Candida tijdens de zwangerschap: veilige behandeling en risico's voor je baby

Een vaginale schimmelinfectie (candida) tijdens de zwangerschap behandel je veilig met lokale crèmes of ovules op basis van miconazol of clotrimazol.¹ Orale antischimmelmiddelen zoals fluconazol worden afgeraden vanwege risico’s voor de baby. Verhoogde oestrogeenspiegels maken je tijdens de zwangerschap extra vatbaar voor deze schimmel.²

Waarom komt candida vaker voor tijdens de zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap stijgen je oestrogeenspiegels flink. Oestrogeen beïnvloedt de celwand van Candida albicans en stimuleert de vorming van hyfenstructuren — de agressievere groeivorm van de schimmel.² Daardoor neemt de kans op een vaginale schimmelinfectie toe vergeleken met niet-zwangere vrouwen.³

Factoren die bijdragen:

• Veranderde vaginale pH — het zuurmilieu verschuift, wat schimmelgroei bevordert
• Verminderde afweer — je immuunsysteem dempt zichzelf om de baby te tolereren
• Meer glycogeen in vaginaal weefsel, wat als voedingsbron dient voor Candida⁴

Wat zijn de symptomen van candida in de zwangerschap?

De klachten zijn meestal goed herkenbaar:

• Jeuk, irritatie en een branderig gevoel in en rond de vagina
• Dikke, wit-romige afscheiding (vergelijkbaar met kwark)
• Roodheid en zwelling van de schaamlippen
• Pijn bij plassen of vrijen

Deze symptomen zijn niet exclusief voor candida. Bacteriële vaginose of een seksueel overdraagbare aandoening (soa) geeft vergelijkbare klachten. Laat het altijd controleren door je verloskundige of huisarts, zeker tijdens de zwangerschap.¹

Welke behandeling is veilig bij candida tijdens de zwangerschap?

Lokale behandeling is de eerste keuze. Vaginale crèmes en ovules met miconazol of clotrimazol worden als veilig beschouwd tijdens de zwangerschap.¹ Een Cochrane-review bevestigt dat lokale azoolbehandeling effectief is bij vaginale candida.⁵

Behandeling	Veilig in zwangerschap?	Opmerking
Miconazol crème/ovule	Ja (lokaal)	Zonder recept verkrijgbaar
Clotrimazol crème/ovule	Ja (lokaal)	Meest onderzochte optie5
Orale fluconazol	Nee — vermijd	Risico op aangeboren afwijkingen, m.n. 1e trimester1
Orale itraconazol	Nee	Onvoldoende veiligheidsdata in zwangerschap

Overleg altijd met je verloskundige of huisarts vóór je een middel gebruikt, ook als het vrij verkrijgbaar is. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Is candida gevaarlijk voor je ongeboren baby?

Het bekendste risico voor de pasgeborene is orale candida (spruw). Als er bij de bevalling een actieve infectie aanwezig is, kan de baby tijdens de passage door het geboortekanaal in contact komen met de schimmel.³ Spruw bij zuigelingen is goed behandelbaar met antimycotische druppels, maar kan leiden tot voedings- en slaapproblemen.

Bij vroeggeboorte of een sterk verminderde afweer van de baby is het risico op complicaties groter. Bespreek dit met je arts als dit op jou van toepassing is.

Wat doe je bij terugkerende schimmelinfecties?

Recidiverende vulvovaginale candidiasis — meerdere infecties kort na elkaar — komt bij een deel van de zwangere vrouwen voor. Een Cochrane-review uit 2022 concludeert dat lokale azoolbehandeling ook bij recidiverende infecties effectief is, al kan een onderhoudsdosering nodig zijn.⁵

Er is toenemende resistentie van Candida-soorten tegen standaard antischimmelmiddelen, ook bij zwangere vrouwen.⁶⁴ Als een eerste behandeling niet aanslaat, kan je arts een kweek en gevoeligheidstest laten uitvoeren om het juiste middel te bepalen.

Kan candida ook de mond aantasten tijdens de zwangerschap?

Ja. Orale candida (spruw) kan ook bij de moeder voorkomen, al is het minder frequent dan de vaginale variant. Hormonale en immuunveranderingen tijdens de zwangerschap beïnvloeden het orale microbioom, waardoor Candida-kolonisatie makkelijker optreedt.⁷⁸

Herkenbare signalen zijn wit-gelige plekjes op tong, wangen of gehemelte. Raadpleeg je tandarts of huisarts als je dit vermoedt.

Wanneer direct een arts raadplegen?

Neem contact op met je verloskundige of huisarts als:

• De klachten na 7 dagen lokale behandeling niet verbeteren
• Je koorts, buikpijn of abnormaal bloedverlies hebt
• Je in het eerste trimester zit en overweegt een vrij verkrijgbaar middel te gebruiken
• Je de infectie voor de tweede keer hebt binnen korte tijd
• Je twijfelt of het om candida gaat of om een andere infectie

Veelgestelde vragen

Is een candida-infectie gevaarlijk voor mijn ongeboren baby?

Het grootste risico is dat de baby tijdens de bevalling spruw ontwikkelt door contact met de schimmel in het geboortekanaal.³ Spruw bij pasgeborenen is goed behandelbaar met antimycotische druppels. Tijdige behandeling bij jou verkleint het risico aanzienlijk.

Welke behandeling mag ik gebruiken bij een schimmelinfectie tijdens de zwangerschap?

