Verhoogt hoge bloeddruk de kans op kanker?

Hoge bloeddruk veroorzaakt geen kanker. Wel tonen meerdere studies een statistisch verband, vooral bij mannen ^{1 2}. De verklaring ligt waarschijnlijk in gedeelde risicofactoren: overgewicht, weinig bewegen en roken verhogen zowel je bloeddruk als je kans op bepaalde vormen van kanker ³. Hieronder lees je wat dit betekent en wat je zelf kunt doen.

Wat zegt onderzoek over het verband tussen hoge bloeddruk en kanker?

Het grootste onderzoek is het Metabolic Syndrome and Cancer (Me-Can) project — een Europese studie die meer dan 550.000 mensen tot 30 jaar volgde ¹. De belangrijkste uitkomsten:

• Na gemiddeld 12 jaar ontwikkelde ongeveer 10% van de mannen kanker, tegenover circa 5% van de vrouwen.
• Bij mannen was een hogere bloeddruk geassocieerd met een groter kankerrisico. Bij vrouwen werd dit verband niet gevonden.
• Van de mannen met kanker overleed 40% aan de ziekte; bij vrouwen was dat 30%.

Een review uit 2022 bevestigt dat meerdere epidemiologische studies dit patroon laten zien, hoewel de sterkte van het verband varieert per studie en kankersoort ². De auteurs benadrukken dat confounders — zoals roken, obesitas en alcoholgebruik — het verband kunnen vertekenen.

Waarom zouden hoge bloeddruk en kanker samenhangen?

Een review in Nature Reviews Cardiology (2024) beschrijft hoe hart- en vaatziekten en kanker meer gemeen hebben dan lang werd aangenomen ³. De belangrijkste gedeelde mechanismen:

• Gedeelde risicofactoren: overgewicht, weinig bewegen, ongezonde voeding en roken verhogen zowel de kans op hypertensie als op bepaalde vormen van kanker ^{3 4}.
• Chronische laaggradige ontsteking: langdurig verhoogde bloeddruk kan ontstekingsprocessen onderhouden. Onderzoek laat zien dat systemische inflammatiemarkers bij mensen met hypertensie geassocieerd zijn met een hogere sterfte, inclusief kankersterfte ⁵.
• Oxidatieve stress: hoge bloeddruk belast de bloedvatwanden, wat kan bijdragen aan DNA-schade in omliggend weefsel ³.

Er is op dit moment geen bewijs dat bloeddrukverlaging op zichzelf het kankerrisico verlaagt. Wél verlagen de leefstijlveranderingen die je bloeddruk verbeteren — meer bewegen, gezond eten, niet roken — óók je risico op veel vormen van kanker ⁴.

Betekent hoge bloeddruk dat je kanker krijgt?

Nee. Een statistisch verband is geen oorzakelijk verband. Miljoenen mensen leven jarenlang met hypertensie zonder kanker te ontwikkelen ². Het onderzoek laat zien dat de kans op kanker iets groter is bij mannen met hoge bloeddruk — niet dat hypertensie kanker veroorzaakt ¹.

Wat het wél duidelijk maakt: hoge bloeddruk is nóg een reden om je algehele gezondheid serieus te nemen. Word bij jou kanker vastgesteld en heb je ook hoge bloeddruk? Dan is het belangrijk dat beide aandoeningen gelijktijdig worden behandeld. Bespreek dit altijd met je behandelend arts.

Bij welke kankersoorten is een verband gevonden?

Het Me-Can onderzoek keek naar kanker als geheel ¹. Recentere studies geven meer detail:

Kankersoort	Verband met hypertensie
Niercelkanker	Een van de sterkste risicofactoren, onafhankelijk van obesitas 6
Prostaatkanker	Vaker samen voorkomend; mogelijk gedeelde biologische mechanismen 7

Bij andere kankersoorten — zoals borst-, darm- en longkanker — is het bewijs minder eenduidig ². Meer onderzoek is nodig om te bepalen of het verband voor specifieke kankersoorten causaal of louter statistisch is.

