Paracetamol, ibuprofen of aspirine: wat kies je bij welke pijn?

Paracetamol is de eerste keus bij gewone hoofdpijn en koorts, ibuprofen werkt beter bij pijn met ontsteking (zoals spierpijn of menstruatiepijn), en aspirine gebruik je als volwassene — nooit bij kinderen onder de 16. De drie middelen werken via verschillende mechanismen en zijn niet zomaar uitwisselbaar.¹

Wat is het verschil tussen paracetamol, ibuprofen en aspirine?

Paracetamol dempt pijn en koorts via het centrale zenuwstelsel, maar heeft nauwelijks ontstekingsremmende werking.² Ibuprofen en aspirine zijn niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s): ze remmen COX-enzymen die prostaglandinen aanmaken — stoffen die ontsteking, pijn en koorts bevorderen.¹ Daardoor zijn NSAID’s effectiever bij pijn met een ontstekingscomponent, terwijl paracetamol volstaat bij gewone hoofdpijn of koorts zonder ontsteking.

Wanneer kies je paracetamol?

Paracetamol is voor de meeste volwassenen en kinderen de veiligste keuze bij milde pijn en koorts, mits je de aanbevolen dosering aanhoudt.³

Dosering voor volwassenen: 500–1000 mg per keer, elke 4–6 uur, maximaal 4 gram per dag.

Let op: veel vrij verkrijgbare middelen tegen griep en verkoudheid bevatten ook paracetamol. Combineer je die met losse tabletten, dan bereik je snel de maximumdosis. Bij leveraandoeningen of zwaar alcoholgebruik kan ook een lagere dosis al schadelijk zijn — het risico op hepatotoxiciteit stijgt aanzienlijk.⁴ Overleg dan altijd eerst met je arts of apotheker.

Wanneer kies je ibuprofen?

Ibuprofen werkt pijnstillend, ontstekingsremmend én koortsverlagend. Het is een goede keuze bij spierpijn, menstruatiepijn, gewrichtspijn of tandpijn met zwelling.³

Dosering voor volwassenen: 200–400 mg per keer, tot maximaal 1200 mg per dag zonder recept (op medisch advies tot 2400 mg/dag). Neem het bij voorkeur na een maaltijd.

Ibuprofen is minder geschikt als je:

• Maagproblemen of een maagzweer hebt
• Hart- of nierproblemen hebt
• Bloedstollingsstoornissen hebt

Bij ouderen is extra voorzichtigheid geboden: NSAID’s verhogen in deze groep het risico op maag-darmklachten, nierschade en hart-vaatproblemen.⁵

Let op bij zwangerschap: Gebruik ibuprofen niet in het derde trimester. Dit kan de nierfunctie en bloedcirculatie van het ongeboren kind ernstig verstoren. Raadpleeg altijd je arts of verloskundige.

Wanneer kies je aspirine?

Aspirine (acetylsalicylzuur) werkt als NSAID, maar heeft een extra eigenschap: het remt bloedplaatjesaggregatie onomkeerbaar. In lage doses (80–100 mg) wordt het preventief voorgeschreven bij hart- en vaatziekten — dat is een ander gebruik dan pijnstilling.

Dosering voor volwassenen (pijn): 300–900 mg elke 4–6 uur, maximaal 4 gram per dag.

Kinderen en jongeren: Aspirine is niet geschikt voor kinderen en jongeren onder de 16 jaar. Er bestaat een zeldzame maar ernstige complicatie: het syndroom van Reye, een gevaarlijke lever- en hersenontsteking die kan optreden bij virale infecties. Gebruik bij kinderen altijd paracetamol of ibuprofen op de juiste leeftijds- en gewichtsdosering.

Interactie met bloedverdunners: Gebruik aspirine nooit zonder overleg met je arts als je al bloedverdunners gebruikt — zoals acenocoumarol of fenprocoumon. De combinatie vergroot het bloedingsrisico aanzienlijk.

De drie pijnstillers vergeleken

Mag je paracetamol en ibuprofen combineren?

