Natuurlijke zoetstoffen om ongezonde suiker te vervangen

2017-04-07T10:15:30+00:00 juli 23rd, 2013|Suiker|24 Reacties

Natuurlijke zoetstoffen om ongezonde suiker te vervangen

Suiker is een verslavend goedje, waar sommige mensen maar geen genoeg van kunnen krijgen. Suiker in de koffie, in de thee, in de yoghurt, maar ook suiker in gekochte producten zoals koekjes, chocolade en allerlei soorten toetjes.

Maar wist je dat er ook suiker verwerkt is in bijvoorbeeld ketchup, mayonaise en mosterd? Door al deze toevoegingen eten we gemiddeld 40 kilogram suiker per persoon per jaar. Een schokkend getal wat, zeker op termijn, een bedreiging kan vormen voor de volksgezondheid.

Té veel, met name snelle, suiker is immers één van de belangrijkste oorzaken voor overgewicht en obesitas, wat op zijn beurt weer andere aandoeningen kan triggeren. Onnodig, want er zijn genoeg alternatieven voor de suiker die we dagelijks gebruiken.

Laten we het hele suiker-verhaal eens op een rijtje zetten!

Waarom is suiker ongezond?

Laten we eerlijk zijn: We hebben gewoon suiker nodig om ons lichaam te kunnen voeden met energie. In dat opzicht moet je gewoon suikers eten. Maar het overgrote deel van de suikers die wij dagelijks eten, zijn snelle suikers. Suikers met een hele hoge Glycemische Index, waardoor je bloedsuikerspiegel direct piekt, wat erg ongezond is. Over deze Glycemische Index verderop in dit artikel meer.

Op het moment dat je suiker eet, of een product wat veel suiker bevat, wordt dit direct opgenomen door het lichaam. We spreken hier van suikers die geraffineerd zijn. Geraffineerde suiker wordt tijdens het raffinageproces ontdaan van alle extra vitamines en mineralen die het lichaam kunnen helpen bij het omzetten van de suikers naar glucose.

Omdat dit niet met de suiker ingenomen wordt, worden deze vitamines en mineralen aan het lichaam onttrokken, waardoor de hele stofwisseling uit balans raakt. De bloedsuikerspiegel stijgt in een korte tijd heel erg snel, wat op zich al heel ongezond is en diabetes kan veroorzaken.

Daarnaast wordt deze extra energiestoot niet direct door het lichaam gebruikt. Het lichaam gaat dus insuline aanmaken om het overtollige suiker om te zetten in lichaamsvet, voor eventueel later gebruik. Onnodig te zeggen dat dit onvermijdelijk zal leiden tot overgewicht en obesitas.

Indirect kan suiker dan weer aanleiding zijn voor hart- en vaatproblemen, versnelde veroudering, aderverkalking, schimmelinfecties en een te hoge bloeddruk.

Naast deze ongezonde factoren die zich in je lichaam afspelen, is suiker natuurlijk ook heel ongezond voor je tanden. De bacteriën in je mond zetten suikers om in zuren. Het zijn uiteindelijk deze zuren die het glazuur van ons gebit aan gaan tasten. Dit geldt voor heel veel soorten suikers, ook de alternatieve suikers!

De natuurlijk zoetstof Stevia is een mooi voorbeeld van een natuurlijke zoetstof die helemaal geen nadelige effecten heeft voor je gebit. Nog sterker, Stevia helpt je om tandplak te voorkomen door de schimmelwerende werking van Stevia.

Suiker en de Glycemische Index

De Glycemische Index is een graadmeter van 0 tot 100 die de snelheid aangeeft waarin het ingenomen voedsel wordt opgenomen door het lichaam. De hoogste waarde is gebaseerd op de opnamesnelheid van witte suiker, wat 100 is. Hoe hoger de waarde, hoe sneller het voedsel door het lichaam wordt opgenomen en dus hoe ongezonder omdat je dan direct met energiepieken te maken hebt. Je bloedsuiker gaat dan heel snel stijgen en het overtollige wordt omgezet in lichaamsvet.

Producten, dus ook suikers, met een lage Glycemische Index zijn beter, omdat ze langzamer door het lichaam opgenomen worden en de beschikbare energie dus veel gelijkmatiger gebruikt, zonder deze op te hoeven slaan als lichaamsvet.

Producten met een Glycemische Index van 50 of meer worden over het algemeen beschouwd als zijnde ongezond. Let maar eens op de etikketering van het product. Vermelding van de Glycemische Index (GI) is verplicht.

