Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Puisten Uitknijpen: Wanneer Mag Het en Hoe Doe Je Het Veilig?

Puisten Uitknijpen: Wanneer Mag Het en Hoe Doe Je Het Veilig?

Puisten uitknijpen vergroot het risico op littekens — maar als je het toch doet, is de techniek allesbepalend. Lees wanneer het mag en hoe.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 22 april 2026 · 6 min leestijd · Ons redactieproces

Bijna niemand kan het laten: een rijpe puist zit er zo verleidelijk uit. Toch raadt elke dermatoloog het af. Uitknijpen vergroot het risico op diepere ontsteking en blijvende acnelittekens aanzienlijk. Als je het tóch doet, is de techniek bepalend voor de schade. Dit artikel legt uit wanneer, hoe, en wanneer beslist niet.

Is uitknijpen echt zo slecht voor je huid?

De huid rondom een puist bevat bacteriën (Cutibacterium acnes), talg en dode huidcellen. Wanneer je te vroeg of te ruw knijpt, verplaats je die inhoud niet naar buiten maar dieper de huid in. Dat veroorzaakt een hevigere ontstekingsreactie en beschadigt de huidbarrière.1

Mechanische manipulatie van puisten — knijpen, krabben, peuteren — is één van de belangrijkste risicofactoren voor permanente littekenvorming.2 Toch zijn er situaties waarbij een rijpe pustule voorzichtig geleegd kan worden zonder noemenswaardig extra risico, mits je de juiste techniek hanteert.

De gouden regel: wacht altijd tot er een duidelijke witte kop zichtbaar is. Een puist zonder kop is nog niet rijp; forceren maakt hem altijd erger en kan een onschuldige pukkel in een diepere, pijnlijke ontsteking veranderen.

Welk type puist kun je uitknijpen en welk niet?

Type puistUitknijpen?Toelichting
Witte kop (pustule)Ja, met goede techniekPus zit oppervlakkig
Mee-eter (comedone)Liever niet zelfGrote kans op poriënbeschadiging
Rode puist zonder kop (papule)NeeForceren veroorzaakt diepere ontsteking
Steenpuist (furuncle)Nooit zelfVereist medische behandeling
Cyste (diepe acne-cyste)Nooit zelfHoog litteken-risico, dermatoloog nodig

Puisten verdwijnen bij de meeste mensen spontaan binnen drie tot zeven dagen.3 Wachten is in bijna alle gevallen de betere optie.

Hoe knijp je een puist uit zonder schade aan te richten?

Als je besluit een rijpe pustule te verwijderen, minimaliseer dan het risico met deze stappen:

  1. Was je handen grondig met zeep en water gedurende minimaal 20 seconden.
  2. Reinig de huid rondom de puist met een mild reinigingsmiddel.
  3. Gebruik een steriele naald (optioneel): desinfecteer de naald met alcohol, laat volledig afkoelen, en prik voorzichtig het koepeltje van de witte kop aan.
  4. Bedek je vingertoppen met een schoon tissue of gaasje — nooit direct contact met blote vingers.
  5. Druk zijdelings: spreid de huid rondom de puist en duw van beide kanten voorzichtig omhoog en naar buiten — niet recht naar beneden.
  6. Stop direct als het pijn doet of als er alleen bloed komt in plaats van pus.
  7. Desinfecteer de plek daarna met een mild antisepticum.

Stop zodra de puist leeg is. Herhaaldelijk duwen beschadigt de huidbarrière en verhoogt de kans op een diepere ontsteking.1

Wat doe je nadat je een puist hebt uitgeknepen?

Na het verwijderen van een puist is de huidbarrière tijdelijk verzwakt.1 Zo herstel je die zo snel mogelijk:

  • Breng een milde, niet-comedogene moisturizer aan (dit staat op de verpakking).
  • Laat make-up op de plek voor minimaal 24 uur achterwege.
  • Gebruik buiten altijd zonnebrandcrème op de plek: een ontstoken huid verkleurt sneller bij blootstelling aan UV-straling.
  • Raak de plek niet opnieuw aan — nu is de kans op infectie het grootst.

