Rode wijn en gezondheid: wat zegt het onderzoek écht?

Rode wijn bevat resveratrol en polyfenolen — stoffen met antioxidatieve en mogelijk hartbeschermende eigenschappen.¹ Maar dat betekent niet dat je wijn moet drinken voor je gezondheid: de hoeveelheid alcohol die daarvoor nodig zou zijn, is schadelijk. De interessante stoffen in rode wijn vind je ook in druivensap, donkere chocolade en andere voeding — zonder alcohol.

Wat zit er in rode wijn dat wetenschappers interesseert?

Rode wijn is bijzonder rijk aan polyfenolen — een groep plantaardige verbindingen met antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen. Polyfenolen vind je ook in druivensap, donkere chocolade, thee, blauwe bessen en olijfolie. Je hebt daar geen alcohol voor nodig.

De bekendste polyfenol in rode wijn is resveratrol, afkomstig uit de schil van blauwe druiven. Resveratrol heeft in laboratorium- en dierstudies uiteenlopende effecten laten zien, van bescherming van hartspiercellen² tot mogelijke anti-agingmechanismen.³

Resveratrol: veelbelovend, maar niet via een glas wijn

Reviews en studies uit 2022–2024 beschrijven mogelijke voordelen van resveratrol:

Cruciaal voorbehoud: de meeste studies gebruiken geconcentreerde resveratrolsupplementen in doses van 150–500 mg per dag. Een glas rode wijn bevat slechts 0,3–1,9 mg resveratrol. Om studiedoses via wijn te bereiken, zou je honderden glazen per dag moeten drinken — wat onmogelijk en gevaarlijk is.

Hoeveel rode wijn is verantwoord?

De Hartstichting en het RIVM zijn duidelijk: er bestaat geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik. Elke hoeveelheid alcohol vergroot de kans op bepaalde kankersoorten, leveraandoeningen en hersenbeschadiging op lange termijn.

Aandachtspunten als je af en toe een glas drinkt:

• Zwangerschap en borstvoeding: alcohol is te allen tijde af te raden — er is geen veilige hoeveelheid bekend. Raadpleeg Thuisarts.nl bij twijfel.
• Medicatiegebruik: alcohol beïnvloedt de werking van bloedverdunners, antidepressiva en andere medicatie. Vraag je arts of apotheker.
• Hoge bloeddruk: overmatig alcoholgebruik verhoogt de bloeddruk. Zie ook ons artikel over hoge bloeddruk.
• Drink je niet? Dan is er geen wetenschappelijke reden om te beginnen vanwege veronderstelde gezondheidsvoordelen.

Koken met rode wijn: heeft dat nog zin?

Culinair gezien is rode wijn in sauzen en marinades prima — het geeft smaak en diepte. Bij verhitting verdampt het grootste deel van de alcohol, maar resveratrol en polyfenolen worden ook gedeeltelijk afgebroken bij hoge temperaturen. De eventuele gezondheidswaarde is daarmee beperkt.

Wil je polyfenolen via voeding binnenkrijgen? Kies dan voor donkere druiven, druivensap, donkere chocolade (>70% cacao) of extra vierge olijfolie.

Veelgestelde vragen

Is het onderzoek naar rode wijn en gezondheid niet gewoon cherrypicking?

Dat is een terechte kritiek. Veel positief nieuws over rode wijn is gebaseerd op observationele studies, waarbij matige drinkers ook vaker andere gezonde gewoonten hebben — betere voeding, meer bewegen. Dat maakt het moeilijk om het effect van wijn zelf te isoleren. De huidige wetenschappelijke consensus is dat je niet moet beginnen met drinken vanwege veronderstelde gezondheidsvoordelen.

Is rode wijn goed voor je hart?

Resveratrol heeft in labostudies beschermende effecten op hartspiercellen laten zien.² Maar de concentratie resveratrol in een glas wijn is vele malen lager dan de doses die in studies gebruikt worden. De Hartstichting adviseert dan ook geen alcohol te drinken voor hartgezondheid — de risico’s van alcohol wegen niet op tegen de eventuele voordelen van polyfenolen.

Wat is resveratrol precies?

Resveratrol is een polyfenol — een plantaardig beschermingsstofje — dat van nature voorkomt in de schil van blauwe druiven, bosbessen en pinda’s. Het zit ook in rode wijn, maar in lage concentraties. Wetenschappers onderzoeken het vanwege mogelijke anti-aging, ontstekingsremmende en hartbeschermende eigenschappen.³

Is donker druivensap even gezond als rode wijn?

Donker druivensap bevat vergelijkbare polyfenolen en resveratrol als rode wijn, maar zonder de risico’s van alcohol. Voor het binnenkrijgen van plantaardige antioxidanten is druivensap dan ook een logischer keuze. Het Voedingscentrum beveelt aan fruit zoveel mogelijk in onbewerkte vorm te eten, omdat sap meer suiker per portie bevat dan een handvol druiven.

Mag ik rode wijn drinken als ik bloeddrukverlagende medicatie slik?

Dat hangt af van de specifieke medicatie. Alcohol kan de werking van meerdere soorten bloeddrukverlagende middelen beïnvloeden en zelf de bloeddruk verhogen bij overmatig gebruik. Bespreek dit altijd met je arts of apotheker voordat je iets verandert aan je drinkgewoonten. Bij twijfel is Thuisarts.nl een betrouwbaar startpunt.