Wil je meer weten over de Glycemische Index? Lees dan even de special over de Glycemische Index, die ik dit voorjaar heb geschreven. https://www.optimalegezondheid.com/glycemische-index-special-deel-1-wat-is-de-glycemische-index/

Soorten ongezond suiker

De meest ongezonde suikersoorten zijn de geraffineerde suikers. Maar daar blijft het niet bij. Ook heel veel, ogenschijnlijk, natuurlijke suikers zoals rietsuiker, valt onder de noemer slechte suikers.

Voor het overzicht, volgt hier even een lijstje met de meest gebruikte, ongezonde, soorten suiker:

  • Kristalsuiker: Dit is de witte suiker die we nagenoeg dagelijks gebruiken. In de meeste gevallen is geraffineerde suiker die gebruikt wordt in de koffie, thee en bij het maken van koeken, snoep, frisdranken en chocolade. De kristalsuiker in poedervorm en als klontjes zijn identiek qua samenstelling.
  • Poedersuiker: Dit is gewoon kristalsuiker, maar dan heel erg fijn vermalen tot poeder.
  • Basterdsuiker: Een typisch Nederlandse suikersoort die bestaat uit gewone witte kristalsuiker, waar kunstmatige kleurstoffen en melasse aan is toegevoegd. Basterdsuiker bestaat in drie varianten, namelijk: Witte basterdsuiker, gele basterdsuiker en bruine basterdsuiker.
  • Kandij: Kandijsuiker, als klontjes of aan stokjes, wordt gemaakt in een warme, onverzadigde suikeroplossing waarin heel langzaam grote kristallen gaan groeien totdat er een kandijklontje gevormd is. De donkere kandij wordt gemaakt met behulp van karamel. Witte kandij is uiteindelijk gewoon witte kristalsuiker.
  • Geleersuiker: In basis is dit gewone, witte kristalsuiker met citroenzuur en pectine.
  • Invertsuiker: Dit is een mengsel van fructose en glucose, wat ontstaat door de inversie van kristalsuiker.
  • Rietsuiker: Dit wordt gemaakt van suikerriet en heeft van origine een bruine kleur. De ruwe rietsuiker is minder ongezond dan de geraffineerde rietsuiker.
  • Suikerstroop: Deze stroop wordt gemaakt uit een kooksel in de fabricage van gewone kristalsuiker. De gouden kleur en de donkerbruine kleur wordt bereikt door melasse en kunstmatige kleurstoffen toe te voegen.
  • Bietsuikerstroop: Een suikerstroop met een hoog niveau aan ijzer.
  • Melasse: Dit is het kooksel van suikerbieten of van suikerriet.

De bijwerkingen van ongezonde suikers

In het voorgaande hebben we kunnen zien wat de gevolgen kunnen zijn van een ongezonde suikerconsumptie. Behoorlijk schokkend, maar daarmee zijn we er nog niet! Suiker heeft ook een vervelende bijwerking die je in eerste instantie misschien niet zou verwachten. Het is waar dat het innemen van suiker een directe energieboost is. Echter, dat is maar van hele korte duur.

Door de vele schommelingen in de bloedsuikerspiegel wordt je uiteindelijke heel erg moe en prikkelbaar. Een bijwerking die de meeste mensen nooit in verband brengen met de inname van ongezonde suikers, maar wat wel degelijk een behoorlijk vervelend effect kan hebben.

Alternatieve zoetstoffen

De ongezonde suikers voor 100% vermijden is nagenoeg onmogelijk, omdat in de meeste producten die je in de winkel koopt deze suikers bevatten. Maar wat je wel kunt doen, is het deel wat je zelf toevoegt, dus aan koffie, thee, yoghurt, toetje, cake, vervangen door alternatieven. Daarmee heb je al een deel gewonnen. Dit artikel kan misschien ook aanleiding zijn om zelf eens wat meer te bakken, en dan met gezonde suikers.

Laten we de meest gebruikte alternatieven eens op een rijtje zetten:

Palmsuiker: Dit is een ongeraffineerde zoetstof met een relatief lage Glycemische Index van ongeveer 35. De smaak is wat minder zoet dan gewone suiker en heeft een bijsmaak die aan karamel doet denken. Dit type suiker is gewoon verkrijgbaar bij AH en de jumbo, en wordt verkocht als kristalsuiker en in klontjes.

Kokossuiker: Kokossuiker is een onbewerkt, dus een natuurlijke zoetstof dat rijk is aan magnesium, kalium, ijzer en zink. Daarnaast veel vitamines zoals de B1, B2, B3, B6 en vitamine C. Kokossuiker heeft een Glycemische Index van ongeveer 30, dus lekker laag.

