Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Kan de zomertijd invloed hebben op je gezondheid? Wat recent onderzoek zegt

Is de zomertijd slecht voor je gezondheid? Wat onderzoek zegt over slaap en hart

Is de zomertijd slecht voor je gezondheid? Wat onderzoek zegt over slaap, hart en sterfte, en hoe je sneller went aan de tijdwisseling.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 13 oktober 2026 · 7 min leestijd · Ons redactieproces

Ja, de zomertijd kan je gezondheid beïnvloeden, vooral in de eerste dagen nadat de klok in het voorjaar een uur vooruit gaat. Je slaapt korter en je biologische klok loopt uit de pas met de wandklok.12 Het effect op hartaanvallen is kleiner en onzekerder dan vaak wordt beweerd: recente studies spreken elkaar tegen.34

Waarom maakt dat ene uur zoveel uit?

Je circadiaan ritme, je interne klok van ongeveer 24 uur, stuurt onder meer je slaap, hormonen en stofwisseling aan. Die klok stelt zich vooral in op daglicht en niet op de tijd die je wekker aangeeft.2 Als de klok een uur vooruit gaat, komt de zon volgens de wandklok een uur later op en gaat ze een uur later onder. Je moet dus opstaan op een moment dat je lichaam nog nacht verwacht.

Slaapartsen noemen dat een mismatch tussen je biologische en je sociale klok. Die mismatch speelt in de dagen na de omschakeling en, in mindere mate, de hele zomertijdperiode.5 Mensen die van nature laat actief zijn (avondmensen) en mensen die al weinig slapen, merken het meestal het sterkst. Volgens een commentaar in The BMJ (2024) treft de omschakeling daardoor niet iedereen even hard en kan ze bestaande gezondheidsverschillen vergroten.1

Vergroot de zomertijd het risico op een hartaanval?

Mogelijk een beetje, maar het bewijs is minder stevig dan je vaak leest. Een systematische review in Deutsches Ärzteblatt International (2024) bundelde studies uit verschillende landen. Een deel daarvan vond een kleine stijging van het aantal hartinfarcten in de week na de voorjaarsovergang. De auteurs benadrukken dat de resultaten niet consistent zijn en dat de studies methodologische zwaktes hebben.4

Een grote Amerikaanse registratiestudie in JAMA Network Open (2025) vond geen significante toename van acute hartinfarcten in de weken rond de omschakeling, niet in het voorjaar en niet in het najaar.3 Een analyse van Europese sterftecijfers in Nature Communications (2022) zag wel een patroon in de totale sterfte: iets hoger in de weken na de voorjaarsovergang, iets lager na de herfstovergang.6

Wat betekent dit voor jou? Voor een gezond persoon is het extra risico per individu klein. Heb je een hartaandoening of een slaapstoornis zoals slaapapneu, dan is het verstandig om de overgang rustig op te vangen en klachten serieus te nemen. Herken de symptomen van een hartinfarct en bel bij pijn op de borst die niet wegtrekt direct 112. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare achtergrondinformatie.

OvergangWat gebeurt erWat onderzoek laat zien
Voorjaar (klok vooruit)Je verliest een uur slaapKorter slapen; mogelijk kleine stijging hartinfarcten en sterfte, niet consistent46
Najaar (klok terug)Je wint een uurGeen duidelijke stijging van hartinfarcten34

Hoe verstoort de zomertijd je slaap?

Licht is het belangrijkste signaal voor je biologische klok. Ochtendlicht zet de klok vroeger, avondlicht zet hem later.2 In de zomertijd krijg je volgens de wandklok minder licht in de ochtend en meer licht in de avond. Je lichaam schuift daardoor richting later inslapen, terwijl je wekker op dezelfde tijd afgaat. Het gevolg is dat je korter slaapt.5

Dat slaaptekort kan ook buiten de slaapkamer gevolgen hebben. Onderzoekers die Amerikaanse medische aansprakelijkheidsclaims analyseerden, zagen dat incidenten rond de voorjaarsovergang en in de zomertijdmaanden gemiddeld ernstiger waren en tot hogere uitkeringen leidden.7 Dat bewijst niet dat de zomertijd fouten veroorzaakt, maar het past bij wat bekend is over vermoeidheid en concentratie. Lees ook wat langdurige spanning met je lichaam doet in ons artikel over stresshormonen.

Hoe pas je je sneller aan na de tijdwisseling?