Beïnvloedt bloeddrukmedicatie het kankerrisico?

Een review uit 2022 in het American Journal of Hypertension onderzocht of veelgebruikte bloeddrukverlagers het kankerrisico beïnvloeden ⁸. De conclusie: er is geen overtuigend bewijs dat gangbare bloeddrukmedicijnen het kankerrisico verhogen of verlagen ⁸.

Bloeddrukmedicatie wordt voorgeschreven om hart- en vaatziekten te voorkomen, niet om kankerrisico te beïnvloeden. Gebruik je bloeddrukmedicatie? Stop daar nooit mee op eigen initiatief. Bespreek vragen over je medicatie altijd met je arts of apotheker.

Wat kun je zelf doen om je bloeddruk én kankerrisico te verlagen?

Of je nu je bloeddruk wilt verlagen of je kankerrisico wilt verkleinen — de adviezen overlappen grotendeels ^{9 4}:

• Beweeg minimaal 150 minuten per week matig intensief, zoals stevig wandelen, fietsen of zwemmen.
• Eet gevarieerd en beperk zout tot maximaal 6 gram per dag. Eet voldoende groente, fruit en vezels.
• Houd een gezond gewicht aan — al 5% gewichtsverlies kan je bloeddruk merkbaar verlagen ¹⁰.
• Stop met roken — roken verhoogt zowel je bloeddruk als je kankerrisico.
• Beperk alcohol tot maximaal één glas per dag.
• Laat je bloeddruk regelmatig controleren — op Thuisarts.nl vind je informatie over wanneer en hoe je dit het beste doet ¹⁰.

Heb je al hoge bloeddruk? Bespreek met je huisarts of medicatie nodig is naast leefstijlaanpassingen. De Hartstichting biedt uitgebreide informatie over behandelopties ⁹.

Veelgestelde vragen

Veroorzaakt hoge bloeddruk kanker?

Nee, er is geen bewijs dat hoge bloeddruk kanker veroorzaakt. Onderzoek laat een statistisch verband zien, vooral bij mannen, maar dat is iets anders dan een oorzakelijk verband. De twee aandoeningen delen waarschijnlijk gemeenschappelijke risicofactoren zoals overgewicht, weinig bewegen en roken.

Verlaagt bloeddrukmedicatie het risico op kanker?

Daar is geen overtuigend bewijs voor. Een review uit 2022 concludeert dat gangbare bloeddrukverlagers het kankerrisico niet aantoonbaar verhogen of verlagen. Bloeddrukmedicatie wordt voorgeschreven om hart- en vaatziekten te voorkomen — stop er nooit mee zonder overleg met je arts.

Geldt het verband tussen hoge bloeddruk en kanker ook voor vrouwen?

In het grootschalige Me-Can onderzoek werd het verband alleen bij mannen gevonden, niet bij vrouwen. Waarom dit verschil bestaat is nog niet duidelijk. Dat betekent niet dat vrouwen hun bloeddruk kunnen negeren — hoge bloeddruk blijft een belangrijk risico voor hart- en vaatziekten.

Welke kankersoorten worden gelinkt aan hoge bloeddruk?

Het sterkste bewijs bestaat voor niercelkanker en prostaatkanker. Bij niercelkanker is hypertensie een onafhankelijke risicofactor, ook los van obesitas. Bij andere kankersoorten — zoals borst-, darm- en longkanker — is het bewijs minder eenduidig.

Hoe vaak moet ik mijn bloeddruk laten controleren?

Je huisarts controleert je bloeddruk standaard bij een periodieke gezondheidscheck. Heb je risicofactoren zoals overgewicht, roken of een familiegeschiedenis met hypertensie, dan is frequentere controle aan te raden. Op Thuisarts.nl vind je advies over thuismeting met een bovenarm-bloeddrukmeter.

