
Lage bloeddruk verhogen: oorzaken, symptomen en wat je kunt doen
Heb je last van een lage bloeddruk? Ontdek de oorzaken, herken de symptomen en leer hoe je je bloeddruk op een veilige manier kunt verhogen.
Een lage bloeddruk (hypotensie) is vaak onschuldig en zelfs een teken van een gezond hart. Maar veroorzaakt het duizeligheid, vermoeidheid of flauwvallen? Dan is actie nodig. Meer water drinken, langzaam opstaan en wat extra zout zijn effectieve eerste stappen.1 Hieronder lees je wanneer het wél zorgwekkend is — en wat je eraan kunt doen.
Wanneer is je bloeddruk te laag?
Je bloeddruk bestaat uit twee waarden: de bovendruk (systolisch, wanneer je hart pompt) en de onderdruk (diastolisch, tussen de hartslagen). Een normale bloeddruk ligt rond 120/80 mmHg. Meer over de bovendruk lees je in ons artikel over systolische druk.
Van hypotensie is sprake bij een bovendruk onder 90 mmHg of een onderdruk onder 60 mmHg. Bij getrainde sporters kan een lage rustbloeddruk volkomen normaal zijn — het wijst dan op een sterk, efficiënt hart. Maar meet je structureel lage waarden mét klachten zonder intensief te sporten? Dan verdient het aandacht.
Je bloeddruk schommelt gedurende de dag: ‘s nachts het laagst, overdag hoger. Eén lage meting betekent weinig — het gaat om het patroon over meerdere dagen.
Wat zijn de symptomen van een lage bloeddruk?
Niet iedereen met een lage bloeddruk heeft klachten. Maar als je organen te weinig zuurstof krijgen, kun je het volgende ervaren:
- Duizeligheid of licht in het hoofd, vooral bij opstaan
- Vermoeidheid en concentratieproblemen
- Wazig zien
- Flauwvallen (syncope)
- Misselijkheid
- Koud en klam aanvoelen van de huid
Vooral klachten bij het opstaan komen veel voor. Dit heet orthostatische hypotensie: je bloeddruk daalt plotseling wanneer je gaat staan, waardoor je duizelig wordt of zelfs flauwvalt.1 Een groot internationaal onderzoek bij chirurgische patiënten bevestigt dat hypotensie serieuze risico’s op orgaanschade met zich meebrengt, wat het belang van tijdige signalering onderstreept.2
Wat zijn de oorzaken van een lage bloeddruk?
De oorzaken variëren van onschuldig tot levensbedreigend.
Orthostatische hypotensie
De meest voorkomende vorm: je bloeddruk daalt bij het opstaan. Oorzaken zijn uitdroging, langdurig bedrust, bepaalde medicijnen en autonome neuropathie (zenuwschade die de bloeddrukregulatie verstoort). Volgens een uitgebreide review in The Lancet Neurology komt deze vorm vooral bij ouderen voor en is zij vaak goed behandelbaar met leefstijlaanpassingen.1
Medicatie
Bloeddrukverlagers, plaspillen (diuretica), antidepressiva en erectiemedicatie kunnen je bloeddruk te ver laten dalen. Uit onderzoek blijkt dat te intensieve bloeddrukbehandeling — bijvoorbeeld bij diabetes type 2 — hypotensie kan uitlokken als bijeffect.3 Ook het tijdstip van inname speelt een rol: het BedMed-onderzoek toonde aan dat ochtend- versus avondinname de bloeddrukschommelingen kan beïnvloeden.4
Belangrijk: stop nooit zelf met bloeddrukmedicatie. Overleg altijd met je arts als je vermoedt dat medicijnen je bloeddruk te ver verlagen.
Hartproblemen
Hartfalen, hartklepafwijkingen of een zeer lage hartslag kunnen leiden tot een structureel lage bloeddruk. Let op: bij hartproblemen is extra zout eten juist gevaarlijk — het kan de hartfunctie verder verslechteren en vochtophoping verergeren.
Zwangerschap
Tijdens de zwangerschap groeit je bloedvatenstelsel mee. Dit geeft vaak een lagere bloeddruk, vooral in het eerste en tweede trimester. Na de bevalling normaliseert dit meestal. Monitor het wel regelmatig, zeker als je klachten ervaart.
