Aambeien verlichten op het werk: wat helpt als je veel zit?

Bij aambeien op het werk helpt het om elk uur even op te staan en te bewegen, zo nodig zachter te zitten, en vooral te zorgen voor zachte ontlasting met genoeg vezels en vocht. Die laatste stap is het best onderbouwd. Een zitkussen kan het zitten prettiger maken, maar geneest aambeien niet.¹²

Maakt lang zitten aambeien erger?

Aambeien zijn gezwollen zwellichamen aan de binnenkant van de anus. Klachten ontstaan vooral als de druk in dat gebied vaak oploopt: door hard persen, harde ontlasting, verstopping of lang op het toilet blijven zitten.¹³

Dat urenlang zitten op een bureaustoel aambeien veroorzaakt, is niet hard aangetoond. Overzichtsartikelen noemen vooral persen, verstopping en lang toiletbezoek als factoren die meespelen.³⁴ Wel merken veel mensen dat zitten op een harde ondergrond pijnlijk is als de aambeien al gezwollen zijn. En wie weinig beweegt, krijgt sneller een trage stoelgang. Thuisarts adviseert daarom bij aambeien onder meer om voldoende te bewegen.¹

Kortom: minder lang achter elkaar zitten is zinvol, maar zie het als aanvulling op een goede stoelgang, niet als vervanging.

Hoe bouw je bewegingspauzes in op kantoor?

Sta ongeveer elk uur even op en loop een paar minuten rond. Dat haalt de druk van je zitvlak en houdt je darmen in beweging. Er is geen onderzoek dat een exact aantal minuten voorschrijft; 50 tot 60 minuten is een praktische vuistregel, geen bewezen grens.

Zo pak je het aan:

• Zet een timer op je telefoon of computer op 50 of 60 minuten.
• Sta op zodra de timer afgaat en loop 2 tot 3 minuten: haal water, neem de trap of loop naar een collega.
• Ga naar het toilet zodra je aandrang voelt en stel het niet uit tot na een vergadering.¹
• Blijf niet langer op het toilet zitten dan nodig is en laat je telefoon op je bureau liggen.¹²

Welke rekoefeningen kun je doen?

Rekoefeningen behandelen aambeien niet, maar ze doorbreken wel je zithouding en maken stijve heupen los. Kies oefeningen waarbij je niet hoeft te persen of je adem inhoudt.

Strijder 1 Zet één been een grote stap naar voren. Buig het voorste been tot de knie boven de enkel staat en strek het achterste been. Je voelt rek aan de voorkant van de heup. Houd dit 20 tot 30 seconden vast en wissel van kant.

Neerwaartse hond Plaats je handen op de vloer en loop met je voeten naar achteren tot je lichaam een omgekeerde V vormt. Duw je handen in de grond, adem rustig door en houd de houding 20 tot 30 seconden vast. Heb je geen ruimte op kantoor, leun dan met je handen op je bureau en loop achteruit tot je rug gestrekt is.

Helpt een donutkussen of ringkussen bij aambeien?

Een zacht kussen kan zitten minder pijnlijk maken. Naar donutkussens bij aambeien is echter nauwelijks onderzoek gedaan, en de internationale richtlijn voor aambeien noemt ze niet als behandeling.² Bij een ringkussen rust je gewicht bovendien op de rand rond de opening, waardoor het gebied rond de anus kan gaan uitzakken. Of dat klachten verergert is niet onderzocht, maar het is een reden om het kussen kritisch uit te proberen.

Merk je na een paar dagen geen verschil, of nemen de klachten toe, stop er dan mee. Een kussen is een hulpmiddel voor comfort en lost de oorzaak niet op.

Waarom zijn vezels en water de belangrijkste stap?

Zachte, soepele ontlasting betekent minder persen, en dat is de kern van de aanpak. De Amerikaanse richtlijn van darmchirurgen uit 2024 noemt voldoende vezels en vocht, samen met goede toiletgewoonten, als eerste stap bij aambeien.² Thuisarts geeft hetzelfde advies.¹

Voor volwassenen geldt een richtlijn van 30 tot 40 gram vezels per dag en ongeveer 1,5 tot 2 liter vocht.⁵ Op een werkdag haal je dat makkelijker met:

• volkorenbrood of havermout als ontbijt en lunch;
• een stuk fruit en een handje noten als tussendoortje;
• een fles water op je bureau die je twee keer per dag bijvult;
• peulvruchten of extra groente bij de warme maaltijd.

