Schildklier en hoge bloeddruk: hoe hyper- en hypothyreoïdie je bloeddruk beïnvloeden
Kan je schildklier hoge bloeddruk veroorzaken? Ja — zowel een te snelle als te trage schildklier verhoogt je bloeddruk. Lees hoe dit werkt en wat je kunt doen.
Zowel een te snel werkende (hyperthyreoïdie) als een te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie) kan je bloeddruk verhogen. De mechanismen verschillen: hyperthyreoïdie jaagt je hart op en verhoogt de bovendruk, terwijl hypothyreoïdie de vaatweerstand verhoogt en de onderdruk doet stijgen 1. Behandeling van de schildklierafwijking verbetert in veel gevallen ook de bloeddruk.
Hoe beïnvloedt je schildklier je bloeddruk?
Je schildklier is een vlindervormige klier aan de voorzijde van je hals, vóór het strottenhoofd. Hij produceert de hormonen T3 (trijodothyronine) en T4 (thyroxine), die je stofwisseling, hartslag en bloedvaten aansturen. De hypofyse regelt dit proces via TSH (thyroïd-stimulerend hormoon): bij te veel schildklierhormoon daalt het TSH, bij te weinig stijgt het.
Wanneer die balans verstoord raakt — te veel óf te weinig schildklierhormonen — heeft dat directe gevolgen voor je hart en bloedvaten 1. Een review uit 2025 bevestigt dat zowel manifeste als subklinische schildklierdysfunctie geassocieerd is met hoge bloeddruk en andere hart- en vaatziekten 1.
Wat gebeurt er bij een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie)?
Bij hyperthyreoïdie maakt je schildklier te veel T3 en T4 aan. Je stofwisseling draait op volle toeren. De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Ziekte van Graves — een auto-immuunziekte waarbij antistoffen de schildklier stimuleren
- Toxisch multinodulair struma (ziekte van Plummer) — goedaardige knobbels die zelfstandig hormonen produceren
- Solitair toxisch adenoom — een enkele overactieve knobbel
Symptomen van hyperthyreoïdie
- Snelle of onregelmatige hartslag
- Gewichtsverlies ondanks normale eetlust
- Nervositeit en prikkelbaarheid
- Overmatig zweten en warmte-intolerantie
- Spiertrillingen en vermoeidheid
- Kortademigheid
- Onregelmatige menstruatie
- Oogklachten (vooral bij ziekte van Graves)
Effect op je bloeddruk
Hyperthyreoïdie verhoogt vooral de systolische bloeddruk (de bovendruk). Je hart klopt sneller en pompt meer bloed per slag, waardoor de druk in je slagaders stijgt. Daarnaast is er een verhoogd risico op pulmonale arteriële hypertensie (PAH) — een gevaarlijk hoge druk in de longslagader 23.
Een Mendeliaanse randomisatiestudie uit 2025 bevestigt een causaal verband tussen schildklierdysfunctie en PAH 3. Bij PAH moet je rechter hartkamer steeds harder werken om bloed door de longen te pompen, wat uiteindelijk tot hartfalen kan leiden.
Trage schildklier en hoge bloeddruk: hoe zit dat?
Bij hypothyreoïdie maakt je schildklier te weinig hormonen aan. De twee meest voorkomende oorzaken zijn:
- Ziekte van Hashimoto — een auto-immuunziekte waarbij je immuunsysteem de schildklier aanvalt
- Schildklierontsteking (thyroïditis) — bijvoorbeeld na een virale infectie
Symptomen van hypothyreoïdie
- Vermoeidheid en traagheid
- Gewichtstoename
- Droge huid
- Concentratieproblemen en depressieve klachten
- Spierkrampen
- Trage hartslag
- Verhoogde bloeddruk
- Opgezet gezicht
- Koude-intolerantie
Effect op je bloeddruk
Bij een trage schildklier stijgt vooral de diastolische bloeddruk (de onderdruk). Door het tekort aan schildklierhormonen neemt de weerstand in je bloedvaten toe, waardoor je hart meer moeite moet doen 1. Daarnaast draagt hypothyreoïdie bij aan gewichtstoename en verhoogd cholesterol — beide onafhankelijke risicofactoren voor hoge bloeddruk 4.