Endocriene aandoeningen
Problemen met je hormoonhuishouding kunnen je bloeddruk verlagen. Denk aan:
- Hypothyreoïdie — een trage schildklier
- Bijnierinsufficiëntie (ziekte van Addison) — te weinig cortisol en aldosteron
- Hypoglykemie — een te lage bloedsuiker
Meer over de rol van stresshormonen lees je in ons uitgebreide artikel.
Acute, levensbedreigende oorzaken
Bij fors bloedverlies, ernstige infecties (sepsis) of zware allergische reacties (anafylaxie) kan de bloeddruk levensgevaarlijk dalen. Bel direct 112 bij vermoeden van shock.
Hoe kun je lage bloeddruk verhogen?
Bij milde hypotensie zonder ernstige onderliggende oorzaak kun je zelf veel doen. Hieronder een overzicht van de meest effectieve maatregelen:
| Maatregel | Hoe het werkt | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Meer water drinken (2–3 liter/dag) | Verhoogt bloedvolume | Overleg bij hart- of nierproblemen |
| Iets meer zout gebruiken | Zout bindt vocht in de bloedbaan | Niet bij hartfalen of nierschade |
| Steunkousen dragen | Voorkomt bloedophoping in de benen | Effectief bij orthostatische hypotensie1 |
| Langzaam opstaan | Geeft bloedvaten tijd om te reguleren | Ga eerst op de bedrand zitten |
| Kleine, frequente maaltijden | Voorkomt bloeddrukdaling na eten | Vermijd grote koolhydraatrijke maaltijden |
| Koffie of thee | Verhoogt tijdelijk de bloeddruk | Max 3–4 koppen per dag |
Bij orthostatische hypotensie helpt het om het hoofdeinde van je bed 10–15 cm te verhogen en fysieke countermanoeuvres toe te passen, zoals je beenspieren aanspannen voordat je gaat staan.1
Helpen leefstijlaanpassingen onvoldoende? Dan kan je arts medicatie overwegen, zoals fludrocortison of midodrine. Dit is altijd maatwerk.
Hoe meet je je bloeddruk correct?
Een goede meting vereist de juiste voorbereiding. Overweeg een eigen bloeddrukmeter aan te schaffen — thuismeten geeft vaak een betrouwbaarder beeld dan metingen bij de huisarts.
- Zit minimaal 10 minuten rustig — geen koffie, niet roken, niet scrollen.
- Gebruik een bovenarm-bloeddrukmeter met een goed passende manchet.
- Meet op blote huid — geen kleding tussen manchet en arm.
- Meet op een vast tijdstip, bij voorkeur ‘s ochtends en ‘s avonds.
- Houd een bloeddrukdagboek bij en meet minimaal een week meerdere keren per dag.
Bij de huisarts kan je bloeddruk hoger uitvallen door spanning — het wittejassensyndroom. Je huisarts kan ook een 24-uursmeting aanvragen voor een compleet overzicht. Meer informatie over bloeddrukmeting vind je op Thuisarts.nl.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Neem contact op met je huisarts als je:
- Regelmatig duizelig wordt of flauwvalt
- Klachten hebt die je dagelijks functioneren beperken
- Vermoedt dat medicatie je bloeddruk te ver verlaagt
- Structureel een bloeddruk onder 90/60 mmHg meet zonder verklaring
Bel 112 bij flauwvallen in combinatie met pijn op de borst, ernstige kortademigheid of tekenen van shock (koud zweet, snelle oppervlakkige ademhaling, zwakke pols).
De Hartstichting biedt uitgebreide en betrouwbare informatie over bloeddruk en hartgezondheid.
Veelgestelde vragen
Moet ik medicatie nemen of helpt stoppen met roken en drinken al voldoende?
Stoppen met roken en matigen met alcohol zijn altijd goed voor je hart en bloedvaten, ongeacht je bloeddruk. Of dat voldoende is hangt af van de onderliggende oorzaak van je klachten. Bespreek met je huisarts of aanvullende medicatie nodig is — en stop nooit zelf met voorgeschreven middelen. Hulp bij stoppen met roken vind je via Thuisarts.nl.
Is een bloeddruk van 92/85 met een klein verschil tussen boven- en onderdruk normaal?