Blijft de plek rood, gezwollen of pijnlijk na twee tot drie dagen, of zie je tekenen van een diepere infectie? Raadpleeg dan je huisarts. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Wat werkt echt tegen terugkerende puisten?

De beste aanpak is voorkomen dat puisten zich überhaupt vormen. Bewezen effectieve opties:34

  • Dagelijkse reiniging met een mild, niet-irriterend reinigingsmiddel vermindert overtollig talg en verstoppende huidresten.
  • Lokale retinoïden zoals adapaleen reguleren celvernieuwing en verminderen de vorming van comedonen; lage concentraties zijn vrij verkrijgbaar bij de apotheek.
  • Benzoylperoxide (2,5–5%) doodt Cutibacterium acnes en is zonder recept beschikbaar.
  • Voeding met lage glycemische index: er is toenemend bewijs dat minder suiker en geraffineerde koolhydraten de ernst van acne kan verminderen.5
  • Ernstige acne (cysten, nodulen, of acne die niet reageert op apotheekproducten) vereist behandeling door een dermatoloog. Orale isotretinoïne is in die gevallen soms de meest effectieve optie.6

Zonnebrandcrème dagelijks gebruiken beschermt bovendien tegen post-inflammatoire hyperpigmentatie — de donkere vlekjes die puisten kunnen nalaten.7

Veelgestelde vragen

Wat is het beste: een puist uitknijpen of gewoon wachten — en waar gaat die puist dan naartoe?

Wachten is vrijwel altijd de betere keuze. Bij de meeste mensen verdwijnt een puist spontaan binnen drie tot zeven dagen doordat het immuunsysteem de ontsteking oplost en het pus langzaam door het lichaam wordt afgebroken en opgenomen. Uitknijpen vergroot het risico op een diepere ontsteking en permanente littekens. Als je hem echt niet kunt laten staan, wacht dan minimaal tot er een duidelijke witte kop zichtbaar is.

Wanneer moet ik met mijn puisten naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als je puisten diep, pijnlijk en erg groot zijn — zoals steenpuisten of acne-cysten — als je huid na zes weken consequente zelfzorg niet verbetert, of als je ernstige littekens begint te ontwikkelen. De huisarts kan doorverwijzen naar een dermatoloog of een behandeling met lokale dan wel orale middelen voorschrijven. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Kan ik naast de huisarts ook ergens anders terecht voor puisten of acne?

Ja. Voor lichte tot matige acne kun je zonder doorverwijzing terecht bij een huidtherapeut. Huidtherapeuten behandelen comedonen, voeren chemische peelings uit en geven adviezen op maat. Bij ernstige of aanhoudende acne verwijst de huisarts door naar een dermatoloog, die ook hormonale of orale behandelingen kan voorschrijven.

Ik heb kleine rode pukkeltjes op mijn voorhoofd. Wat kan ik het beste doen?

Kleine rode pukkeltjes zonder witte kop zijn papels — niet-rijpe puistjes die je beter niet aanraakt. Reinig je huid twee keer per dag met een mild reinigingsmiddel en gebruik een niet-comedogene moisturizer. Benzoylperoxide (2,5%), vrij verkrijgbaar bij de apotheek, kan helpen de ontsteking te verminderen. Verbeteren ze niet binnen twee tot drie weken, raadpleeg dan een huisarts of huidtherapeut.

Helpt zon of veel water drinken tegen puisten?

Er is geen goed bewijs dat extra UV-blootstelling of meer water drinken acne structureel vermindert. UV-straling kan de huid tijdelijk droger laten lijken, maar verhoogt het risico op post-inflammatoire hyperpigmentatie — de donkere vlekjes die puisten kunnen nalaten. Gebruik bij zonnig weer altijd zonnebrandcrème met minimaal SPF 30 op de aangedane huid.