Een review uit 2025 benadrukt dat hypertensie een van de meest voorkomende comorbiditeiten is van hypothyreoïdie en dat behandeling met levothyroxine de bloeddruk in veel gevallen kan verbeteren 1.
Hyperthyreoïdie versus hypothyreoïdie: de verschillen op een rij
| Kenmerk | Hyperthyreoïdie | Hypothyreoïdie |
|---|---|---|
| Hormoonproductie | Te veel T3/T4 | Te weinig T3/T4 |
| TSH-waarde | Verlaagd | Verhoogd |
| Effect op hartslag | Versneld | Vertraagd |
| Type bloeddrukstijging | Systolisch (bovendruk) | Diastolisch (onderdruk) |
| Veelvoorkomende oorzaak | Ziekte van Graves | Ziekte van Hashimoto |
| Gewichtseffect | Gewichtsverlies | Gewichtstoename |
Wanneer moet je naar de huisarts?
Heb je klachten die passen bij een schildklierafwijking? Maak een afspraak bij je huisarts. Met een bloedonderzoek kan je arts de TSH-, T3- en T4-waarden meten en vaststellen of er sprake is van hyper- of hypothyreoïdie.
Ga in elk geval langs als je:
- Zonder duidelijke oorzaak een hoge bloeddruk hebt
- Last hebt van meerdere van de hierboven genoemde symptomen
- Al behandeld wordt voor schildklierklachten én je bloeddruk slecht onder controle is
- Zwanger bent of zwanger wilt worden — schildklierdysfunctie vergroot het risico op zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie 5
Behandeling
De behandeling hangt af van het type schildklierafwijking:
- Hyperthyreoïdie: medicijnen die de hormoonproductie remmen (thyreostatica), radioactief jodium of in sommige gevallen een operatie. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen hebben zoals huiduitslag, gewrichtspijn of — in zeldzame gevallen — een daling van witte bloedcellen. Bespreek dit altijd met je arts.
- Hypothyreoïdie: dagelijkse inname van levothyroxine (synthetisch schildklierhormoon). De dosering wordt op basis van bloedwaarden afgestemd. Bijwerkingen treden vooral op bij een te hoge dosis en lijken op symptomen van hyperthyreoïdie (hartkloppingen, onrust).
Bij beide vormen verbetert de bloeddruk vaak wanneer de schildklierfunctie genormaliseerd wordt 1. Daarnaast blijven leefstijlmaatregelen belangrijk: voldoende bewegen, gezond eten, niet roken en stress beperken. Heb je een trage schildklier en overgewicht? Probeer dan naast medicatie ook aan een gezond gewicht te werken — al is dat bij hypothyreoïdie lastiger dan normaal 4.
Veelgestelde vragen
Wat is precies het verschil tussen hyperthyreoïdie en hypothyreoïdie?
Bij hyperthyreoïdie maakt je schildklier te veel hormonen aan (TSH is laag), bij hypothyreoïdie te weinig (TSH is hoog). Hyperthyreoïdie versnelt je stofwisseling en verhoogt de bovendruk; hypothyreoïdie vertraagt je stofwisseling en verhoogt de onderdruk. De meest voorkomende oorzaken zijn respectievelijk de ziekte van Graves en de ziekte van Hashimoto — beide auto-immuunziekten, maar met een tegengesteld effect op de schildklier.
Kan een trage schildklier hoge bloeddruk veroorzaken?
Ja. Bij hypothyreoïdie neemt de weerstand in je bloedvaten toe, waardoor vooral de diastolische bloeddruk (onderdruk) stijgt 1. Daarnaast vergroot een trage schildklier de kans op gewichtstoename en verhoogd cholesterol, wat de bloeddruk verder kan opdrijven 4. Behandeling met levothyroxine kan de bloeddruk in veel gevallen verbeteren.
Verdwijnt hoge bloeddruk als mijn schildklier behandeld wordt?
In veel gevallen verbetert de bloeddruk wanneer de schildklierfunctie genormaliseerd wordt 1. Maar hoge bloeddruk kan ook andere oorzaken hebben, zoals overgewicht, stress of een zittende levensstijl. Daarom is het belangrijk om naast schildklierbehandeling ook aandacht te besteden aan je leefstijl. Overleg met je huisarts over een passend behandelplan.
Wat zijn mogelijke bijwerkingen van schildkliermedicatie?
