Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
7 fouten die PDS-klachten onnodig erger maken — en wat je beter kunt doen

7 fouten die PDS-klachten onnodig erger maken — en wat je beter kunt doen

Heb je prikkelbare darm syndroom? Ontdek welke 7 veelgemaakte fouten je klachten verergeren en welke wetenschappelijk onderbouwde alternatieven beter werken.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 23 april 2026 · 5 min leestijd · Ons redactieproces

PDS-klachten verergeren vaak door vermijdbare fouten in voeding, gewoonten en zorgkeuzes. Hieronder lees je de zeven meest voorkomende, wat recente wetenschap erover zegt, en hoe je het anders aanpakt. Weet je niet zeker of je PDS hebt? Bespreek je klachten eerst met je huisarts of raadpleeg Thuisarts.nl.

Fout 1: Ultra-bewerkt voedsel blijven eten

Ultra-bewerkte producten — chips, kant-en-klare maaltijden, industrieel gebak — bevatten vrijwel geen vezels, veel verzadigd vet en vaak polyolen (sorbitol, mannitol, xylitol). Polyolen zijn fermenteerbare suikers die bij PDS tot opgeblazen gevoel, krampen en diarree kunnen leiden.12

Kijk bij de supermarkt op het etiket:

KenmerkWaarschuwingssignaal
Vetten> 20 g per 100 g
Toegevoegde suikersHoog én lijst vol polyolen
Vezels< 1 g per 100 g
IngrediëntenlijstMeer dan vijf onbekende additieven

Fout 2: Een strikt eliminatiedieet volgen zonder begeleiding

Een volledig glutenvrij, lactosevrij of koolhydraatarm dieet klinkt logisch, maar een te restrictief dieet vergroot het risico op tekorten aan voedingsstoffen.3 Bovendien reageert elke PDS-patiënt anders op voedsel.

Het low-FODMAP-dieet is de best onderzochte eliminatiestrategie bij PDS, maar hoort begeleid te worden door een diëtist. Eigen experimenten zonder begeleiding leiden vaak tot onnodige restricties en gemiste voedingsstoffen.

Fout 3: Alle vezels mijden

Na een slechte ervaring verbannen veel mensen vezels volledig — maar dat is zelden de juiste keuze. Oplosbare vezels, zoals psyllium (vlozaad), helpen de darmpassage te reguleren en worden in onderzoek positief beoordeeld voor zowel PDS met overheersende diarree als constipatie.24

Type vezelVoorbeeldenEffect bij PDS
OplosbaarPsyllium, havermout, appelOndersteunt stoelgang, doorgaans goed verdragen
OnoplosbaarTarwezemelen, roggeKan klachten verergeren bij sommigen

Bouw vezels langzaam op — 1 tot 2 gram extra per week — en noteer je reacties in een voedseldagboek.

Fout 4: Genoegen nemen met een arts die je niet serieus neemt

PDS is een erkende functionele darmstoornis met biologische onderbouwing — geen verbeelding, en niet uitsluitend een gevolg van stress.1 Onderzoek toont aan dat de kwaliteit van de arts-patiëntrelatie de behandeluitkomst aanzienlijk beïnvloedt.3

Als je het gevoel hebt niet gehoord te worden, vraag dan een second opinion aan bij een andere huisarts of verwijs jezelf naar een MDL-arts (maag-, darm- en leverarts).

Fout 5: Je schamen voor PDS

Wereldwijd heeft naar schatting 5 tot 10 procent van de bevolking PDS.1 Schaamte leidt ertoe dat je klachten niet bespreekt, hulp uitstelt en behandeling vertraagt. Sociale steun is een relevante factor in de beleving van chronische darmklachten. Ga het gesprek aan met mensen die je vertrouwt, of zoek een lotgenotengroep.