Agavesiroop: Agavesiroop bestaat voor het overgrote deel uit fructose. Aangezien agavesiroop veel zoeter is dan gewone suiker, moet je de dosering wel aanpassen. De lage Glycemische Index van 35 leidt niet tot een piek in je bloedsuikerwaarde.

Ahornsiroop: Ahornsiroop is een zoetvervanger die voor het overgrote deel geproduceerd wordt in Canada en de Verenigde Staten. Deze suikervervanger wordt al veel gebruikt op de pannenkoeken, op wafels en in de havermout. Goede ahornsiroop is niet goedkoop: Een liter siroop van goede kwaliteit kost ongeveer 20 euro.

Stevia als ultiem alternatief?

In mijn ogen is Stevia de absolute winnaar als alternatieve zoetstof voor de ongezonde suikers. Géén calorieën en een Glycemische Index van 0. Kan het nog mooier?

Stevia wordt gemaakt van de plant die ook Stevia heet, en kent volgens mij alleen maar voordelen. Zo is het niet alleen een zoetstof voor de koffie en de thee, maar kun je het ook prima toepassen bij het bakken en koken.

Laten we de voordelen even op een rijtje zetten:

  • steviaStevia bevat géén calorieën
  • Stevia heeft een Glycemische Index van 0 (nul!)
  • Stevia is zoeter dan gewone suiker, afhankelijk van de soort is dit 200 tot 400 maal zoeter.
  • Stevia heeft geen effect op de bloedsuikerspiegel, en kan dus gewoon gebruikt worden zonder dat het een negatief effect op de bloedsuikerspiegel heeft.
  • Stevia is niet agressief voor je tanden. Nog sterker, Stevia helpt zelfs om tandplak te voorkomen.
  • Stevia kun je in koude en gerechten gebruiken, bij het bakken en in de koffie en thee.
  • Stevia is in staat om schimmels te doden, of in ieder geval schimmelvorming te weren.
  • Stevia zorgt er voor dat er geen voedingsbodem ontstaat voor Candida.
  • Stevia kan ook gebruikt worden om wonden op de huid te genezen, of om de genezing in ieder geval te bevorderen.
  • Stevia heeft het vermogen om eczeem en psoriasis te verminderen.

Tsja, moet ik nog meer hierover zeggen?

Conclusie en aanbevelingen

De meeste mensen beseffen niet de omvang van het gevaar wat onze gigantische suikerinname voor de gezondheid betekent. Direct gevolg is overgewicht, en de indirecte gevolgen zijn met name diabetes en hart- en vaatziektes. Ondanks dit gevaar, blijft iedereen gewoon suiker gebruiken, terwijl er prima alternatieven voorhanden zijn. Een gemiste kans dus.

Doe wat goed is voor je lichaam, en kies een suikervervanger zoals bijvoorbeeld Stevia.

24 Reacties

  1. marthy 11 augustus 2013 om 10:10 - Antwoorden

    wij proberen niet te veel suikers te gebruiken. gebruik alleen wat suiker in mijn koffie en dat is 1x per dag buiten de suikers in de voeding is dat het en ik heb al een lange tijd stevia ondekt dat gebruik ik ook maar ook met mate. ik heb een plant buiten staan en droog de blaadjes voor de winter en zomers pluk ik wat ik nodig heb.

  2. Mirjam 19 november 2013 om 15:23 - Antwoorden

    Hoe zit het met sukrin? Dat kwam ik laatst ergens tegen. Is dat gezond?
    Ik hoor het graag,
    Mirjam

    • Robert Jan Hendriks 2 december 2013 om 13:10 - Antwoorden

      Beste Mirjam,

      Je kan het gerust als suiker vervanger gebruiken. Maar blijf toch op letten dat je niet teveel gebruikt.

  3. jeffrey 4 maart 2014 om 08:41 - Antwoorden

    Neem eens een kijkje op: http://www.purestevia.nl hier vind je wat goede Stevia producten.

    Als fanatiek sporter moet ik zeggen dat Stevia zoetstof een perfecte oplossing is om mijn voeding wat zoeter te maken op een gezonde wijze.

  4. Vali 15 oktober 2014 om 23:43 - Antwoorden

    Bedankt voor de info,

  5. Dennes 29 maart 2015 om 22:59 - Antwoorden

    Hej,

    Welke variant van stevia kan ik gebruiken? Ik heb de stevia zoetjes van canderel wel is gebruikt, maar ik vond dat heel erg vies. Het gevolg, koffie weg en zoetjes weg.