De adviezen hieronder volgen uit hoe licht je biologische klok bijstuurt.25 Begin er een paar dagen voor de overgang mee:

  • Schuif je bedtijd geleidelijk op. Ga elke avond een kwartier eerder naar bed, zodat je het uur over meerdere dagen verdeelt.
  • Zoek ‘s ochtends daglicht op. Een wandeling of ontbijt bij het raam helpt je klok naar voren te schuiven.
  • Dim ‘s avonds het licht. Fel licht en schermen laat op de avond duwen je klok juist de verkeerde kant op.
  • Houd vaste tijden aan. Ver uitslapen in het weekend maakt de aanpassing lastiger.
  • Plan de eerste dagen rustig. Vermijd waar mogelijk lange autoritten en zware beslissingen op weinig slaap.

Blijf je na een paar weken slecht slapen, of gebruik je medicijnen die je op vaste tijden moet innemen? Bespreek het dan met je huisarts of apotheker.

Moet de zomertijd worden afgeschaft?

Slaapwetenschappers pleiten vooral voor het stoppen met wisselen en voor permanente standaardtijd, bij ons de wintertijd. De American Academy of Sleep Medicine stelt in een standpunt uit 2024 dat standaardtijd het best aansluit bij de menselijke biologische klok.5 Het debat is niet eenzijdig: een overzichtsartikel uit 2023 zet argumenten voor en tegen naast elkaar.2

OptieVoordeelNadeel
Twee keer per jaar wisselenLichte zomeravondenJaarlijkse verstoring van slaap en ritme15
Permanente wintertijdSluit het best aan op de biologische klok5Vroeger donker op zomeravonden
Permanente zomertijdMeer avondlicht; in de VS mogelijk minder wildaanrijdingen8Donkere winterochtenden, blijvende mismatch5

De Europese Commissie stelde in 2018 voor om de halfjaarlijkse tijdwisseling af te schaffen en het Europees Parlement stemde daar in 2019 mee in. De lidstaten zijn het sindsdien niet eens geworden, dus de klok blijft voorlopig twee keer per jaar verspringen.

Veelgestelde vragen

Helpt goed beddengoed of een goed matras bij de overgang naar zomertijd?

Een comfortabel bed kan prettig zijn als je na de tijdwisseling toch al moeilijker inslaapt. Het lost de oorzaak niet op: je biologische klok loopt een uur achter op de wandklok, en die klok reageert vooral op licht.2 Ochtendlicht en een vaste bedtijd doen daarom meer dan nieuw beddengoed.

Hoe lang duurt het voordat je lichaam aan de zomertijd gewend is?

Dat verschilt per persoon. Veel mensen merken het een paar dagen tot ongeveer een week, avondmensen vaak langer. Slaapartsen wijzen erop dat de mismatch tussen biologische klok en wandklok bij een deel van de mensen de hele zomertijdperiode in lichte mate blijft bestaan.5

Is de overgang in het voorjaar zwaarder dan die in de herfst?

Ja, de voorjaarsovergang is het zwaarst, omdat je een uur slaap verliest en je klok naar voren moet schuiven. Studies die een stijging van hartinfarcten of sterfte vonden, zagen die na de voorjaarsovergang en niet na de herfstovergang.46 Een grote Amerikaanse studie uit 2025 vond bij geen van beide overgangen een significante toename van hartinfarcten.3

Krijg je door de zomertijd echt eerder een hartaanval?

Dat staat niet vast. Een systematische review uit 2024 vond in een deel van de studies een kleine stijging na de voorjaarsovergang, maar noemt het bewijs inconsistent.4 Een Amerikaanse registratiestudie uit 2025 vond geen significant verband.3 Het individuele risico is hoe dan ook klein.

Kan ik melatonine gebruiken om sneller te wennen?

Melatonine wordt soms gebruikt om het slaapritme te verschuiven, maar het is geen onschuldig snoepje en de juiste timing luistert nauw. Overleg eerst met je huisarts of apotheker, zeker als je medicijnen gebruikt, zwanger bent of borstvoeding geeft. Voor een verschuiving van één uur zijn ochtendlicht en een geleidelijk vervroegde bedtijd de eerste keus.2

Hebben kinderen en tieners meer last van de zomertijd?

Tieners hebben van nature een later slaapritme en moeten toch vroeg op voor school, waardoor de zomertijd hun slaaptekort kan vergroten.5 Bij jonge kinderen helpt het om de bedtijd in de dagen vooraf elke avond een kwartier te vervroegen. Houd het avondritueel verder hetzelfde.