Fout 6: Sociale activiteiten volledig vermijden

Angst en stress zijn bekende triggers voor PDS-klachten via de zogenoemde darm-hersenas — de directe verbinding tussen darmen en brein.13 Maar afspraken consequent afzeggen vergroot angst en sociaal isolement, wat de klachten op zijn beurt versterkt.

Praktische aanpak: informeer je naasten eerlijk over je situatie, spreek af op momenten waarop je je doorgaans beter voelt, en plan activiteiten waarbij toiletfaciliteiten beschikbaar zijn.

Fout 7: Denken dat PDS niet te beheersen is

Er bestaat geen medicijn dat PDS volledig wegneemt, maar dat betekent niet dat je klachten onbehandelbaar zijn. Bewezen effectieve strategieën zijn onder meer het low-FODMAP-dieet, bepaalde probiotica, cognitieve gedragstherapie (CGT) en medicatie afgestemd op je klachtentype.5

Werk samen met je huisarts aan een individueel behandelplan. Laat je niet afschepen met “leer er maar mee leven.”

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn buikklachten PDS zijn of iets ernstigs?

PDS wordt gediagnosticeerd door een arts na het uitsluiten van andere aandoeningen zoals inflammatoire darmziekten of coeliakie. Alarmsignalen die directe medische aandacht vereisen zijn: bloed bij de ontlasting, onverklaard gewichtsverlies, koorts, of acute hevige pijn rechtsonder in de buik — dat kan wijzen op appendicitis. PDS-klachten zijn doorgaans chronisch, terugkerend en hangen samen met eten of stress. Bij twijfel altijd naar de huisarts.

Maakt stress mijn PDS echt erger?

Ja, stress is een van de best gedocumenteerde triggers bij PDS. De darm-hersenas verbindt het zenuwstelsel direct met de darmen, waardoor emotionele spanning de darmmotoriek en pijngevoeligheid beïnvloedt. Technieken als cognitieve gedragstherapie, mindfulness en ontspanningsoefeningen kunnen helpen die cirkel te doorbreken.

Helpt macrogol bij verstopping door PDS?

Macrogol (PEG) is een osmotisch laxeermiddel dat vocht in de darm houdt en de stoelgang versoepelt. Het wordt soms ingezet bij PDS met overheersende constipatie, maar is geen specifiek PDS-middel. Bespreek gebruik altijd met je huisarts of apotheker, zeker bij langdurig gebruik of wanneer de diagnose PDS nog niet bevestigd is.

Helpen probiotica bij PDS?

Een systematische meta-analyse uit 2024 (Wu et al., Nutrients) concludeert dat bepaalde probiotische stammen de klachten van PDS kunnen verminderen, maar de effectiviteit verschilt sterk per stam en per persoon. Er is niet één probioticum dat voor iedereen werkt. Bespreek het met je huisarts voor je een supplement start, en wees kritisch op claims van specifieke merken.

Helpt het om kleine porties te eten en goed te kauwen bij PDS?

Kleine maaltijden verspreid over de dag verminderen de belasting op de darmen en kunnen klachten zoals een opgeblazen gevoel en krampen verlichten. Goed kauwen start de spijsvertering al in de mond en vergemakkelijkt de verdere vertering in het maag-darmkanaal. Dit is een veilige, eenvoudige strategie die je direct kunt combineren met andere aanpassingen zoals het bijhouden van een voedseldagboek.

Footnotes

  1. Huang KY, Wang FY, Lv M. Irritable bowel syndrome: Epidemiology, overlap disorders, pathophysiology and treatment. World Journal of Gastroenterology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37475846/ 2 3 4

  2. Galica AN, Galica R, Dumitrașcu DL. Diet, fibers, and probiotics for irritable bowel syndrome. Journal of Medicine and Life. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35419092/ 2

  3. Sebastián Domingo JJ. Irritable bowel syndrome. Medicina Clinica. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34238582/ 2 3

  4. Di Rosa C, Altomare A, Terrigno V. Constipation-Predominant Irritable Bowel Syndrome (IBS-C): Effects of Different Nutritional Patterns on Intestinal Dysbiosis and Symptoms. Nutrients. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37049488/