Ja, paracetamol en ibuprofen mogen naast elkaar worden gebruikt. Ze werken via verschillende mechanismen en versterken elkaars pijnstillend effect.⁶ Een systematische review uit 2025 bevestigt dat de combinatie farmacologisch rationeel is, mits je de maximumdoseringen van elk middel apart respecteert.⁶ Bij kinderen met acute pijn toonde een expertconsensus aan dat de combinatie veilig en effectief kan zijn onder juiste begeleiding.⁷

Houd de middelen wel gescheiden in tijd: neem ze niet exact tegelijk in, maar wissel af (bijvoorbeeld paracetamol om 8:00, ibuprofen om 12:00). Overleg bij twijfel met je apotheker.

Wanneer raadpleeg je een arts of apotheker?

Thuisarts.nl adviseert bij aanhoudende pijn — langer dan een paar dagen — altijd contact op te nemen met een zorgverlener.

Raadpleeg sowieso een arts of apotheker als je:

• Lever-, nier- of hartproblemen hebt
• Bloedverdunners of andere vaste medicatie gebruikt
• Zwanger bent of borstvoeding geeft
• Ouder dan 70 jaar bent en regelmatig pijnstillers nodig hebt⁵
• Pijn hebt die na twee à drie dagen niet verbetert

Veelgestelde vragen

Mag ik paracetamol en ibuprofen tegelijkertijd nemen?

Ja, dat mag. Paracetamol en ibuprofen werken via verschillende mechanismen en kunnen naast elkaar worden gebruikt als de pijn daarvoor aanleiding geeft. Houd de maximumdoseringen van elk middel apart bij en wissel de innamemomenten af. Overleg bij twijfel met je apotheker.

Welke pijnstiller is het beste bij hoofdpijn?

Voor gewone spanningshoofdpijn is paracetamol de eerste keuze: het werkt goed en heeft nauwelijks bijwerkingen. Ibuprofen kan beter werken als de hoofdpijn gepaard gaat met spierspanning in de nek, omdat het ook ontstekingsremmend werkt. Raadpleeg een arts bij terugkerende of hevige hoofdpijn.

Hoe gevaarlijk is een paracetamol overdosis?

Een paracetamol overdosis is ernstig en kan leiden tot onherstelbare leverschade, ook als je je aanvankelijk nauwelijks ziek voelt. Het risico bestaat al boven de 4 gram per dag, of bij een lagere dosis als je leveraandoeningen hebt of veel alcohol gebruikt. Bel bij vermoeden van overdosering direct 112 of ga naar de spoedeisende hulp.

Welke pijnstiller is veilig tijdens de zwangerschap?

Paracetamol is de minst riskante keuze tijdens de zwangerschap, maar gebruik het liefst zo kort mogelijk en op de laagste effectieve dosis. Ibuprofen en aspirine worden afgeraden, zeker in het derde trimester. Overleg altijd met je verloskundige of arts voordat je een pijnstiller inneemt.

Mag je aspirine nemen als je al bloedverdunners slikt?

Nee, niet zonder overleg met je arts. Aspirine heeft zelf een bloedverdunnend effect, en de combinatie met anticoagulantia zoals acenocoumarol of fenprocoumon vergroot het risico op gevaarlijke bloedingen. Vraag altijd advies aan je arts of apotheker.

Is ibuprofen slecht voor je maag?

Ibuprofen kan het maagslijmvlies irriteren, vooral bij langdurig gebruik of hoge doses. Het risico is kleiner als je het na een maaltijd inneemt. Heb je een maagzweer of chronische maagklachten, dan is paracetamol een veiliger alternatief.

Werkt ibuprofen beter dan paracetamol bij spierpijn?

Bij spierpijn met een ontstekingscomponent — zoals na intensief sporten of bij een verstuiking — kan ibuprofen effectiever zijn omdat het ook de ontsteking remt. Voor gewone spierpijn zonder duidelijke ontsteking zijn de twee middelen vergelijkbaar in effectiviteit.

Mag je ibuprofen nemen als je nierproblemen hebt?

Bij bestaande nierproblemen worden ibuprofen en andere NSAID’s afgeraden. Ze verminderen de doorbloeding van de nieren en kunnen de nierfunctie verder verslechteren. Paracetamol is dan een veiliger keuze, maar overleg altijd met je arts over de juiste dosering.