Een bovendruk van 92 mmHg is laag, en een verschil van slechts 7 mmHg tussen boven- en onderdruk (de zogenaamde polsdruk) is opvallend smal. Normaal ligt de polsdruk tussen 30 en 50 mmHg. Laat dit beoordelen door je huisarts, want een smalle polsdruk kan wijzen op een verminderde hartfunctie of meetfout.
Kan ik toch een hoge bloeddruk hebben als ik normaal een lage bloeddruk heb?
Ja, dat kan. Als je normaal een bloeddruk van bijvoorbeeld 95/60 hebt, dan kan een meting van 120/80 voor jou relatief hoog zijn. Artsen kijken daarom niet alleen naar de absolute waarden, maar ook naar je persoonlijke uitgangswaarde en eventuele klachten. Bespreek je twijfels met je huisarts.
Kan stress of een trauma lage bloeddruk en flauwvallen veroorzaken?
Ja. Intense stress of een emotionele schok kan via het autonome zenuwstelsel een vasovagale reactie uitlokken: je bloedvaten verwijden, je hartslag daalt en je bloeddruk zakt — met flauwvallen als gevolg. Bij langdurige of traumatische stress is het verstandig om naast je bloeddruk ook je mentale gezondheid te bespreken met je huisarts.
Kan stoppen met roken een lage bloeddruk veroorzaken?
Nicotine verhoogt tijdelijk de bloeddruk en hartslag. Wanneer je stopt met roken verdwijnt dat effect en kan je bloeddruk iets dalen. Dit is over het algemeen juist gunstig. Ervaar je klachten? Bespreek het met je arts, maar stop niet met het stoppen — de gezondheidsvoordelen wegen ruimschoots op.
Hoe verhoog ik mijn bloeddruk op een natuurlijke manier?
De meest effectieve natuurlijke maatregelen zijn: meer water drinken (2–3 liter per dag), iets meer zout gebruiken (tenzij je hartproblemen hebt), langzaam opstaan, steunkousen dragen en kleine maaltijden nuttigen. Koffie en thee kunnen je bloeddruk tijdelijk verhogen. Houd het effect bij met regelmatige thuismetingen.
Mag ik zelf stoppen met bloeddrukmedicatie als mijn bloeddruk te laag is?
Nee, stop nooit zelf met bloeddrukmedicatie. Een te lage bloeddruk door medicatie is juist een reden om je arts te raadplegen — die kan de dosering aanpassen of overschakelen naar een ander middel. Plotseling stoppen kan een gevaarlijke rebound-stijging van je bloeddruk veroorzaken.
Footnotes
-
Wieling W, Kaufmann H, Claydon VE. Diagnosis and treatment of orthostatic hypotension. The Lancet Neurology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35841911/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
Marcucci M, Painter TW, Conen D. Hypotension-Avoidance Versus Hypertension-Avoidance Strategies in Noncardiac Surgery: An International Randomized Controlled Trial. Annals of Internal Medicine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37094336/ ↩
-
Bi Y, Li M, Liu Y. Intensive Blood-Pressure Control in Patients with Type 2 Diabetes. The New England Journal of Medicine. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39555827/ ↩
-
Garrison SR, Bakal JA, Kolber MR. Antihypertensive Medication Timing and Cardiovascular Events and Death: The BedMed Randomized Clinical Trial. JAMA. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40354045/ ↩
Bronnen
- Wieling W, Kaufmann H, Claydon VE — Diagnosis and treatment of orthostatic hypotension · The Lancet Neurology · 2022
- Marcucci M, Painter TW, Conen D — Hypotension-Avoidance Versus Hypertension-Avoidance Strategies in Noncardiac Surgery: An International Randomized Controlled Trial · Annals of Internal Medicine · 2023
- Garrison SR, Bakal JA, Kolber MR — Antihypertensive Medication Timing and Cardiovascular Events and Death: The BedMed Randomized Clinical Trial · JAMA · 2025
- Bi Y, Li M, Liu Y — Intensive Blood-Pressure Control in Patients with Type 2 Diabetes · The New England Journal of Medicine · 2025
Lees ook
Meer over aandoeningen

Aandoeningen
Bloeddruk 140/90, 150/100 of 160/100: Wat Betekent Het en Wat Doe Je Nu?