  5. Wu Y, Li Y, Zheng Q. The Efficacy of Probiotics, Prebiotics, Synbiotics, and Fecal Microbiota Transplantation in Irritable Bowel Syndrome: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Nutrients. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38999862/

Bronnen

  1. Huang KY, Wang FY, Lv M — Irritable bowel syndrome: Epidemiology, overlap disorders, pathophysiology and treatment · World Journal of Gastroenterology · 2023
  2. Galica AN, Galica R, Dumitrașcu DL — Diet, fibers, and probiotics for irritable bowel syndrome · Journal of Medicine and Life · 2022
  3. Sebastián Domingo JJ — Irritable bowel syndrome · Medicina Clinica · 2022
  4. Wu Y, Li Y, Zheng Q — The Efficacy of Probiotics, Prebiotics, Synbiotics, and Fecal Microbiota Transplantation in Irritable Bowel Syndrome: A Systematic Review and Network Meta-Analysis · Nutrients · 2024
  5. Di Rosa C, Altomare A, Terrigno V — Constipation-Predominant Irritable Bowel Syndrome (IBS-C): Effects of Different Nutritional Patterns on Intestinal Dysbiosis and Symptoms · Nutrients · 2023
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over levensstijl

28 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. luna
    Wil graag commentaar geven op je post. Junkfood bestaat uit koolhydraten en onverzadigd vetten kroket zit koolhydraten patat van aardappel wordt gefrituurd in zonnebloemolie of maisolie Frituur is olie van maïs, zonnebloemen etc. Een kh arm dieet helpt vaak al bij een PDS er. Omdat vaak de grootste allergenen melk en tarwe granen zijn. Vet helpt bij veel mensen juist om te ontlasten. Dus wees niet bang voor verzadigd vet. Vermijd transvet en olie van zonnebloem etc behalve olijfolie. Atkins,Paleo en scd dieet kunnen helpen bij pds.
    Team OptimaleGezondheid
    Dank je wel voor deze aanvulling, Luna!
    Smakman
    Correct ik heb zelf ook last van pds.. En had gefrituurd in de zonnebloemolie... Nou ik heb het geweten nooit meer!! Nooit meer!!
  2. janwillem van dam
    ik ben janwillem 44 hen er veel last van maar nu wel tabletje van arts gehad dupatal is wel goed tabletje vindf ik maar ik zou echt graag met lotrgenoten in contact komen ontmoeten kan dat en waar ik woon cappele ad ijsel omgeving rotterdam hopelijk mag ik mensen leren kennen en erover praten nog beter om tips wijsheid te leren daarover mijn email is vdamjw@gmail.com en echt ik hioop andere mensen te mogen leren kennen daarover spatisch darm syndroom
    Team OptimaleGezondheid
    Zijn er lezers in de omgeving van Capelle aan de IJssel die contact op willen nemen met Jan Willem?
    Zilverwenneke
    Er zijn tekenen van PDS bij mijn 11jarige dochter, al spreken artsen enkel over darm koliek! Ze heeft voorbije nacht 3uur liggen kermen van de pijn! Was ze 10jaar ouder, zou ik gezworen hebben dat ze weeën had! "Ik ga dood mama" Bloed en urine tests zijn normaal!
  3. marja de vos
    Na jaren van diarree en te hoog bloedsuiker, ben ik overgegaan naar het kh-arm dieet. D w z geen suiker, brood, pasra etc., maar wel heel veelgroenten. Vlees of vis, 2Xdaags fruit, . Mijn ontbijt bestaat uit 1 el havermout, 1 el. gemalen lijnzaad, 1el. kokosmeel, 1el. tarwezemelen. Dit alles gemengd met een flinke scheut sojamelk omdat kokosmeel erg bindt, en dan nog 2 flinke el. Griekse yoghurt er door met een gesnipperde banaan. Het lijkt heel wat, maar je kunt er uren mee toe. Het resultaat is dat mijn bloedsuiker weer normaal is en mijn ontlasting ook. Heel erg aan te bevelen.