Wat doe je nadat je een puist hebt uitgeknepen?

Desinfecteer de plek direct met een mild antisepticum en breng eventueel een pimple patch (hydrocolloid, verkrijgbaar bij de apotheek) aan om de plek te beschermen. Breng daarna een niet-comedogene moisturizer aan en vermijd make-up op de plek gedurende minimaal 24 uur. Gebruik buiten zonnebrandcrème om verkleuringen te voorkomen en raak de plek niet opnieuw aan.

Na het uitknijpen lijkt de puist binnenin stuk te zijn gegaan en heb ik een blauwe of zwarte plek. Wat moet ik doen?

Dit is waarschijnlijk een onderhuidse bloeduitstorting (hematoom) die ontstaat wanneer het knijpen te krachtig was. Raak de plek niet opnieuw aan en breng kort een koud kompres aan om de zwelling te beperken. Als de plek rood blijft, pijnlijk is of groter wordt in de komende 24 uur, raadpleeg dan je huisarts — een onderhuidse infectie vraagt medische behandeling.

Wat is de snelste manier om een puist te laten genezen?

Een rijpe pustule geneest het snelst als je hem met steriele techniek voorzichtig leeghaalt en daarna de huidbarrière ondersteunt met een antisepticum en een niet-comedogene moisturizer. Een pimple patch met hydrocolloid beschermt de plek, trekt vocht op en versnelt genezing. Rode, niet-rijpe puisten genezen het snelst met rust: niet aanraken en een lokale benzoylperoxide-crème (2,5%) aanbrengen.

Footnotes

  1. Deng Y, Wang F, He L. Skin Barrier Dysfunction in Acne Vulgaris: Pathogenesis and Therapeutic Approaches. Medical Science Monitor. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39668545/ ↩ ↩2 ↩3

  2. Jennings T, Duffy R, McLarney M. Acne scarring — pathophysiology, diagnosis, prevention and education: Part I. Journal of the American Academy of Dermatology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35792196/ ↩

  3. Layton AM, Ravenscroft J. Adolescent acne vulgaris: current and emerging treatments. The Lancet Child & Adolescent Health. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36525984/ ↩ ↩2

  4. Geng R, Sibbald RG. Acne Vulgaris: Clinical Aspects and Treatments. Advances in Skin & Wound Care. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38241449/ ↩

  5. Ryguła I, Pikiewicz W, Kaminiów K. Impact of Diet and Nutrition in Patients with Acne Vulgaris. Nutrients. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38794714/ ↩

  6. Paichitrojjana A, Paichitrojjana A. Oral Isotretinoin and Its Uses in Dermatology: A Review. Drug Design, Development and Therapy. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37649956/ ↩

  7. Mohsin N, Hernandez LE, Martin MR. Acne treatment review and future perspectives. Dermatologic Therapy. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35841269/ ↩

Bronnen

  1. Deng Y, Wang F, He L — Skin Barrier Dysfunction in Acne Vulgaris: Pathogenesis and Therapeutic Approaches · Medical Science Monitor · 2024
  2. Ryguła I, Pikiewicz W, Kaminiów K — Impact of Diet and Nutrition in Patients with Acne Vulgaris · Nutrients · 2024
  3. Jennings T, Duffy R, McLarney M — Acne scarring — pathophysiology, diagnosis, prevention and education: Part I · Journal of the American Academy of Dermatology · 2024
  4. Layton AM, Ravenscroft J — Adolescent acne vulgaris: current and emerging treatments · The Lancet Child & Adolescent Health · 2023
  5. Geng R, Sibbald RG — Acne Vulgaris: Clinical Aspects and Treatments · Advances in Skin & Wound Care · 2024
  6. Paichitrojjana A, Paichitrojjana A — Oral Isotretinoin and Its Uses in Dermatology: A Review · Drug Design, Development and Therapy · 2023
  7. Mohsin N, Hernandez LE, Martin MR — Acne treatment review and future perspectives · Dermatologic Therapy · 2022
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over levensstijl

De meest ongezonde gewoontes: wat de wetenschap écht zegt

Levensstijl

De meest ongezonde gewoontes: wat de wetenschap écht zegt

Welke ongezonde gewoontes schaden je gezondheid het meest? Van snacken zonder honger tot chronische stress — dit zegt actueel wetenschappelijk onderzoek.