Bloeddruk 140/90, 150/100 of 160/100 — hoe erg is het? Ontdek wat elke waarde betekent, wanneer je naar de huisarts moet en wat je zelf kunt doen.

Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?
Verlaagt vitamine D je bloeddruk? Wat de D-Health-studie en andere recente onderzoeken zeggen over suppletie, tekort en cardiovasculaire gezondheid.

Blaasontsteking: welke natuurlijke remedies werken echt (en wanneer naar de dokter)?
D-mannose en veenbessenextract zijn het best onderbouwd bij blaasontsteking. Appelciderazijn heeft geen bewijs. Leer wanneer je direct naar de dokter moet.

Cholesterol verlagen op een natuurlijke manier: wat werkt echt?
Cholesterol verlagen zonder medicijnen: plantsterolen, havermout en beweging zijn het best onderbouwd. Ontdek wat werkt en wanneer je een huisarts nodig hebt.

Hoofdpijn verminderen: wat werkt echt per type?
Spanningshoofdpijn, migraine of cluster? Ontdek welke niet-medicamenteuze aanpak echt werkt per type en wanneer je naar de dokter gaat.
22 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
Lisa Ik heb structurele hoge bloeddruk en heb hier med voor. Nu heb ik al 3 keer in 4 weken een moment gehad dat ik acuut een extreem lage bloeddruk had van 80/45. Wat kan dit zijn. Het houdt een paar uur aan en ik ben dan naar in mijn hoofd.Team OptimaleGezondheid Dit is duidelijk een vraag voor je behandelend arts, Lisa. Ik ken jouw medische historie niet. Er kunnen namelijk heel veel factoren meespelen. Factoren die er voor kunnen zorgen dat je bloeddruk plotseling even zakt. Snel even een afspraak maken!Merel Ik heb regelmatig last van duizeligheid sinds ik antidepressiva neem (sinds 2009). Vooral als ik n avondje veel bier drink en veel rook gaat t wel eens mis (ben n keer flauw gevallen en n paar keer bijna).Dat zegt natuurlijk ook al genoeg. Moet ik andere medicatie nemen of 'gewoon' stoppen/ minderen met roken en drinken als ik uitga? t stoppen met roken gaat me erg slecht af tot nu toe.Team OptimaleGezondheid Antidepressiva in combinatie met alcohol en roken is een heel slecht idee, Merel. Als je de antidepressiva écht nodig hebt, dan raad ik je aan om alcohol flink te minderen, en in ieder geval te stoppen met roken. Erg moeilijk, maar een andere oplossing zie ik niet. Voor hulp bij het stoppen, kan ik je verwijzen naar de volgende 5-delige special: https://www.optimalegezondheid.com/stoppen-met-roken-deel-1-inleiding/ En als je wilt weten wat er in je lijf gaat gebeuren, vanaf het moment dat je stopt, kun je het volgende even lezen: https://www.optimalegezondheid.com/hoe-snel-gaat-je-gezondheid-erop-vooruit-als-je-stopt-met-roken/ Ik wens je heel veel sterkte. Maak de juiste keuzes, Merel!carla Hallo ik ben nu al bijna 3 weken thuis voor te lage bloeddruk zelf de eerste dag dat ik de dokter heb laten komen was hij5/3. Nu is hij iets beter 8/4 . Soms heb ik ook een goede dag en heb ik 11/6. Vandaag opnieuw naar dokter en die heeft mij door gestuurd naar een cardioloog hart ok, hij zegt dat mijn nieren het zout te snel uit mijn lichaam werkt, dus dan maar een afspraak maken bij de nier specialist ! Heeft iemand hier ook last van gehad .godelieve Beste heb steeds lage bloeddruk en dat is 9.2 soms 8.5en onderdruk altijd maar één lager is toch niet gezond? Neem wel emcor 2.5 een half s'morgens dacht eerst dat van die pil was maar voor ik ze genomen heb ook al had en als ik begin te werken huishouden is alsof mijn hart niet aankan en dus lage bloeddruk neem dan 2effortil's en betert maar 'smiddags soms weer en zeer draaiierig ik voel dit telkens en dan