Neurostimulatie bij oorsuizen: wat werkt en wat is nog in ontwikkeling?

Elektrische stimulatie van het zenuwstelsel — neuromodulatie — is een van de meest veelbelovende onderzoeksgebieden voor tinnitus. Bij een specifieke vorm waarbij kaak- of nekklachten een rol spelen, laten eerste studies positieve resultaten zien.¹ Voor de meeste vormen van chronische tinnitus is neuromodulatie nog geen bewezen standaardbehandeling, maar de wetenschap boekt gestaag vooruitgang.²

Wat is neuromodulatie en hoe werkt het bij tinnitus?

Tinnitus — het aanhoudende suizen, fluiten of zoemen zonder externe geluidsbron — ontstaat door verstoorde activiteit in auditieve en niet-auditieve hersengebieden.³ Het zenuwstelsel stuurt alle lichamelijke functies aan via elektrische signalen. Bij tinnitus zijn die signalen in bepaalde hersencircuits verstoord: er is abnormale spontane activiteit in gebieden die normaal geluid verwerken.⁴

Neuromodulatie probeert die verstoorde activiteit bij te sturen — met elektrische prikkels via geïmplanteerde elektrodes (invasief) of via het huidoppervlak (niet-invasief). Het principe: herstel het verstoorde patroon van hersenactiviteit, en de waarneming van het suizen neemt af.

Bij welk type oorsuizen lijkt elektrische stimulatie het meest te helpen?

Niet alle tinnitus is hetzelfde. Bij somatosensorische tinnitus — een vorm waarbij spanning of aandoeningen in de kaak, nek of schouder de klachten uitlokken of verergeren — lijkt bimodale stimulatie bijzonder veelbelovend.¹ Daarbij combineert men auditieve stimulatie (geluid) met elektrische prikkeling van somatosensorische zenuwen in de nek of het gezicht, gelijktijdig toegediend.

Een review uit 2023 van Michiels concludeert dat bimodale neuromodulatie bij somatosensorische tinnitus momenteel de best onderbouwde niet-invasieve aanpak is.¹ Voor chronische tinnitus zonder somatosensorische component zijn de resultaten gemengder: een multidisciplinaire expertanalyse uit 2024 stelt dat er nog geen behandeling is die bij alle patiënten werkt.²

Invasieve versus niet-invasieve neurostimulatie: een overzicht

Er zijn twee hoofdroutes: ingrepen waarbij een apparaat wordt geïmplanteerd, en technieken die van buitenaf werken.

Geïmplanteerde neurostimulatoren zijn de afgelopen jaren aanzienlijk verkleind en technisch verder ontwikkeld. De meest onderzochte toepassingen bij tinnitus zijn echter de niet-invasieve varianten, omdat tinnitus op zichzelf geen indicatie vormt voor een hersenchirurgische ingreep.

Een apart geval vormt het cochleair implantaat: bij mensen met zowel ernstig gehoorverlies als tinnitus laat een review uit 2023 zien dat het implantaat in een groot deel van de gevallen ook de tinnitus significant vermindert of doet verdwijnen.⁵

Wat zegt de wetenschap in 2024?

Tinnitus treft naar schatting 10–15% van de bevolking in enige mate chronisch.³ Omdat er geen enkelvoudige oorzaak is — genetische aanleg, gehoorschade, centrale sensitisatie en somatosensorische input spelen allemaal een rol⁴ — is één universele behandeling niet realistisch.

De huidige wetenschappelijke consensus is dat neuromodulatie deel uitmaakt van een multimodale aanpak: gecombineerd met audiologische revalidatie, cognitieve gedragstherapie en zo nodig een gehoorapparaat.² Miniaturisering van stimulatoren, betere patiëntenselectie op basis van tinnitus-subtype en verfijndere stimulatieparameters zijn de drie ontwikkelingslijnen waarop huidig onderzoek zich richt.²

Wat kun je nu al doen als je last hebt van oorsuizen?

Neuromodulatie is op dit moment geen standaardbehandeling die je zomaar kunt aanvragen bij een huisarts. Wat wél beschikbaar is:

• KNO-arts of audioloog: eerste stap voor diagnose en doorverwijzing
• Gehoorapparaat: vermindert tinnitus-beleving aanzienlijk bij bijkomend gehoorverlies
• Cognitieve gedragstherapie (CGT): bewezen effectief voor het verminderen van de lijdensdruk
• Tinnitus retraining therapy (TRT): combineert geluidstherapie met counseling
• Thuisarts.nl: betrouwbare patiënteninformatie over tinnitus en vervolgstappen

Heb je aanhoudende oorsuizen? Bespreek het altijd met een arts — zeker als de klachten eenzijdig zijn, plotseling ontstaan of gepaard gaan met gehoorverlies of duizeligheid.

Veelgestelde vragen

Kan een neurostimulator oorsuizen permanent genezen?

Geen enkele huidige behandeling geneest chronische tinnitus permanent bij alle patiënten. Neuromodulatie kan bij bepaalde vormen — met name somatosensorische tinnitus — de klachten aanzienlijk verminderen, maar is doorgaans geen eenmalige oplossing. Onderzoek naar langetermijneffecten loopt nog. Bespreek realistische verwachtingen altijd met een KNO-arts.

Is transcraniële magnetische stimulatie (TMS) vergoed voor tinnitus?

TMS wordt in Nederland voor tinnitus over het algemeen niet vergoed vanuit de basisverzekering, omdat het voor deze indicatie nog als experimenteel geldt. Vraag je zorgverzekeraar of er een aanvullende vergoeding mogelijk is. Een KNO-arts of audioloog kan je doorverwijzen naar centra die TMS aanbieden.

Wat is somatosensorische tinnitus en hoe weet ik of ik dat heb?

Somatosensorische tinnitus is een vorm waarbij bewegingen of spanning in de kaak, nek of schouders de tinnitus beïnvloeden — het suizen wordt erger of minder afhankelijk van houding of spieractiviteit. Een KNO-arts of gespecialiseerde fysiotherapeut kan dit vaststellen via gerichte tests. Het onderscheiden van dit subtype is belangrijk omdat de behandelaanpak verschilt van andere vormen van tinnitus.

Helpt een cochleair implantaat ook als ik alleen tinnitus heb zonder gehoorverlies?

Een cochleair implantaat is uitsluitend geïndiceerd bij ernstig gehoorverlies, niet bij tinnitus zonder gehoorverlies. De positieve bevinding is dat bij mensen die het implantaat wél nodig hebben, de tinnitus in veel gevallen ook afneemt. Zonder gehoorverlies zijn niet-invasieve opties zoals bimodale stimulatie of cognitieve gedragstherapie de betere keuze.

Wat is op dit moment de meest bewezen behandeling voor chronische tinnitus?

Cognitieve gedragstherapie (CGT) heeft de sterkste wetenschappelijke onderbouwing voor het verminderen van de lijdensdruk bij chronische tinnitus. CGT geneest het suizen niet, maar vermindert significant hoe zwaar je het ervaart. Gehoorapparaten helpen sterk wanneer er ook gehoorverlies is. Bespreek de opties die bij jouw situatie passen met een KNO-arts of audioloog.