Biergist tegen acne: wat zegt het onderzoek en welke alternatieven werken beter?

Biergist tegen acne: wat zegt het onderzoek en welke alternatieven werken beter?

Werkt biergist tegen acne? Ontdek wat de wetenschap zegt over werkzame stoffen, veilige dosering en bewezen acnebehandelingen die wél effect hebben.

Pepermuntolie bij PDS: werkt het echt — en 14 andere bewezen alternatieven

Pepermuntolie bij PDS: werkt het echt — en 14 andere bewezen alternatieven

Pepermuntolie in maagsapresistente capsules verlicht PDS-krampen aantoonbaar. Welke 14 andere middelen werken — en hoe combineer je ze slim?

Koud douchen: wat werkt echt en wat is overdreven?

Koud douchen: wat werkt echt en wat is overdreven?

Koud douchen helpt bij spierherstel en alertheid — maar werkt het ook bij gewichtsverlies of immuunfunctie? Meta-analyses uit 2023–2025 geven antwoord.

10 kleine gewoontes die je gezondheid direct verbeteren

10 kleine gewoontes die je gezondheid direct verbeteren

10 kleine aanpassingen met grote impact op je gezondheid: van kaliumrijk voedsel en beweging tot slaap en minder alcohol. Wetenschappelijk onderbouwd.