bloeddruk neem is gezakt !!Jan Bij mij is een chronisch lage bloeddruk ontdekt (de zeldzame Ziekte van Addison). Ik ben medio 1999 vier maanden in ziekenhuizen beland met een zogeheten Addison Crisis (hiervan 1 maand Intensive Care). De doktoren in het ziekenhuis in Spijkenisse waar ik toevallig als eerste belandde, zeiden tegen mijn echtgenote dat ik slechts enkele procenten kans had te overleven. Na 5 weken, toen ik naar een ziekenhuis in mijn Brabantse woonplaats werd vervoerd, hadden de artsen (Spijkenisse) nog geen idee wat ik mankeeerde. In Brabant had een doortastende internist de oorzaak binnen 3 weken boven tafel. Sindsdien word ik met succes behandeld met het medicijn Hydrocortison. Wel heb ik vaak koude handen en voeten (ook in bed) en wil ik 's avonds na het eten nog wel eens een uurtje spontaan in slaap vallen op de bank (ook zittend). Mijn echtgenote is hieraan gewend. Na dat uur ben ik weer zo fris als wat. Meestal is mijn bloeddruk 120/70, doch recent had mijn internist-endocrinologe bij de halfjaarlijkse controle 's middags een bloeddrukmeting van 100/60.Peter Ik vroeg me af: ik heb normaal een lage bloeddruk.. 107-57 laatst gemeten. Nu ben ik met burn-out verschijnselen ziek geweest. Bloeddruk 120-80. Dat is natuurlijk een hele mooie waarde. Maar kan het zijn dat ik ondanks die 120-80 wel een hoge bloeddruk heb omdat ik normaal een lage heb? Of is dat een rare gedachte?Team OptimaleGezondheid Is helemaal geen rare gedachte, Peter. De bloeddruk is altijd in verhouding tot je lichaam. Er spelen meer factoren mee die bepalen of je bloeddruk te hoog is, of niet. Ik denk dat je huisarts je hier meer over kan vertellen, want deze kent jouw medische geschiedenis.Ykw Hallo, Ik kamp al geruime tijd met een lage bloeddruk en heb inmiddels twee keer een vaak vagale reactie gehad. De laatste tijdens een auto rit, bloeddruk daalde ineens, hart ging enorm tekeer, koud, zweten en uiteindelijk shock. Gelukkig goed afgelopen. Na een 24 uurs bloeddruk meting werd de lage bloeddruk bevestigd. Na een 24 uurs hart meting werden lichte ritmestoornissen opgemerkt , echter hier hoefde ik mij geen zorgen over te maken. Het verklaarde de daling niet. Mijn bloeddruk is nog steeds laag, soms tijdens een wandeling voel ik de energie uit mijn lijf en bij meten is de druk 69 - 29, ik voel me dan zeer beroerd. Bovendruk zit gemiddeld tussen de 70 en 80, onderdruk tussen de 35-50. Soms op middagen voel ik mij goed en is het 90-60. Voor mij normale waarde. Met de metingen is nu alles uitgesloten. Ik weet dus niet goed wat ik nog zelf kan doen.naima hallo , ik heb een vraag over mijn lage bloeddruk 60/90 is dat normaal of laagnaima hallo , ik heb een vraag over mijn lage bloeddruk 60/90 is dat normaal of laag ik ben opstaan overgeven en moe opstaan geen energie licht in mijn hoofdTeam OptimaleGezondheid Zit tegen de ondergrens aan, Naima. Kijk hier maar eens: https://www.optimalegezondheid.com/wat-is-een-normale-bloeddruk/#Wat_zijn_de_normale_waardenjolanda van den brink ik heb sinds donderdag een lage bloeddruk,waaar ik zo moe van bent geworden,kan bijna niet werken vanwege de hitte.is daar iets aan te doen,gr.jolanda van den brinkTeam OptimaleGezondheid In dit geval is de lage bloeddruk gelinkt aan de extreme warmte, Jolanda. Hier is weinig aan te doen, behalve dan verkoeling zoeken en veel water drinken.Miranda Ik heb normaal een hoge bloeddruk (gemiddeld 160/95) waar ik ook medicatie voor heb. Nu ben ik 2.5 weken geleden geopereerd en heb sindsdien een lage bloeddruk...gemiddeld 100/70...wat kan daar de oprzaak van zijn