    Team OptimaleGezondheid
    Dankjewel voor het delen van jouw ervaringen, Marja. Wordt erg op prijs gesteld!
    greet
    PDS is zeer persoonlijk. Ikzelf moet niet proberen om enkel groenten te eten. Dit zijn net mijn triggers. Ik kan praktisch geen groenten en fruit verdragen, noten, honing, ... pasten ed daarentegen zijn geen probleem, maar bijna alles wat 'natuurijk' is geeft problemen
  4. Sylvia
    PDS is NIET zo zeer de oorzaak van verkeerde voeding ook je hormonen spelen een rol.mijn dochter van 14 heeft PDS veroorzaakt door menstruatie(en ik vermoed de hormoonpleisters die ze gebruikt)... en een dieet ZONDER koolhydraten is fout; koolhydraten zijn belangrijk. vermijd soja productrn die zijn nog erger dan gewone melkproducten.
    Team OptimaleGezondheid
    Dank je wel voor deze aanvulling, Sylvia
    Diana
    Pds komt vaak samen met endometrioze ook
  5. Renee
    Het fodmap beperkende dieet helpt vrij goed bij PDS. Vaak zijn tarwe, lactose en soja boosdoeners maar vergeet de zoetstof vervangende -olen niet, zoals mannitol etc. Vaak verstopt in veel producten. Voor meer info over fodmap kun je o.a. de site van het Martini ziekenhuis bekijken, Er is ook een facebookgroep die nieuwe leden van veel informatie voorziet wanneer jet het dieet gaat volgen. Ook zijn er diverse apps en receptensites waar je fodmap arme gerechten kunt vinden. Het is belangrijk om een dieetiste te raadplegen wanneer je dit dieet gaat volgen, met name in de herintroductiefase zoals dat heet. Wellicht bestaat er een relatie tussen een appendectomie (peratief verwijderen van je blindedarm) en pds en galblaas/maagfuncties die niet goed werken en pds maar ik ben geen arts of onderzoeker. Persoonlijk ben ik erg benieuwd naar de relatie pds en vrouwelijke hormonen (overgang bijvoorbeeld). En hoe het zit met probiotica en lactose weet ik eerlijk gezegd niet.
  6. Joy
    Hallo ik ben Joy en tijdens de Pfeiffer op leeftijd van 50, waar alles op zijn kop kwam te staan , hormonen, allergieën, stress, oververmoeidheid, burn-out klachten. Op een gegeven moment kon ik alleen nog maar sla eten en rijstewafels. Het is een echte zoektocht geweest wat ik nu kan eten . Probiotica sloeg ook niet aan, niet voor lange tijd en ik ben new care maegh capsules gaan gebruiken. Alhoewel ze gelatine bevatten, zeker de goede soort, helpt het mij enorm. Tevens ben ik glutenvrij gaan eten en kleine porties, lactosevrij, bonen, uien koolsoorten, knoflook, en bijna geen vlees, gelatine, witte suiker en de e-nummers 5 jaar later en ik ga me steeds beter voelen!! Energie neemt toe en ik slaap beter en heb laatst een Airfryer gekocht heerlijke patatjes zonder olie. Sinds 3 jaar een hondje dus je moet lopen dat is ook heel goed geweest, je bent buiten en geen winterdepressie Het wordt makkelijker met boodschappen doen, hele schappen kun je overslaan
  7. evelien