Lokale behandeling met miconazol- of clotrimazolcrème of -ovule is veilig bevonden tijdens de zwangerschap.¹ Orale fluconazol wordt afgeraden, met name in het eerste trimester, vanwege mogelijk verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.¹ Overleg altijd eerst met je verloskundige of huisarts, ook bij vrij verkrijgbare middelen.

Hoe weet ik of ik een schimmelinfectie heb en geen bacteriële vaginose?

Bij candida is de afscheiding dik en wit-romig; bij bacteriële vaginose eerder dun, grijsachtig en met een visachtige geur. Zelfdiagnose is onbetrouwbaar, zeker tijdens de zwangerschap. Laat je altijd onderzoeken door je verloskundige of huisarts voor de juiste diagnose en behandeling.

Kan ik mijn baby besmetten met spruw tijdens de bevalling?

Als je bij de bevalling een actieve candida-infectie hebt, bestaat de kans dat de baby spruw ontwikkelt door contact tijdens de passage door het geboortekanaal. Spruw bij zuigelingen is herkenbaar aan witte plekjes in de mond en is goed te behandelen. Meld een actieve infectie altijd vooraf aan je verloskundige.

Waarom krijg ik steeds opnieuw een schimmelinfectie tijdens mijn zwangerschap?

Herhaalde infecties (recidiverende vulvovaginale candidiasis) komen voor bij een deel van de zwangere vrouwen. Hormonale veranderingen, meer glycogeen in vaginaal weefsel en verminderde weerstand maken je extra gevoelig.⁴ Bij terugkerende klachten is een kweek zinvol om te kijken of er sprake is van een resistente Candida-soort.⁶

Kan ik probiotica nemen ter preventie van een schimmelinfectie tijdens de zwangerschap?

Er is enig onderzoek naar probiotica als aanvulling bij de behandeling van vaginale candida, maar de bewijskracht is nog onvoldoende voor een aanbeveling als primaire preventie. Bespreek het altijd met je verloskundige voordat je supplementen gebruikt tijdens de zwangerschap. De veiligheid van specifieke producten varieert.

Hoe lang duurt de behandeling van een schimmelinfectie tijdens de zwangerschap?

Lokale behandeling duurt doorgaans 7 dagen — langer dan de kuren van 1 tot 3 dagen die buiten de zwangerschap worden gebruikt. De hogere oestrogeenspiegels maken de schimmel weerbaarder, wat een langere kuur rechtvaardigt.² Volg de behandeling altijd volledig af, ook als de klachten al eerder verbeteren.

Footnotes

1. Nyirjesy P, Brookhart C, Lazenby G. Vulvovaginal Candidiasis: A Review of the Evidence for the 2021 CDC STI Treatment Guidelines. Clinical infectious diseases. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35416967/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

2. Bataineh MTA, Cacciatore S, Semreen MH. Exploring the effect of estrogen on Candida albicans hyphal cell wall glycans and ergosterol synthesis. Frontiers in cellular and infection microbiology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36268228/ ↩ ↩² ↩³

3. Bhosale VB, Koparde AA, Thorat VM. Vulvovaginal candidiasis — an overview of current trends and the latest treatment strategies. Microbial pathogenesis. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39921042/ ↩ ↩² ↩³

4. Maftei NM, Arbune M, Georgescu CV. Vulvovaginal Candidiasis in Pregnancy — Between Sensitivity and Resistance to Antimycotics. Journal of xenobiotics. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37489336/ ↩ ↩² ↩³

5. Cooke G, Watson C, Deckx L. Treatment for recurrent vulvovaginal candidiasis (thrush). The Cochrane database of systematic reviews. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35005777/ ↩ ↩² ↩³

6. Aboagye G, Waikhom S, Asiamah EA. Antifungal susceptibility profiles of Candida and non-albicans species isolated from pregnant women. Microbiology spectrum. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40454865/ ↩ ↩²

7. Gilbert Klaczko C, Alkhars N, Zeng Y. The Oral Microbiome and Cross-Kingdom Interactions during Pregnancy. Journal of dental research. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37431832/ ↩

8. Alomeir N, Mao X, Yang R. Association between salivary immune markers and oral health conditions in pregnant women. Scientific reports. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40328948/ ↩

Bronnen

1. Cooke G, Watson C, Deckx L — Treatment for recurrent vulvovaginal candidiasis (thrush) · The Cochrane database of systematic reviews · 2022
2. Bhosale VB, Koparde AA, Thorat VM — Vulvovaginal candidiasis — an overview of current trends and the latest treatment strategies · Microbial pathogenesis · 2025
3. Nyirjesy P, Brookhart C, Lazenby G — Vulvovaginal Candidiasis: A Review of the Evidence for the 2021 CDC STI Treatment Guidelines · Clinical infectious diseases · 2022
4. Aboagye G, Waikhom S, Asiamah EA — Antifungal susceptibility profiles of Candida and non-albicans species isolated from pregnant women · Microbiology spectrum · 2025
5. Maftei NM, Arbune M, Georgescu CV — Vulvovaginal Candidiasis in Pregnancy — Between Sensitivity and Resistance to Antimycotics · Journal of xenobiotics · 2023
6. Alomeir N, Mao X, Yang R — Association between salivary immune markers and oral health conditions in pregnant women · Scientific reports · 2025
7. Bataineh MTA, Cacciatore S, Semreen MH — Exploring the effect of estrogen on Candida albicans hyphal cell wall glycans and ergosterol synthesis · Frontiers in cellular and infection microbiology · 2022
8. Gilbert Klaczko C, Alkhars N, Zeng Y — The Oral Microbiome and Cross-Kingdom Interactions during Pregnancy · Journal of dental research · 2023