en moet ik hier iets mee of zal het vanzelf weer herstellenTeam OptimaleGezondheid Heb je dit overlegd met je behandelend arts?Marge Deals Ik ben twee weken geleden flauw gevallen toen ik s'nachts van we wc kwam . Heb toen ook een rib gebroken . In het ziekenhuis hebben ze m'n bloed getest , EKG gedaan en verschillende keren tijdens een 8 uur periode m'n bloeddruk genomen, liggend , zittend en Staan . Het was erg laag. 80/50 . Volgens dokter was hart test goed , ook bloed . Het is nu over twee weken en ik eet meer zout, drink meer water en ben gaan lopen . Toch heb ik moeite om bloed druk hoger te krijgen en ook hartslag . Na een hele morgen stevig lopen blijft hartslag laag ( 60-62 ) en ook bloed druk. 85/58 . Voel vaak duizelig en bang dat ik weer he vallen . Mijn bloed druk is altijd laag geweest , maar en m'n hartslag ook ( 60), maar ben nog nooit flauw gevallen . Heb ook enorm stress gehad voor een lange tijd , en nog meer intense rond het gebeuren van het flauw vallen ( beste vriend was vermoord ). Hoe en wat kan ik doen om beter re voelen ? Ben normaal erg aktief met werk ( niet sport).A. Franken Ik heb last van licht in mijn hoofd voelen. Beetje draaierig af en toe sinds ik ben gestopt met roken. Kan het stoppen een lage bloeddruk veroorzaken?Team OptimaleGezondheid Dat is idd mogelijk. Laat je even onderzoeken door je huisarts. Wellicht kan je lage bloeddruk tijdelijk gecorrigeerd worden.Diana Marquez Ik ben 84 en al 44 jaar vegetarisch en dat heeft mijn leven gered. De dr. kon niks meer voor me doen (zijn woorden) na 3 operaties. Nooit meer ziek geweest en geen medicijnen meer. De laatste tijd heb ik last van draaierigheid af en toe. Ik liet vandaag mijn bloeddruk meten : LAAG en mijn hartsslag ook niet helemaal zoals het moet. Mij werd aangeraden om meer zout te eten. ik eet zeezout en dat is ook goed zegt de dr, maar meer. Ik eet bijna elke dag rauwe bieten en rauwe wortels bij mijn eten. 3x per week kikkererwten of linzen met gevarieerde groenten en rauwe bladgroenten, 1 dag 2 eieren bij mijn groenten en zoete aardappels en 3 dagen lijnzaad met groenten en zoete aardappels. Als ontbijt : fruit en 3 uur na mijn lunch ook fruit. 's-avonds : of yoghurt met havermout, of melk met roomboter en geroosterd brood, of geroosterd brood met witte kaas en zonnatur koffie. Graag hoor ik van u wat ik meer kan doen tegen mijn lage bloeddruk die volgens de dr. ook mijn hartslag soms trager maakt.Robert Jan Hendriksauteur Dag Diana, mooi om te horen dat een vegetarisch dieet je leven heeft gered! Heel goed dat je er aan denkt om voldoende groenten te eten. Rauwe bieten en bladgroen zijn ideaal om de conditie van je hart en vaten en je algehele gezondheid op peil te houden. Ook zoete aardappelen, zaden en havermout zijn super gezond. Zout eten kan de bloeddruk wel wat verhogen maar kan ook de voorraad vitamines en mineralen aantasten dit geldt speciaal voor foliumzuur, vitamine B12 en chroom. En vitamine B12 is juist zo belangrijk in de strijd tegen bloedarmoede en hiermee ook een lage bloeddruk. Aangeraden wordt dan ook wel om niet meer dan 6 gram zout per dag te nemen. Kijk ook even of je lage bloeddruk binnen de veilige waarden liggen. In dit artikel vind je meer informatie over de bloedwaarden bij een lage bloeddruk. Wat je eventueel ook nog zou kunnen doen is om tussen de zuivel en groenten/fruit inname minimaal een uur in te plannen. Van zuivel is ook wel bekend dat dit de opname van B12 en ijzer bemoeilijkt. Dit geld ook voor producten zoals koffie en thee. Ik hoop dat je met deze tips verder kunt!