    ik heb al van mijn 20 jaar last van maag en darmen. PDS. ondertussen ben ik 30. ik heb al alles geprobeerd. toevallig in die periode heb ik 2 jaar geen klachten gehad ook. maar toen het daarna terug begon na een verkoudheid/vermoeidheid/skireis, ben ik toch in een serieus dipje geraakt. het werd steeds erger, en dan uiteindelijk, een weekje in de kliniek gelegen. uitdroging en ook veel te mager, want ik kon amper nog eten. daar ook doodziek terug weggegaan. Het wel al de 3de kliniek waar ik alle onderzoeken heb laten doen. niets te vinden in mijn bloedresultaten enzovoort... ik had wel een galsteen van 2cm en die heb ik ondertussen laten verwijderen samen met mijn galblaas. nu ik geen gal meer heb, is het er natuurlijk niet op verbeterd. Inderdaad als ik vermoeid ben, of menstruatie dan is het zoveel erger. en stress natuurlijk ook. bij mij is het leven van dag tot dag, en weinig of geen plannen maken. ik ben al blij als ik gewoon kan gaan werken. in mijn vrije tijd, ligt er steeds weinig vast. en dat is nogal frustrerend omdat ik vroeger altijd heel actief was, en nu ook nog steeds veel dingen wil doen. FODmap dieet enzovoort... had voor mij geen positief resultaat, en uiteraard werd ik nog magerder daarvan. ook niet echt handig want ik heb altijd ondergewicht.
  8. Linda
    Hallo allemaal, Ik heb al zo'n 10 a 15 jaar PDS, Ik ben nu 38 jaar. Toen ik voor het eerst een "aanval" kreeg,dacht ik echt dat ik dood zou gaan..zoveel pijn. Naar de huisartsenpost geweest waar ze me niet serieus namen. Toen op eigen houtje naar de eerste hulp gegaan(auto in auto uit met mn moeder die laat in de avond naar me toe was gekomen) waar ik weggestuurd werd omdat ik een verwijzing van de huisartsenpost nodig had. Weer terug naar de huisartsenpost en daar hebben ze me pijnstillers gegeven. Het was een helse nacht! Nacht ja.... bij mij komen de aanvallen meestal in de nacht of avond. Ik wordt dan midden in de nacht wakker met een gevoel aan de rechterkant in mn buik, alsof mn darm wordt uitgewrongen en hevig in de knoop zit. Ik kan dan mn rechterbeen dan ook niet strekken. Mn darm is keihard en opgezwollen. Vaak alleen aan de rechterkant. Van rechtsonder naar boven tot boven m'n navel. Met zo'n aanval kan ik op de wc zitten maar er gebeurd niks. Ik maak een vuist van mn hand en die die zo hard mogelijk tegen de zere plek en ga dan dubbel zitten. Dat klinkt raar, maar dat geeft een soort verlichting. En de lucht die dan gevangen zit gaat zich verplaatsen. Urenlang houden deze krampen aan en ben ik mn buik aan het masseren . Duspatal helpt alleen als ik lichte kramp heb of als ik uit eten ga. Met deze nachtelijke aanvallen doet het niks. Na zo'n nacht ben ik compleet kapot. Totaal geen energie meer en slappe benen. Vaak moet ik me dan de volgende ochtend ziek melden van m'n werk. Wat weer de nodige stress veroorzaakt. Darmonderzoek heeft niks uitgewezen. Alleen weer de bevestiging PDS. Yoga helpt mij wel. En dan het liefst de pittige (ashtanga) ,waarbij je je lichaam uitwringt en alles weer gaat stromen. Stress speelt zeker een grote rol. Spanning voor een uitje of een feestje geeft al reden voor diarree. Maar dat is goed te verhelpen met de duspatal. De nachtelijke aanvallen blijven hel... Hopelijk komt er ooit een echte oplossing.
  9. Janita
    Hallo Linda, Heb je wel eens macrogol geprobeerd? Het is een laxeermiddel(poeders). Ik neem er 2 per dag elke avond voor ik ga slapen want dan merk ik de bijwerkingen niet. Als ik daarbij gezond eet met voldoende vezels vooral uit groente en fruit gaat het meestal erg goed met mijn PDS. Verder alles wat kan gisten liever vermijden en niet teveel suiker en verzadigd vet en tarwe. Ik hoop dat je er iets aan hebt!