    • Robert Jan Hendriks 5 april 2015 om 14:39 - Antwoorden

      Je kunt natuurlijk proberen om je koffie gewoon puur te drinken. Gewoon eens proberen, en waarschijnlijk wil je na een paar weken niet anders meer.
      Maar als je je koffie of thee toch wilt zoeten, kun je wellicht beter honing gebruiken. Naast het zoete, profiteer je daarmee ook nog van alle extra voedingsstoffen van honing.

      Fijne paasdagen!
      Jack

    • Madeleine 28 oktober 2015 om 10:10 - Antwoorden

      Helemaal mee eens! Stevia is niet zoet, maar vooral vies! Het heeft een heel sterke bijsmaak. Met stevia verandert koffie in dropwater! Brrrr! Gek dat ik daarover hier niks lees.

      En wat palmsuiker betreft, dat kan ik niet vinden. Het is òf kokossuiker, of palmbloesemsuiker. Ik heb beide in huis. Maar dan wel de biologische versie. En zelfs daarvan vraag ik me af wat die suikersoorten betekenen voor natuur en milieu. Want heel veel oerwouden, zo belangrijk voor het leefklimaat op aarde, worden gekapt om plaats te maken voor kokospalmplantages. Niet alleen de diverse soorten palmsuiker worden steeds populairder, maar ook het gebruik van kokosolie neemt toe door de gezond-eten-hype (waar ik zelf -gedeeltelijk- aan mee doe).

  6. Monique 1 juli 2015 om 11:41 - Antwoorden

    Ik zou graag minder suiker willen gebruiken en de normale suiker in recepten vervangen door bv. palmsuiker,maar ik weet dan niet welke hoeveelheid ik moet gebruiken?

    Heeft suiker ook te maken dat je langer last hebt van hooikoorts? ( of meer last hiervan)
    Ik koop al niet al die pakjes om bv chili con carne te maken maar maakt dit zelf met tomaten blokjes en kruiden.
    Bij ons in de natuur winkel heb je veel suiker vervangers maar weet hierdoor niet wat het beste is, want zoals rijststroop of dadelstroop en maisstroop lukt het me niet om hier iets mee te bakken, en of dit voor mensen met suiker ziekte wel geschikt is.

    vriendelijke groet Monique

  7. gunar 17 juli 2015 om 13:35 - Antwoorden

    Een snel stijgende suikerspiegel veroorzaakt diabetes? Hoe dan? Lijkt me sterk dat alleen deze factor een complexe endocriene aandoening zoals diabetes kan veroorzaken, het is alweer duidelijk dat dit reclame is voor stevia want dat is zóóó gezond. Jammer dat er niet bij staat dat stevia absoluut niet te vreten is want daar kom je niet omheen. Daarnaast is stevia ook minimaal 400% duurder dan iedere andere zoetstof omdat het 'natuurlijk en zo veel beter' is.

    • André 14 september 2015 om 00:46 - Antwoorden

      Het lijkt duidelijk dat het gebruik van suikers met een lage GI of Stevia een beter alternatief is dan de suikers met een hoge GI.
      Echter is mijn vraag of een verhoging in de bloedsuikerspiegel het enige nadeel is van het gebruik van veel suikers/zoetstoffen. Het lichaam zet suikers om in glucose en volgens de Warburgtheorie (dr. Otto Warburg nobelprijs voor de geneeskunde in 1931) gebruiken kankercellen glucose voor celdeling (oftewel toename van het aantal kankercellen).
      Volgens een onderzoek is sinds de 1e wereldoorlog de consumptie van suiker enorm toegenomen en helaas daarmee een parallelle toename van het aantal kankergevallen. Verder zijn er bevolkingsgroepen op aarde waar kanker niet of bijna niet voorkomt (Boek Antikanker).
      Ons lichaam zou in een gezonde situatie in staat moeten zijn om kankercellen te overwinnen, echter resulteert o.a. te zoete, te vette en overdadige voeding, i.c.m. te weinig beweging, te veel alcoholgebruik en roken in een lichaamssituatie waarin de kankercellen soms overwinnen.
      Persoonlijk concludeer ik voorlopig dat onze welvaart een te zoete voeding heeft gebracht en verlaag mijn consumptie van alle toegevoegde suikers/zoetstoffen. Graag deel ik deze informatie, welke veelvuldig op het internet te vinden is, om eventueel kritischer naar onze voeding te kijken.
      Laat iedereen eten en leven zoals hij/zij wil, maar het zou fijn zijn als iedereen (ook mijzelf) eerlijk geïnformeerd wordt over wat wel en geen goede voeding is?