38 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. Hanneke | Choosebeauty.nl
    Een goede tip is om je puisten uit te knijpen met wattenstaafjes als je wat langere nagels hebt. Vaak beschadig je de huid met je nagels en heb je daardoor meer kans op littekens dan wanneer je hiervoor wattenstaafjes gebruikt.
  2. Davide
    Wat is het beste een puist uitknijpen of gewoon wachten en als je wacht waar gaat die push dan naar toe?
    Team OptimaleGezondheid
    De beste is, en blijft, om de puistjes niet uit te knijpen. Het puistjes zal vanzelf openknippen of gewoon uitdrogen en verdwijnen. Op deze manier voorkom je vervelende littekens! Heel veel succes!
  3. Noella
    Ik heb ff probleem en ik ben zo dom gedaan dat ik met mijn handen witte pukkel uitgeknepen en niet hand gewassen en mijn gezicht niet schoongemaakt. Dat heb ik vanmorgen gedaan. Dat hoor ik van mijn vriend dus ik was ff paniek snel naar badkamer mijn gezicht met zeep gedaan en mijn handen twee keer gewassen.heb ik nu ff nou probleem
    Team OptimaleGezondheid
    Niet nodig om direct in paniek te raken, maar de volgende wel beter om denken. Je weet nu in ieder geval hoe je het WEL moet doen!
  4. Miquele
    Ik krijg vaak puisjes onder mijn nu is en aan de boven zijden van mijn hoofd hoe komt dit en hoe krijg ik ze weg
    Team OptimaleGezondheid
    Alle kennis die ik hierover heb, kun je vinden op mijn speciale blog over acne. Je kunt het hier vinden: https://www.optimalegezondheid.com/acne/ Als je daarna nog vragen hebt, hoor ik het natuurlijk graag!
  5. Joppe
    Hallo, Ik heb soms rode vlekken in mijn gezicht die eerst lijken op een puist maar daarna diep onder mijn huid blijken te zitten, als je er gewoon afblijft gaat het rood weg maar blijft je huid daar bol voor altijd. De zalf voor puisten werkt hier ook niet op en ik knijp ze nooit uit. Wat is het en wat moet ik doen?
    Team OptimaleGezondheid
    Toch maar even een afspraak maken met je huisarts of met een dermatoloog, Joppe. Lastig te zeggen wat het exact is, maar dit heeft wel een adequate behandeling nodig. Dat is wel duidelijk.
  6. Roos
    Ik heb meerdere zeer vervelende puisten net onder mijn neus vleugel. Er zitten nú 3 witte koppen op. Ik heb het gevoel dat ik voor gek loop. Het doet echt zeer in ze uit te knijpen mede omdat ik denk dat er nog meer zitten die nog niet door zijn. Wat te doen? Ik heb wel eens gehoord dat tandpasta smeren helpt
    Team OptimaleGezondheid
    Lees het volgende artikel maar eens, Roos: https://www.optimalegezondheid.com/acne-en-tandpasta/
  7. Bojana
    Hoi, ik heb dus sinds 3 dagen geleden een opgezwollen bult achter mijn oor. Vermoedelijk is het een abces.Hij is 2 à 3 cm in omvang en het doet pijn als ik het aanraak. Het gebied om de abces zelf doet geen pijn, wat mij een beetje verbaasde. Mijn huisarts heeft nu vakantie dus ik kan daar niet terecht dus ik vraag me af of het nog een weekje zou kunnen wachten, want het is nog best klein en groeit bijna niet meer. Als ik mijn oor omvouw zie ik wel dat het een witte bult is, maar nu is het nog rood en is de huid eromheen nog niet dunner geworden (de abces is nog niet rijp). Nu ik al deze verhalen lees word ik best bang, want als er iets is waar ik niet tegen kan dan is het pijn. Ik weet zelf niet meer wat ik moet doen. Zou iemand hier zsm op kunnen reageren. Groetjes, Bojana
    Team OptimaleGezondheid
    Toch belangrijk om even naar een arts te gaan, Bojana. Is niet een vervangende arts waar je even terecht kunt?
  8. een meisje
    Ik heb een aantal kleine pukkeltjes op mijn voorhoofd en een paar zijn ook rood. ik zit er best mee wat kan ik het beste doen zodat het minder word? Zou ik wat zon kunnen gebruiken en veel water moeten drinken of hebben jullie nog andere tips?
    Team OptimaleGezondheid
    Water drinken en een beetje zonlicht is altijd goed voor je. Voor de rest: Kijk hier maar eens https://www.optimalegezondheid.com/17-handige-tips-tegen-acne-jeugdpuistjes/
  9. sarah
    ik heb een pukkel/puist naast mijn neus voor mijn gevoel te vroeg uitgeknepen,en ik ben bang voor een litteken, wat gebeurd er als je iets te vroeg uitknijpt?? helppp
    Team OptimaleGezondheid
    Als je er verder niet meer aan peutert, zullen eventuele beschadigingen van de huid waarschijnlijk wel weer herstellen, Sarah!
  10. Danyl
    Ik heb een puist in mijn wenkbrauw hoe moet ik die uitknijpen