    Team OptimaleGezondheid
    Goede adviezen voor @Linda Hoop dat meer lezers iets hebben aan deze aanvullingen.
  10. Tanja
    Zinvol te lezen artikel van jullie. Fijn dat jullie dat doen!! Wat ik iedereen met pds kan aanraden is de symbion forte. Het is meteen rustgevend voor je darmen. Ik heb geen last meer gehad van een opgeblazen buik, mijn winderigheid is verdwenen en mijn stoelgang is zeer regelmatig geworden terwijl het een rommeltje was. Ook geen krampen meer.. Uiteraard let ik ook op mijn voeding maar de symbion forte is voor mij een blijvertje. Je moet het maar eens googlen. Het wordt ook veel gebruikt door mensen met candida heb ik begrepen. daar schijnt het ook goed bij te werken want die hebben ook vaak last van pds
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor je raad, Tanja. Zijn er meer lezers die positieve of negatieve ervaringen hebben met Symbian Forte?
  11. Robert
    Bij mij komt de PDS duidelijk tot uiting bij stress. In extreme situaties alleen al door de stress te weten dat er geen toilet in de buurt is. Wat bij mij erg goed helpt is in kleine hoeveelheden eten, en rustig eten/goed kauwen.
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor het delen van jouw ervaringen, Robert
  12. Iris
    Ik heb 5 jaar ongeveer last van pds en ik ben er achter gekomen dat het bij mij van tarwe komt. Ik eet dit nu helemaal niet meer en heb veel minder last van de pds. Als ik wel last heb drink ik heel veel verse gemberthee, dit werkt goed tegen de pijn krampen en het opgeblazen voelen. Gember is echt mijn redder in nood zeker de moeite waard om te proberen als je last hebt.
    Team OptimaleGezondheid
    Gember is ook voor mij een superfood, Iris! Ben blij dat het drinken van gemberthee jou ook geholpen heeft. Kijk ook hier maar eens: https://www.optimalegezondheid.com/gemberthee/
  13. Marian Koops
    Beste Robert Jan, Net je stukje gelezen, heel interessant, vooral omdat ik nu ook weer heel veel last heb van mijn pds, hen vorige week zelfs een paar nachten niet kunnen slapen! Ben nu door de ha doorverwezen naar een diëtiste voor advies. Een paar dingen die ik zelf al doe is: gemberthee drinken, speltbrood eten (of fjord crackers) probeer te eten zonder pakjes en zakjes en weinig tot niet te snoepen. Maar ik ben er nog niet... misschien nog proberen te stoppen met zuivel en granen, ik vind het heel erg lastig, en weet ook niet zo goed wat ik daarvoor in de plaata moet eten.. Ik word er heel onzeker van en ben soms de wanhoop nabij, omdat het mijn leven beheerst.... :( Dus ik hoop met de diëtiste wel verder te komen. Al enkele jaren slik ik amitriptyline, (nu al 30 mg) dat hielp in het begin wel maar nu niet meer... En ik weet dat ik meer zou moeten bewegen, maar de energie ontbreekt me helaas.. Verder heb ik nog een klein puntje van aandacht voor jou: ik kom in jouw stukjes regelmatig taalfouten tegen, ikzelf kan me daar aan storen, misschien een idee om iemand met je mee te laten lezen of te laten corrigeren? Met vriendelijke groet, Marian Koops.
  14. Diana
    Heb ook,niet elke dag, last van mijn darmen. Ik heb baat bij etherische muntolie. De Mentha Piperita. Ook heb ik dagelijks gember op mijn "menu" staan. Eet veel groenten en fruit. Geen tarwe maar wel roggebrood. Dan wandel ik met de hond dagelijks minimaal 8 km.. Op deze wijze kan ik met de restklachten leven.