  8. Gwen 12 september 2015 om 18:36 - Antwoorden

    Ik eet eigenlijk zelden iets uit pakjes, behalve oude kaas, noten, olijven, biologische fijne havervlokken, thee... zulke dingen. Daar zit volgens mij geen suiker in, toch? De rest heb ik van de menu geschrapt net omwille van de suikers die men hoe dan ook toevoegt, ook al wordt het niet vermeld bij de ingrediënten. Al kan ik het met momenten niet laten me toch eens tegoed te doen aan een ijsje of wat koekjes. Ik voel me dan idd sneller moe en mijn relativeringsvermogen daalt naarmate de suikerspiegel stijgt. Ik eet wel bijna één pot honing om de anderhalve week..., voornamelijk in thee of op de boterham. Ik zou graag suikers volledig kunnen laten, maar omdat dat niet altijd makkelijk is ben ik ook op zoek naar een alternatief dat je in vaste voeding kan verwerken. Bedankt voor het artikel, groet

    • Team OptimaleGezondheid 7 november 2015 om 12:37 - Antwoorden

      Geen dank, Gwen!

  9. bert 4 december 2015 om 20:13 - Antwoorden

    Er wordt jammer genoeg allen maar gekeken naar de glycemische waarde van suikers. Veel gevaarlijker lijkt mij het feit dat geïsoleerde suikers (kristalsuiker (= sucrose), fructose, lactose, dextrose, maltose, ...) volledig ontdaan zijn van hun natuurlijke omgeving waar de stoffen inzitten die noodzakelijk zijn om die suikers te verteren. Zodoende moet ons lichaam zelf die stoffen aanmaken (enzymen, = alvleesklier, vandaar suikerziekte) of ergens gaan halen (kalk, vandaar osteoporose en tandbederf). Geïsoleerde suikers zijn dus een zeer zware belasting voor het lichaam. De volle of ruwe suikers zijn dat niet of veel minder.

    • Team OptimaleGezondheid 7 december 2015 om 14:10 - Antwoorden

      Dankjewel voor deze waardevolle aanvulling, Bert!

  10. Maria 20 maart 2016 om 15:07 - Antwoorden

    Ik lees hier eigenlijk niets over honing als vervanger voor geisoleerde suikers. Kunnen honingsoorten een goede vervanger zijn bij het bakken van brood/taarten ?

    • Team OptimaleGezondheid 21 maart 2016 om 13:05 - Antwoorden

      Ja hoor, je kunt honing prima gebruiken als zoetstof.

  11. Marleen 4 april 2017 om 08:08 - Antwoorden

    "Let maar eens op de etikketering van het product. Vermelding van de Glycemische Index (GI) is verplicht."

    Ik ben al een tijdje bezig met te letten op wat ik eet en wist al een tijdje af van het schadelijke effect van geraffineerde suikers. Wel had ik nog nooit gehoord van de GI-waarde van een product, wat een leidraad kan zijn om uit te maken of een bepaalde suiker al dan niet door de beugel kan.

    Je geeft aan cfr bovenste zinnetje uit jouw uitleg, dat de GI index verplicht is op een etikettering. Maar ik heb hier een verpakking voor mij staan en vind dat nergens terug.
    Is ongeraffineerde rietsuiker van het merk Boni (Colruyt)
    Waar op het etiket is dit dan terug te vinden, als het vermeld staat?

  12. bep 4 mei 2017 om 20:47 - Antwoorden

    wat voor suiker vervanger kan je het best gebruiken bij het koken en bakken?

    • Team OptimaleGezondheid 5 mei 2017 om 13:32 - Antwoorden

      In de meeste gevallen kun je prima honing gebruiken. Ok, het is ook suiker, en ook hiervoor geld dat je dit met mate moet doen. Maar het is wel de minst ongezonde vorm van suiker door de grote hoeveelheid vitamines en mineralen die honing bevatten.

  13. Gerrit Bosma 31 mei 2017 om 13:25 - Antwoorden

    Wat zijn de effecten van andere zoetstoffen dan de behandelde suikers en stevia?

  14. carlo 12 september 2018 om 10:32 - Antwoorden

    hoe kan ik caramelsaus maken van stevia voor tarte tartin?

    • Team OptimaleGezondheid 13 september 2018 om 17:53 - Antwoorden

      Daar heb ik persoonlijk geen ervaring mee. Iemand die dit al eens eerder gedaan heeft?

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan (RJ) is de initiatiefnemer en het (nieuwe) gezicht van OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht:
1 Shares
Share
Tweet
Pin1