Waarom past mijn biologische klok zich niet gewoon aan de wandklok aan?

Je biologische klok stelt zich in op daglicht, niet op de cijfers op je telefoon.2 De zon komt na de tijdwisseling op hetzelfde moment op als de dag ervoor, alleen noemen wij dat tijdstip een uur later. Je lichaam heeft tijd en vooral ochtendlicht nodig om bij te schuiven.

Footnotes

  1. Johnson KG, Hale L, Johnson DA. Daylight saving time harms health and increases inequalities. BMJ (Clinical research ed.). 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39448240/ ↩ ↩2 ↩3

  2. Antle MC. The controversy over daylight saving time: evidence for and against. Current Opinion in Pulmonary Medicine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37578383/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  3. Rymer JA, Li S, Chiswell K. Daylight Savings Time and Acute Myocardial Infarction. JAMA Network Open. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40924425/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  4. Hurst A, Morfeld P, Lewis P. Daylight Saving Time Transitions and Risk of Heart Attack. Deutsches Ärzteblatt International. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38888468/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  5. Rishi MA, Cheng JY, Spector A. Daylight saving time is a solution that creates more problems than it solves!. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38459651/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  6. Lévy L, Robine JM, Rey G. Daylight saving time affects European mortality patterns. Nature Communications. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36372798/ ↩ ↩2 ↩3

  7. Gao C, Lage C, Scullin MK. Medical malpractice litigation and daylight saving time. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38445709/ ↩

  8. Cunningham CX, Nuñez TA, Hentati Y. Permanent daylight saving time would reduce deer-vehicle collisions. Current Biology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36327981/ ↩

Gratis keto-check · 2 minuten

Ontvang je persoonlijke keto-plan om af te vallen

Afgestemd op wat jij lekker vindt en hoeveel tijd je hebt om te koken. Je plan staat direct klaar.

Ja, ik wil mijn keto-plan
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Bronnen

  1. Johnson KG, Hale L, Johnson DA — Daylight saving time harms health and increases inequalities · BMJ (Clinical research ed.) · 2024
  2. Antle MC — The controversy over daylight saving time: evidence for and against · Current Opinion in Pulmonary Medicine · 2023
  3. Rymer JA, Li S, Chiswell K — Daylight Savings Time and Acute Myocardial Infarction · JAMA Network Open · 2025
  4. Hurst A, Morfeld P, Lewis P — Daylight Saving Time Transitions and Risk of Heart Attack · Deutsches Ärzteblatt International · 2024
  5. Rishi MA, Cheng JY, Spector A — Daylight saving time is a solution that creates more problems than it solves! · Journal of Clinical Sleep Medicine · 2024
  6. Gao C, Lage C, Scullin MK — Medical malpractice litigation and daylight saving time · Journal of Clinical Sleep Medicine · 2024
  7. Lévy L, Robine JM, Rey G — Daylight saving time affects European mortality patterns · Nature Communications · 2022
  8. Cunningham CX, Nuñez TA, Hentati Y — Permanent daylight saving time would reduce deer-vehicle collisions · Current Biology · 2022
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Persoonlijk plan · gratis

Afvallen met keto? Begin met jouw plan

Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct je persoonlijke keto-plan.

Start de keto-check
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Lees ook

Meer over levensstijl

4 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. henri van eemeren
    Hallo,Jan eerst en vooral dank je voor de prachtige informatie die je doorgeeft,het zet echt tot nadenken aan en je mooie goede tips die je geeft zegt echt wel veel hoor.Ik ben er dan ook goed mee bezig mij te informeren,het is ook allemaal zeer duidelijk.Dank je. De Beste groeten Henri.
    Robert Jan Hendriksauteur
    Bedankt Henri:)
  2. Domus
    Wij zitten met een 25 man in.1huis wat slecht word schoongemaakt. Het is opgevallen dat er veel mensen jeukbultjes krijgen. Wat kan dat zijn.
    Team OptimaleGezondheid
    Op dit moment is schurft (in studentenhuizen) een steeds groter wordend probleem. Hebben jullie al eens goed het beddengoed nagekeken? Schurft is niet erg, maar ontzettend vervelend. Ga even naar je huisarts voor medicatie, en je bent er snel weer af. Onnodig te zeggen dat jullie ALLES moeten wassen en schoonmaken, om deze vervelende beestjes uit te bannen. Veel succes!