ze 5 tot 7 minuten, tot je er met een mes makkelijk in prikt. Breng op smaak met wat olijfolie, citroensap en peper.

Koken

Kook je liever? Gebruik dan weinig water, doe de roosjes pas in de pan als het water kookt en houd het op 3 tot 5 minuten. Zo blijft de groente beetgaar en gaat er minder vitamine C verloren.³

Roosteren in de oven

1. Verwarm de oven voor op 200 °C.
2. Meng de roosjes met 1 à 2 eetlepels olijfolie, zout en peper.
3. Leg ze in één laag op een bakplaat met bakpapier. Liggen ze op elkaar, dan gaan ze stomen in plaats van roosteren.
4. Rooster ze 15 tot 20 minuten en schep ze halverwege om. Ze zijn klaar als de randjes goudbruin zijn en de stelen nog een beetje beet hebben.

Rauw

Snijd kleine roosjes in een salade of serveer ze bij een dip zoals hummus. Rauw is romanesco knapperig en mild van smaak.

Wat kun je met romanesco in de oven maken?

Geroosterde romanesco is meer dan een bijgerecht. Een paar ideeën:

• Geroosterde romanesco met zonnepitten: rooster de roosjes zoals hierboven. Rooster ondertussen een handje zonnepitten 2 à 3 minuten in een droge koekenpan. Schep de romanesco om met wat citroensap en een teentje fijngesneden knoflook, en strooi de zonnepitten erover.
• Ovenschotel: rooster de romanesco samen met kikkererwten, rode ui en paprika. Zet er op het eind feta of een gebakken ei bij voor een volledige maaltijd.
• Met kruiden: kerriepoeder, komijn of gerookte paprika passen goed bij de nootachtige smaak.
• Door pasta of risotto: meng geroosterde roosjes door volkorenpasta of een risotto.

Meer ideeën om groente aantrekkelijker te maken vind je in hoe maak ik groenten en fruit lekkerder.

Hoe lang is romanesco houdbaar?

In een (geperforeerde) plastic zak in de groentela van de koelkast blijft romanesco ongeveer 3 tot 5 dagen goed. Buiten de koelkast gaat de kwaliteit veel sneller achteruit. Bewaring en temperatuur hebben invloed op de hoeveelheid vitamine C en glucosinolaten in koolsoorten.²

Kies in de winkel een stevig exemplaar met strak aaneengesloten, heldergroene roosjes. Gele of bruine plekken en losse roosjes zijn een teken dat hij niet meer vers is.

Kun je romanesco invriezen?

Ja. Blancheer de roosjes 2 tot 3 minuten in kokend water, laat ze schrikken in ijskoud water, dep ze droog en vries ze in. Blancheren stopt de enzymen die anders smaak, kleur en voedingswaarde afbreken in de vriezer. Je verliest daarbij wel wat vitamine C.² Ingevroren romanesco kun je zonder te ontdooien in de pan of de oven doen.

Kun je romanesco eten als je bloedverdunners gebruikt?

Romanesco bevat vitamine K, net als andere koolsoorten. Gebruik je een vitamine K-antagonist zoals acenocoumarol of fenprocoumon? Dan hoef je romanesco niet te laten staan. Belangrijk is vooral dat je ongeveer evenveel vitamine K-rijke groente blijft eten. Grote, plotselinge veranderingen kunnen je INR beïnvloeden.⁴ Ga je opeens veel meer of minder koolsoorten eten, overleg dat dan met de trombosedienst of je huisarts. Op Thuisarts.nl lees je meer over bloedverdunners.

Gebruik je een nieuwer type bloedverdunner (DOAC), zoals apixaban of rivaroxaban? Daarop heeft vitamine K geen invloed op dezelfde manier.

Koolsoorten kunnen bij sommige mensen ook winderigheid geven, vooral rauw en in grote porties. Heb je een gevoelige darm of PDS? Begin dan met een kleine, gekookte portie.

Veelgestelde vragen

Is romanesco gezond? Ja. Romanesco bevat vezels, vitamine C, foliumzuur, vitamine K en glucosinolaten, net als bloemkool en broccoli. Het is een gezonde groente binnen een gevarieerd eetpatroon. Een wondermiddel is het niet.

Wat kan ik met romanesco in de oven doen? Meng de roosjes met olijfolie, zout en peper en rooster ze 15 tot 20 minuten op 200 °C, in één laag op een bakplaat. Schep ze daarna om met citroensap en knoflook en strooi er geroosterde zonnepitten over. Je kunt ze ook samen met kikkererwten en rode ui roosteren voor een volledige ovenschotel.

Is romanesco een broccoli of een bloemkool? Romanesco is een cultivar van Brassica oleracea, dezelfde soort als broccoli en bloemkool. Hij wordt vaak een broccoli-variant genoemd, maar botanisch zit hij het dichtst bij bloemkool. In smaak en bereiding lijkt hij ook meer op bloemkool.

Kun je romanesco rauw eten? Ja. Rauwe romanesco is knapperig en behoudt de meeste vitamine C. Snijd de roosjes klein en gebruik ze in een salade of bij een dip. Krijg je last van winderigheid, kies dan voor kort gestoomd.

Kun je romanesco invriezen? Ja. Blancheer de roosjes 2 tot 3 minuten, laat ze afkoelen in ijswater, dep ze droog en vries ze in. Daarna kun je ze zonder ontdooien in de pan of de oven doen.

Hoe lang blijft romanesco goed in de koelkast? In de groentela van de koelkast ongeveer 3 tot 5 dagen. Snijd hem pas vlak voor gebruik. Losse, gele of bruine roosjes betekenen dat hij over zijn beste tijd heen is.

Mag ik romanesco eten als ik bloedverdunners gebruik? Meestal wel. Gebruik je acenocoumarol of fenprocoumon, eet dan ongeveer even vaak vitamine K-rijke groente en vermijd grote, plotselinge veranderingen. Overleg met de trombosedienst als je eetpatroon flink verandert.

Is romanesco duurder dan bloemkool? Meestal wel, omdat er minder van geteeld wordt. In het seizoen, van de late zomer tot in de herfst, is hij het best verkrijgbaar en vaak het goedkoopst.