Moet ik me extra laten screenen op kanker als ik hoge bloeddruk heb?

Nee, hoge bloeddruk is op zichzelf geen reden voor extra kankerscreening. Het statistisch verband is daarvoor niet sterk genoeg. Volg de reguliere screeningsprogramma’s en bespreek eventuele zorgen met je huisarts.

Footnotes

1. Stocks T, Van Hemelrijck M, Engeland A, et al.. Blood pressure and risk of cancer incidence and mortality in the Metabolic Syndrome and Cancer Project (Me-Can). BMC Cancer. 2016. https://bmccancer.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12885-016-2122-7 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

2. Angel-Korman A, Rapoport V, Leiba A. The Relationship between Hypertension and Cancer. The Israel Medical Association Journal (IMAJ). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35347929/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

3. Wilcox NS, Amit U, Reibel JB. Cardiovascular disease and cancer: shared risk factors and mechanisms. Nature Reviews Cardiology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38600368/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

4. KWF Kankerbestrijding. Kanker voorkomen — wat kun je zelf doen?. KWF.nl. 2025. https://www.kwf.nl/kanker-voorkomen ↩ ↩² ↩³

5. Cao Y, Li P, Zhang Y. Association of systemic immune inflammatory index with all-cause and cause-specific mortality in hypertensive individuals: Results from NHANES. Frontiers in Immunology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36817427/ ↩

6. Bukavina L, Bensalah K, Bray F. Epidemiology of Renal Cell Carcinoma: 2022 Update. European Urology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36100483/ ↩

7. Dolmatova E, Waheed N, Olson BM. The Intersection of Prostate Cancer and Hypertension: a Call to Action. Current Treatment Options in Oncology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37191906/ ↩

8. Kidoguchi S, Sugano N, Yokoo T. Antihypertensive Drugs and Cancer Risk. American Journal of Hypertension. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35595533/ ↩ ↩²

9. Hartstichting. Hoge bloeddruk — risicofactoren hart- en vaatziekten. Hartstichting.nl. 2025. https://www.hartstichting.nl/risicofactoren/hoge-bloeddruk ↩ ↩²

10. Thuisarts.nl (NHG). Hoge bloeddruk — informatie voor patiënten. Thuisarts.nl. 2025. https://www.thuisarts.nl/hoge-bloeddruk ↩ ↩²

Bronnen

1. Stocks T, Van Hemelrijck M, Engeland A, et al. — Blood pressure and risk of cancer incidence and mortality in the Metabolic Syndrome and Cancer Project (Me-Can) · BMC Cancer · 2016
2. Angel-Korman A, Rapoport V, Leiba A — The Relationship between Hypertension and Cancer · The Israel Medical Association Journal (IMAJ) · 2022
3. Wilcox NS, Amit U, Reibel JB — Cardiovascular disease and cancer: shared risk factors and mechanisms · Nature Reviews Cardiology · 2024
4. Bukavina L, Bensalah K, Bray F — Epidemiology of Renal Cell Carcinoma: 2022 Update · European Urology · 2022
5. Dolmatova E, Waheed N, Olson BM — The Intersection of Prostate Cancer and Hypertension: a Call to Action · Current Treatment Options in Oncology · 2023
6. Kidoguchi S, Sugano N, Yokoo T — Antihypertensive Drugs and Cancer Risk · American Journal of Hypertension · 2022
7. Cao Y, Li P, Zhang Y — Association of systemic immune inflammatory index with all-cause and cause-specific mortality in hypertensive individuals: Results from NHANES · Frontiers in Immunology · 2023
8. Thuisarts.nl (NHG) — Hoge bloeddruk — informatie voor patiënten · Thuisarts.nl · 2025
9. Hartstichting — Hoge bloeddruk — risicofactoren hart- en vaatziekten · Hartstichting.nl · 2025
10. KWF Kankerbestrijding — Kanker voorkomen — wat kun je zelf doen? · KWF.nl · 2025