Bij thyreostatica (medicijnen tegen hyperthyreoïdie) kunnen bijwerkingen optreden zoals huiduitslag, gewrichtspijn en in zeldzame gevallen een daling van witte bloedcellen. Bij levothyroxine (voor hypothyreoïdie) ontstaan bijwerkingen vooral bij een te hoge dosis: hartkloppingen, onrust en gewichtsverlies. Meld bijwerkingen altijd bij je arts zodat de dosering aangepast kan worden.
Kan ik veilig supplementen zoals glutathion en carnosine nemen bij schildklierklachten?
Er is onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat glutathion- of carnosinesupplementen een gunstig effect hebben op schildklierfunctie of bloeddruk. Supplementen kunnen bovendien interacties hebben met schildkliermedicatie. Neem nooit supplementen op eigen houtje — overleg altijd eerst met je arts of apotheker, zeker als je al medicijnen gebruikt.
Kan een schildklierprobleem pulmonale hypertensie veroorzaken?
Ja, zowel hyper- als hypothyreoïdie is geassocieerd met een verhoogd risico op pulmonale arteriële hypertensie (PAH) 23. Bij PAH is de bloeddruk in de longslagader te hoog, waardoor de rechter hartkamer overbelast raakt. Behandeling van de schildklierafwijking kan de PAH in veel gevallen verbeteren. Raadpleeg altijd een arts bij vermoeden van pulmonale hypertensie.
Footnotes
-
Brenta G, Gottwald-Hostalek U. Comorbidities of hypothyroidism. Current Medical Research and Opinion. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40066580/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8
-
Pi H, Rayner SG, Ralph DD. Thyroid-stimulating hormone and mortality in pulmonary arterial hypertension. BMJ Open Respiratory Research. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35879020/ ↩ ↩2
-
Pang G, Wang X, Zhao R. Thyroid dysfunction and pulmonary arterial hypertension: A bidirectional Mendelian randomization study. International Journal of Cardiology. Heart & Vasculature. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40688199/ ↩ ↩2 ↩3
-
Liu F, Zhang X. Hypertension and Obesity: Risk Factors for Thyroid Disease. Frontiers in Endocrinology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35923619/ ↩ ↩2 ↩3
-
Toloza FJK, Derakhshan A, Männistö T. Association between maternal thyroid function and risk of gestational hypertension and pre-eclampsia: a systematic review and individual-participant data meta-analysis. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35255260/ ↩
Bronnen
- Brenta G, Gottwald-Hostalek U — Comorbidities of hypothyroidism · Current Medical Research and Opinion · 2025
- Pi H, Rayner SG, Ralph DD — Thyroid-stimulating hormone and mortality in pulmonary arterial hypertension · BMJ Open Respiratory Research · 2022
- Pang G, Wang X, Zhao R — Thyroid dysfunction and pulmonary arterial hypertension: A bidirectional Mendelian randomization study · International Journal of Cardiology. Heart & Vasculature · 2025
- Liu F, Zhang X — Hypertension and Obesity: Risk Factors for Thyroid Disease · Frontiers in Endocrinology · 2022
- Toloza FJK, Derakhshan A, Männistö T — Association between maternal thyroid function and risk of gestational hypertension and pre-eclampsia: a systematic review and individual-participant data meta-analysis · The Lancet Diabetes & Endocrinology · 2022
Gratis + wekelijkse tips
Ontvang gratis 7x Bloeddruk Verlagende Ovenschotels
Hartvriendelijke ovenschotels die helpen je bloeddruk natuurlijk te verlagen — inclusief boodschappenlijstje. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.
Download gratisLees ook
Meer over aandoeningen
Aandoeningen
Bloedglucose controleren: waarom het net zo belangrijk is als bloeddruk meten
Waarom zou je je bloedsuiker laten checken, ook zonder klachten? Ontdek hoe je prediabetes vroegtijdig opspoort en diabetes type 2 voorkomt.
Tabak, alcohol en cafeïne: hoeveel verhogen ze je bloeddruk?
Roken, alcohol en cafeïne verhogen je bloeddruk — maar niet evenveel. Ontdek per stof wat de wetenschap zegt en wat je zelf kunt doen om je bloeddruk te verlagen.