Bouw de hoeveelheid vezels in een paar weken op. Te snel verhogen geeft vaak een opgeblazen gevoel en winderigheid. Meer hierover lees je in ons artikel over aambeien en vezels en in het overzicht over aambeien.

Hoe voorkom je dat aambeien terugkomen?

Aambeien komen regelmatig terug, ook na een behandeling bij de arts.⁶ Daarom blijven de leefstijladviezen ook van belang als de klachten weg zijn: vezelrijk eten, genoeg drinken, bewegen en niet persen of lang op het toilet zitten.¹²

Ben je zwanger, dan heb je meer kans op aambeien en verstopping. Ook dan zijn vezels, vocht en beweging de eerste stap. Overleg met je verloskundige, huisarts of apotheker voordat je zalven, zetpillen of laxeermiddelen gebruikt.⁷

Wanneer ga je naar de huisarts?

Bloed bij de ontlasting komt niet altijd van aambeien. Laat bloedverlies daarom beoordelen door je huisarts, zeker als het de eerste keer is, als het aanhoudt of als je ontlastingspatroon is veranderd.¹² Neem ook contact op bij:

• hevige pijn of een harde, pijnlijke zwelling bij de anus;
• bloed dat door de ontlasting is gemengd of donker van kleur is;
• klachten die ondanks de adviezen na een paar weken niet minder worden;
• vermoeidheid of duizeligheid naast het bloedverlies.

Op Thuisarts.nl lees je wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen.¹

Veelgestelde vragen

Kan stress aambeien veroorzaken of verergeren?

Er is geen goed onderzoek dat laat zien dat stress rechtstreeks aambeien veroorzaakt. Stress kan wel je stoelgang ontregelen, en veel mensen eten, drinken en bewegen slechter in drukke periodes. Verstopping en persen spelen wel een rol bij aambeien. Heb je veel last van stress, let dan extra op vaste eetmomenten, genoeg drinken en dagelijks bewegen, en bespreek aanhoudende stress met je huisarts.

Hoe snel merk je effect van bewegingspauzes?

Dat verschilt per persoon en is niet onderzocht. Minder druk op een pijnlijk zitvlak voel je meestal direct tijdens het staan en lopen. Voor het herstel van de aambeien zelf is zachtere ontlasting belangrijker, en dat effect bouwt zich in dagen tot weken op.

Is een donutkussen zinvol als ik geen pijn meer heb?

Er is geen bewijs dat een donutkussen terugkeer van aambeien voorkomt. Heb je geen klachten, dan is een goede bureaustoel en regelmatig opstaan voldoende. Gebruik een kussen alleen als het zitten er voor jou merkbaar prettiger door wordt.

Hoeveel vezels heb ik per dag nodig?

De richtlijn voor volwassenen is 30 tot 40 gram vezels per dag. Goede bronnen zijn volkorenbrood, havermout, peulvruchten, groente, fruit en noten. Verhoog je inname stap voor stap en drink er voldoende bij, anders kan de ontlasting juist harder worden.

Mag ik sporten als ik last heb van aambeien?

Ja, bewegen wordt bij aambeien juist aangeraden omdat het de stoelgang ondersteunt. Wandelen, zwemmen en rustige yoga zijn meestal goed vol te houden. Merk je dat fietsen of zware krachttraining met veel persen de klachten verergert, sla die dan tijdelijk over.

Wat zijn vroege signalen dat aambeien terugkomen?

Veelvoorkomende signalen zijn jeuk of een branderig gevoel bij de anus, een beetje helderrood bloed op het toiletpapier en een zwelling die je bij het afvegen voelt. Let dan direct weer op vezels, vocht en toiletgewoonten. Houdt het bloedverlies aan, laat het dan nakijken door je huisarts.

Helpen zalven of tabletten bij aambeien?

Zalven en zetpillen kunnen jeuk en pijn tijdelijk verlichten, maar laten de aambeien niet verdwijnen. Naar tabletten met flavonoïden is onderzoek gedaan dat minder klachten en minder terugkeer laat zien, al verschilt de kwaliteit van die studies. Overleg met je huisarts of apotheker welk middel bij jou past, zeker als je zwanger bent of andere medicijnen gebruikt.