    Team OptimaleGezondheid
    Het beste is om deze niet uit te knijpen, Danyl. Gewoon niet doen!
  11. Jos
    Wat kan je best doen nadat je een puist hebt uitgeknepen? Ik weet dat je dat beter niet doet maar soms is het sterker dan mezelf
    Team OptimaleGezondheid
    Toch moet je proberen sterk te zijn, Jos. Maar als je het dan toch niet kunt laten: Ontsmetten en niet meer aankomen!
  12. Claudia
    Ik heb al een lange tijd een bult op mijn kin, vermoedelijk een puist die maar niet rijp wil worden. Gister toch geknepen en nu lijkt deze binnen in mijn huid stuk te zijn gegaan i.p.v. dat de viezigheid naar buiten is gekomen als gevolg dat ik nu met een zwarte bloed uitstorting op m’n kin rondloop, wat moet ik doen? Ik ben bang dat het ontstekingen kan veroorzaken.
    Team OptimaleGezondheid
    Jammer dat je niet geduldiger bent geweest, maar ik kan me dit heel goed voorstellen. Maar in dit geval zou ik toch even naar de huisarts gaan. Doordat alle viezigheid nu onder de huis zit, is de kans op meer ontstekingen groot. Dus om erger te voorkomen, even naar je arts.
  13. Lynn
    Beste, Doordat ik op vakantie ben kreeg ik bultjes (met vocht in) op mijn kon en neus te staan. Ik drukte dees allemaal open omdat ik nooit van mijn gezicht kan blijven. nu zit heel mijn gezicht vol met wondjes, precies dat ik op mijn gezicht ben gevallen. Wat is de snelste manier om dit te genezen?
  14. Nikki
    Hallo, ik ben nu 15 jaar oud dus ik zit vol in de pubertijd. Helaas heb ik erg last vast pukkels, in het begin deed ik mijn pukkels niet uitknijpen ik gebruikte duren maskers en een droog lotion om de pukkels uit te drogen. Op een gegeven moment werkte dat niet meer en zei mijn vader tegen mij; je moet je pukkels echt gaan uitknijpen wat er zit nu allemaal viezigheid in je gezicht. Hij had een punt, de afgelopen weken heeft hij dus pukkels uitgeknepen. Het is al minder geworden maar ik vind het nog niet zoals ik het gewild had. Ik ben ook bang omdat de pukkels niet stoppen met komen dat ik steeds blijf uitknijpen en dat er dan littekens ontstaan op mijn gezicht. Wat moet ik doen? Wat is het beste?
    Team OptimaleGezondheid
    Jouw angst is terecht, Nikki. Als je ze uit blijft knijpen, dan zullen er uiteindelijk alléén maar meer komen. Ook is er een groot gevaar voor littekens. Uitknijpen is beslist een slechte oplossing. Lees de volgende artikelen maar eens door voor andere oplossingen: https://www.optimalegezondheid.com/?s=acne
  15. Aniek
    Nouw ik heb op dit moment een dikke puist op mijn neus en die doet best pijn. Wat moet ik daar dan mee doen?
    Team OptimaleGezondheid
    Niet aankomen, want dan maak je het alleen maar erger op de langere termijn.
  16. Yvette
    Ik heb helaas een paar puistjes op de verkeerde manier uitgedrukt nu heb ik last van hele kleine rode bultjes in mijn gezicht. Wat kan ik hier aan doen of voor gebruiken waar door het weg gaat.
    Team OptimaleGezondheid
    Dat is nu al te laat, Yvette. Beste wat je nu kunt doen is het plekje laten ademen, dus niet verbergen onder een laag make-up. Na een poosje zal het dan verdwijnen.
  17. Meisje
    Wat moet je doen als je puist heel veel pijn doet, maar wel een witte kop heeft? Uitknijpen of laten zitten?
  18. Ab
    Ik had een puist op mijn neus die ik uitgeknepen had maar daarna werd het rood paarsig en erger Nu is het een paar dagen later en het is een beetje zwart paarsig en het doet niet pijn maar het ziet er vies uit en ik schaam me ervoor als ik naar school ga
  19. Roxy
    Ik heb echt al bijna 1,5 jaar een pukkel ofzo op m'n kin eerst was het een puistje maar k was zo dom om die uitteknijpen en nu is het ontstoken en zit ie onder me huid en van elk ding dat ik er op doe woord het erger ik probeer nu cocosolie ik hoop dat het werkt!
    Team OptimaleGezondheid
    Succes, Roxy. Hou je me op de hoogte of het gewerkt heeft?
  20. Privé, noem me maar K
    puistje opengegaan tijdens het douchen, gevaarlijk?
    Team OptimaleGezondheid
    Nee, niet gevaarlijk, maar er nu wel van afblijven, natuurlijk.
  21. Ela
    Hoii, ik heb een vreselijke puist op mijn voorhoofd alleen is het hard ik wil hem super graag eruit halen maar hoe??
    Team OptimaleGezondheid
    Niet doen, Ela. En als je deze puist écht kwijt wilt, laat het dan even op de goede manier doen door je huisarts.