Alcoholvrije rode wijn verlaagt je bloeddruk — zo werkt het
Kan alcoholvrije rode wijn je bloeddruk verlagen? Onderzoek toont aan: polyfenolen verwijden je bloedvaten zonder de nadelen van alcohol. Ontdek hoeveel je nodig hebt.
Bloeddruk bij de huisarts hoger dan thuis: oorzaken en tips
Waarom is je bloeddruk bij de huisarts hoger dan thuis? Ontdek oorzaken zoals het wittejassensyndroom en leer hoe thuismeten een betrouwbaarder beeld geeft.
Verhoogt hoge bloeddruk de kans op een hersentumor?
Kan langdurig hoge bloeddruk het risico op een hersentumor vergroten? Lees wat onderzoek zegt over het verband, de mechanismen en wat je zelf kunt doen.
5 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
Rob Bij Correlatie tussen schildklier en bloeddruk staat drie keer betekend. Dit moet betekent zijn. Goed bedoelde correctie van Rob. (waadoord de bloeddruk gaan goede waarde zal gaan zakken ? )Herman Bultman Beste Jack, ik ben 62 en heb nooit echt gezondheids problemen gekend. Tot ik een maand geleden werd geconfronteerd met een extreem Hoge bloeddruk en na onderzoek ook een erg hoog Cholesterol gehalte. Nieronderzoek wees uit dat dat niet het probleem lag. Bloedonderzoek wijst uit dat er sprake is van een niet optimaal functionerende Schildklier. (De waarden van bloeddruk en cholesterol waren een jaar geleden nog boven normaal goed) . Ik kreeg een tip van een collega distributeur om mijn Glutathion en Carnosine gehalte op niveau te brengen met Lifewave patches. Gezien mijn echt goeie ervaringen met deze patches ben ik daar nu mee gestart. Ik ben erg benieuwd welk effect dit zal hebben. Heeft iemand op dit forum enig idee omtrent mogelijke bijwerkingen van deze methode? Kan men ongestraft het Glutathion en Carnosine niveau gaan verhogen? Mooi forum trouwens. Vr.groet, Herman Bultman Syren LuxemburgRobert Jan Hendriksauteur Dag Herman, Bij optimalegezondheid.com hebben we nog niet eerder een reactie of beoordeling ontvangen over de Lifewave patches. Ik weet dat deze twee peptiden voornamelijk gebruikt worden als een antioxidant supplement. Uit een eerder gedaan onderzoek werd glutathion op grote schaal gebruikt als een anti kanker medicatie in de jaren 90. Natuurlijk zijn antioxidanten zeer belangrijk voor het lichaam, echter of de werking dusdanig krachtig is moet nog blijken en heb ik persoonlijk geen ervaring mee. Daarbij is het voor mij niet bekend waarom de twee peptiden de bloeddruk kunnen verlagen. Natuurlijk zijn antioxidanten belangrijk om oxidatie in de aderen tegen te gaan. Echter, dit is nog niet eerder aangetoond in een wetenschappelijke studie. De bloeddruk wordt geregeld via de hormonen (aldosteron, vasopressine en antiotensine) receptoren die direct in de aderen en bepaalde lokale factoren geregeld. Waarom deze twee peptiden de bloeddruk verlagen is mij niet bekend, heeft u daar meer informatie over? Natuurlijk erg interessant om uit te zoeken! Daarbij zijn de bijwerkingen ook niet voor mij bekend. Echter, het is natuurlijk wel erg belangrijk om uw bloeddruk en cholesterolwaarden te verlagen. Behandeling met een professional is erg belangrijk in combinatie met leefstijl veranderingen. Alhoewel hoge bloeddruk door de schildklier natuurlijk niet eenvoudig te behandelen is. Succes en bedankt voor uw bijdrage! Mvg,Thomas Overal in NL als zij praten over schildklier praten zij over hyper en hypo actieve schildklier gezamenlijk. Als ik lees een artiekel dan weet ik nooit wat ik lees is dat te veel producerende schildklier of te weinig producerende schildklier. Kan iemand een keer en voor goed deze twee verschillende ziektevormen op een orgaan een keer en voor goed gescheiden (bijvoorbeeld op deze site) beschrijven zodat wij weten wat is wat. BedanktTeam OptimaleGezondheid Ik heb het op mijn to-do lijst gezet, Thomas. Bedankt voor de tip!
